दोन्ही राष्ट्रवादींच्या विलीनीकरणाची चर्चा पुन्हा सुरू, अंतिम निर्णय शरद पवार यांचा

दोन्ही राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षांच्या विलीनीकरणाची चर्चा पुन्हा सुरू झाली आहे. ऐन दिवाळीत दोन्ही बाजूंनी विलीनीकरणाचा मुद्दा पुढे आला. त्यावर आरोप-प्रत्यारोप झाले आणि दावे-प्रतिदावेही रंगले. राज्याचे राजकारण वेगळे वळण घेणार, अशी जोरदार चर्चा आहे.

ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांची प्रकृती बिघडल्याने त्यांना आधी पुण्यातील रूबी रुग्णालयात आणि नंतर ब्रीच कँडी रुग्णालयात उपचारासाठी दाखल करण्यात आले. त्या काळात प्रफुल पटेल यांनी त्यांची भेट घेतली आणि विलीनीकरणाच्या चर्चेला उधाण आले. दोन्ही पक्ष एकत्र यावेत यासाठी भाजपने फिल्डिंग लावल्याचाही सूर उमटत आहे.

पवार रूबी रुग्णालयात उपचार घेत असताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी त्यांना फोन केला. तुम्ही प्रकृतीची काळजी घ्या, सुप्रिया ताई आणि आम्ही देश सांभाळू, असे मोदी म्हणाले. हे वक्तव्य सूचक असल्याची चर्चा राजकीय वर्तुळात सुरू झाली. त्याआधी अजित पवार गटाच्या शिष्टमंडळाने दिल्लीत केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांची भेट घेतली होती. हे सगळे एकाच राजकीय साखळीचे भाग आहेत, असे मानले जात आहे. काँग्रेसच्या आक्रमक भूमिकेला ब्रेक लावण्यासाठी भाजपने प्रादेशिक पक्षांना बळ देण्याची खेळी केली आहे, असा दावा राजकीय विश्लेषक करत आहेत.

हिवाळी अधिवेशनाचे संख्याबळाचे गणितही यामागे असल्याचे सांगितले जाते. मतदारसंघ पुनर्रचना आणि महिला आरक्षण यांसारख्या महत्त्वाच्या विधेयकांसाठी भाजपप्रणीत एनडीएला 36 खासदारांच्या पाठिंब्याची गरज आहे. वेगवेगळ्या राज्यांतून हा आकडा गाठण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. संख्याबळ वाढवण्यासाठीच भाजप धोरणात्मक खेळी करत आहे, असा दावा केला जात आहे. उन्हाळी अधिवेशनात या दोन्ही विधेयकांवरून भाजपला मोठा झटका बसला होता. गेल्या १२ वर्षांत सरकारचे एकही विधेयक पडले नव्हते. यंदा मात्र विरोधकांनी एकजूट दाखवली, त्यामुळे भाजपने आता रणनीती बदलल्याचे दिसते.

दोन्ही राष्ट्रवादी एकत्र आल्यास भाजपला त्याचा मोठा फायदा होईल, असे या चर्चेत म्हटले जात आहे. विशेषतः पश्चिम महाराष्ट्रातील राजकारणावर त्याचे दूरगामी परिणाम होतील. एकनाथ शिंदे यांच्या शिवसेनेलाही त्यामुळे चेकमेट देता येईल, आणि शिंदे सेनेच्या दबावतंत्राला राष्ट्रवादीच्या रूपाने उत्तर देता येईल, असेही बोलले जात आहे. मात्र या सर्व चर्चांमध्ये अंतिम निर्णय शरद पवार यांचाच असणार आहे. पवार काय भूमिका घेतात, यावरच राजकारणाची दिशा ठरणार आहे.