दिया मिर्झाचा प्रदूषणमुक्त दिवाळीचा व्हिडिओ महापालिकेने हटवला, साटम यांच्या आक्षेपानंतर वाद

बृहन्मुंबई महापालिकेने (BMC) आपल्या सोशल मीडिया पेजवरून अभिनेत्री दिया मिर्झा यांचा पर्यावरणपूरक दिवाळीचा संदेश देणारा व्हिडिओ काढून टाकला आहे. मुंबई भाजपचे अध्यक्ष अमीत साटम यांनी आक्षेप घेतल्यानंतर हा निर्णय झाला आणि त्यावरून राजकीय वाद सुरू झाला आहे.

सणाच्या काळात आवाजाचे आणि हवेचे प्रदूषण टाळा, असे आवाहन दिया मिर्झा यांनी या व्हिडिओत केले होते. रविवारी तो व्हिडिओ हटवण्यात आला. मात्र अभिनेत्री माधुरी दीक्षित, निशिगंधा वाड आणि क्रिकेटपटू अजिंक्य रहाणे यांचे मोहिमेतील व्हिडिओ महापालिकेच्या X आणि Instagram पेजवर अजूनही आहेत.

साटम यांनी X वरील पोस्टमध्ये महापालिकेचे अधिकृत खाते टॅग करून दिया मिर्झा यांच्या आवाहनावर प्रश्न उपस्थित केले होते. "दिवाळी कशी साजरी करायची हे आम्हाला दिया मिर्झा यांनी शिकवण्याची गरज नाही. आमच्या परंपरा आमच्या संस्कृतीत खोलवर रुजलेल्या आहेत," असे या भाजप नेत्याने लिहिले. त्यांची ही पोस्ट 1 नोव्हेंबर 2026 रोजीची आहे.

साटम यांच्या पोस्टनंतर काही तासांतच, आयुक्त अश्विनी भिडे यांच्या नेतृत्वाखालील महापालिकेने हा व्हिडिओ आपल्या पेजवरून काढला. तो का हटवला, याबद्दल महापालिकेने कोणताही खुलासा केलेला नाही. फटाके आणि इतर गोष्टींमुळे होणारे प्रदूषण मर्यादित ठेवून दिवाळी साजरी करावी, असे नागरिकांना सांगणाऱ्या महापालिकेच्या मोहिमेचा हा व्हिडिओ भाग होता. इतर सेलिब्रिटींचे तसेच आवाहन करणारे व्हिडिओ मात्र कायम आहेत, त्यामुळे केवळ एकच व्हिडिओ काढल्याबद्दल प्रश्न विचारले जात आहेत.

AIMIM चे राष्ट्रीय प्रवक्ते वारिस पठाण यांनी साटम यांच्यावर टीका केली. महापालिकेच्या वतीने माधुरी दीक्षित आणि निशिगंधा वाड यांनीही तेच आवाहन केले असताना फक्त दिया मिर्झा यांनाच का लक्ष्य केले, असा सवाल त्यांनी केला. X वरील पोस्टमध्ये ते म्हणाले, "अमीत साटम, माधुरी दीक्षित आणि निशिगंधा वाड यांनी महापालिकेच्या वतीने अगदी तेच आवाहन केले असताना फक्त दिया मिर्झा यांनाच का वेगळे काढता? आवाहन तेच, उच्च न्यायालयाचा आदेश तोच, पण प्रतिक्रिया वेगळ्या? हे परंपरेसाठी उभे राहणे नाही; हा निवडक संताप आहे आणि उघड दुटप्पीपणा आहे. दिया मिर्झा तुमचे लक्ष्य का? Naam Dia Mirza hai?"

केंद्रीय मंत्री रामदास आठवले म्हणाले की, या वादाकडे कोणत्याही एका धार्मिक समाजाच्या दृष्टीने पाहू नये. "मला वाटते दिया मिर्झा या चित्रपट अभिनेत्री आहेत आणि मुस्लिम समाजाच्या आहेत, पण हा कोणत्या एका समाजाचा मुद्दा नाही. डॉ. बी. आर. आंबेडकर यांनी दिलेल्या संविधानाने प्रत्येक धर्माला आपले सण साजरे करण्याचा अधिकार दिला आहे," असे ते म्हणाले. फटाके फोडले नाहीत तर दिवाळीचे महत्त्व काहीसे कमी होईल, पण अति प्रदूषणाचीही काळजी घ्यावी लागेल, असेही आठवले यांनी सांगितले.

शिवसेनेच्या राष्ट्रीय प्रवक्त्या शायना एनसी म्हणाल्या की, दिवाळीत नागरिकांनी प्रदूषणाचे भान ठेवावे आणि आरोग्य व सुरक्षेला प्राधान्य द्यावे. "दिया मिर्झा यांच्या नावाचाच अर्थ प्रकाश आहे, त्यांना माहीत असले पाहिजे की प्रकाशाचा सण म्हणजे दिवाळी. आपण सुरक्षित राहावे म्हणून प्रदूषणाचे भान ठेवणे आणि फटाके न फोडणे आवश्यक आहे, हे प्रत्येक नागरिकाला समजते, कारण जीव आणि आरोग्य सर्वांत आधी," असे त्या म्हणाल्या.

या वादाला मुंबई उच्च न्यायालयाच्या सप्टेंबरमधील आदेशाची पार्श्वभूमी आहे. सार्वजनिक रस्त्यांवर दिवसा आणि रात्री फटाके फोडण्यास न्यायालयाने बंदी घातली होती. गणेशोत्सवादरम्यान सुनावणी घेताना न्यायमूर्ती गिरीश कुलकर्णी आणि न्यायमूर्ती नीला गोखले यांच्या खंडपीठाने मिरवणुकांमधील लाऊडस्पीकर, डीजे आणि लेसर बीम यांचा वापर "पूर्णपणे अनावश्यक" असल्याचे म्हटले. "हे सर्व लाऊडस्पीकर आणि फटाके वापरून आपल्याला देवाकडून जादा आशीर्वाद मिळणार आहेत का? जबाबदार समाज म्हणून आपण हे सर्व थांबवले पाहिजे," असे उच्च न्यायालयाने म्हटले.

मिरवणुकांमधील तीव्र ध्वनी आणि वायू प्रदूषणाची न्यायालयाने स्वतःहून दखल घेतली होती. रस्त्यांवर फटाके फोडणे धोकादायक आहे आणि विषारी प्रदूषणातही भर घालते, असे निरीक्षण न्यायालयाने नोंदवले. "फटाके अजिबात नकोत. मुंबईसारख्या शहरात सार्वजनिक रस्त्यांवर फटाक्यांना परवानगी का द्यावी? याच काळात मुंबईत हवेचे प्रदूषण सुरू होते आणि धुकट वातावरण तयार होते. हे थांबवले पाहिजे," असे न्यायालय म्हणाले.

दिया मिर्झा यांचा व्हिडिओ साटम यांच्या आक्षेपामुळे काढला की इतर कारणाने, हे महापालिकेने जाहीरपणे सांगितलेले नाही. मोहिमेतील इतर व्हिडिओ ठेवणार की काढणार, हेही महापालिकेने स्पष्ट केलेले नाही.