डिसेंबरमध्ये बांगलादेशात परतणार, धोका पत्करूनही येईन: शेख हसीना यांचा निर्धार

बांगलादेशच्या माजी पंतप्रधान शेख हसीना यांनी आपण डिसेंबरमध्ये बांगलादेशात परतणार असल्याचा निर्धार पुन्हा एकदा ठामपणे बोलून दाखवला आहे. वॉशिंग्टनमध्ये झालेल्या एका व्हर्च्युअल पत्रकार परिषदेत बोलताना त्यांनी हे विधान केले. सध्याचे तारिक रहमान सरकार त्यांना अटक करो, ठार मारो किंवा त्यांचा छळ करो, तरीही त्या परततील, असे हसीना यांनी म्हटले आहे.

ऑगस्ट २०२४ मध्ये सरकार कोसळल्यानंतर परतल्यावर तुरुंगवास किंवा हिंसेचा सामना करावा लागू शकतो, असे हसीना यांनी म्हटले होते. मात्र राजकीय जबाबदारी म्हणून आपल्या समर्थकांसोबत उभे राहिलेच पाहिजे, असेही त्यांनी तेव्हा सांगितले होते.

बांगलादेशला परतणे ही आपली जबाबदारी आहे आणि त्यातले धोके आपल्याला रोखू शकणार नाहीत, असे हसीना यांनी सांगितले. त्या म्हणाल्या, "मी डिसेंबरमध्ये बांगलादेशला परत येईन. मला भीती वाटत नाही. मला माहीत आहे की ते मला ठार मारू शकतात, अटक करू शकतात आणि माझा छळ करू शकतात... पण तिथे जाणे ही माझी जबाबदारी आहे." पुढे त्या म्हणाल्या, "ते कितीही धोकादायक असले तरी मला पर्वा नाही. मला परत जायलाच हवे." परतण्याची नेमकी तारीख मात्र त्यांनी सांगितली नाही. त्यांचे पुत्र साजीब वाजेद जॉय यांनी नंतर पत्रकारांना सांगितले की, कोणतीही तारीख अजून निश्चित झालेली नाही आणि ती वेळ जवळ आल्यावर जाहीर केली जाईल.

अवामी लीगच्या नेत्या असलेल्या हसीना सत्तेतून पायउतार झाल्यापासून भारतात राहत आहेत. राजकीय अस्थिरतेच्या काळात आश्रय दिल्याबद्दल त्यांनी भारत सरकारचे आणि जनतेचे आभार मानले. "भारत सरकार आणि सर्व पक्षांच्या जनतेचे आभार, त्यांनी मला अगदी १९७५ साली जसे स्वीकारले होते, तसेच स्वीकारले," असे त्या म्हणाल्या. कुटुंबातील अनेक सदस्यांच्या हत्येच्या प्रयत्नातून आपण आणि आपली बहीण कशा बचावलो, त्या काळाचीही आठवण त्यांनी सांगितली.

आपल्या राजकीय कारकिर्दीतले जुने किस्सेही हसीना यांनी सांगितले. १९७५ मध्ये वडील शेख मुजीबुर रहमान आणि कुटुंबातील इतर सदस्यांच्या हत्येनंतर त्यांनी अनेक वर्षे परदेशात घालवली आणि १९८१ मध्ये त्या मायदेशी परतल्या. तसेच २००७ मध्ये राजकीय आणीबाणीच्या काळात त्यांच्यावर फौजदारी खटले दाखल झाले होते, तेव्हाही परत येण्याचा निर्णय त्यांनी घेतला होता, असे त्यांनी सांगितले.

पंतप्रधान तारिक रहमान यांच्या नेतृत्वाखालील बांगलादेशच्या सध्याच्या राजकीय नेतृत्वावर हसीना यांनी आरोप केला. त्यांच्या आणि अवामी लीगच्या सदस्यांविरुद्ध फौजदारी खटले दाखल करून राजकीय मतभेद दडपले जात आहेत, असे त्यांचे म्हणणे आहे. या खटल्यांच्या वैधतेवर प्रश्न उपस्थित करत त्या म्हणाल्या की, राजकीय नेत्यांवरील आरोपांचा निपटारा निष्पक्ष न्यायालयीन प्रक्रियेतून व्हायला हवा. बांगलादेशचे राजकीय भविष्य तिथल्या नागरिकांनी मुक्त आणि सर्वसमावेशक लोकशाही प्रक्रियेद्वारे ठरवावे, असे आवाहन त्यांनी केले.

स्वतंत्र न्यायालये, भाषण स्वातंत्र्य, राजकीय संघटना स्वातंत्र्य, अल्पसंख्याकांचे संरक्षण आणि योग्य कायदेशीर प्रक्रियेचा आदर करावा, अशी मागणी हसीना यांनी केली. राजकीय पक्षांना लोकशाही सहभागातून वगळले तर मतभेद वाढतील आणि राष्ट्रीय सलोख्याला बाधा येईल, असे त्यांनी सांगितले. त्या म्हणाल्या, "जे माझ्या सरकारला विरोध करतात ते नागरिक आहेत आणि त्यांच्या हक्कांचा आदर केलाच पाहिजे. बांगलादेशचे भविष्य सलोख्यावर उभारले पाहिजे, सूडावर नाही."

२०२४ च्या आंदोलनांबद्दल बोलताना हसीना यांनी मान्य केले की, त्यांच्या प्रशासनाला कामगिरीबद्दल आणि त्या आंदोलनांशी संबंधित घटनांबद्दल कठीण प्रश्नांना सामोरे जावे लागत आहे. स्वतःसह कोणावरीलही आरोप पारदर्शक आणि निष्पक्ष कायदेशीर प्रक्रियेतून सोडवले पाहिजेत, असे त्यांनी सांगितले.

यापूर्वी हसीना यांनी पंतप्रधान तारिक रहमान यांच्या भारत दौऱ्यावरून त्यांच्यावर निशाणा साधला होता. भारतात झालेल्या प्रादेशिक बैठकांमधून बांगलादेश गैरहजर राहिल्याबद्दल त्यांनी प्रश्न उपस्थित केला होता आणि रहमान यांचा निर्णय अपरिपक्व व देशाच्या राष्ट्रीय हिताच्या विरोधात असल्याचे म्हटले होते. तारिक रहमान यांनी भारतात झालेल्या ब्रिक्स शिखर परिषदेत भाग घेतला नाही. ढाक्याने सांगितले की, त्यांना बांगलादेशचे पंतप्रधान म्हणून नव्हे, तर बिमस्टेकचे अध्यक्ष म्हणून आमंत्रित करण्यात आले होते. हसीना यांनी विचारले की, त्यांचे वडील, बांगलादेशचे माजी राष्ट्रपती झियाउर रहमान, भारताला भेट देऊ शकले असते, तर तारिक रहमान भारताला भेट देणे का टाळत आहेत.