वंदे भारत स्लीपरमध्ये RAC तिकीट नाही; मुंबई-बंगळुरू आणि वाराणसी-दिल्ली गाड्यांची तयारी

लांबच्या प्रवासाला निघणाऱ्या रेल्वे प्रवाशांमध्ये सध्या वंदे भारत स्लीपर गाडीची चर्चा आहे. मुंबई-बंगळुरू आणि वाराणसी-दिल्ली या दोन मार्गांवर नव्या स्लीपर सेवा सुरू करण्याची तयारी चालू असल्याची माहिती समोर आली आहे. रात्री प्रवास करायचा आणि सकाळी हव्या त्या ठिकाणी पोहोचायचे, ही सोय तसेच वेगवेगळ्या श्रेणींनुसार ठरणारे भाडे आणि आरक्षणाचे नियम, यामुळे प्रवाशांचे लक्ष या गाड्यांकडे लागले आहे. विशेष म्हणजे या गाडीत RAC तिकिटाची सोय नसेल, असे सांगितले जात आहे. मात्र या मार्गांवरील नियमित सेवा, वेळापत्रक आणि भाड्याची अंतिम माहिती रेल्वेच्या अधिकृत घोषणेनुसारच तपासणे महत्त्वाचे आहे.

समोर आलेल्या माहितीनुसार, वाराणसी ते नवी दिल्ली वंदे भारत स्लीपर सेवेचा उद्घाटन सोहळा 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी नियोजित आहे. मुंबई ते बंगळुरू सेवेचा उद्घाटन सोहळा 1 नोव्हेंबर 2026 रोजी होणार आहे. या गाड्यांमुळे लांबच्या प्रवाशांना रात्रीच्या प्रवासासाठी आणखी एक पर्याय मिळू शकतो.

भाड्याबद्दल सांगायचे तर, वंदे भारत स्लीपरचे भाडे प्रवासाचे अंतर आणि तिकिटाची श्रेणी यानुसार ठरते. उपलब्ध माहितीनुसार 3AC साठी प्रति प्रवासी प्रति किलोमीटर Rs 2.40 इतके भाडे आहे. सर्व श्रेणी धरल्या तर ही भाडेपट्टी Rs 2.40 ते Rs 3.80 प्रति किलोमीटर अशी आहे. त्यानुसार 1,000 किलोमीटरच्या प्रवासाला 3AC साठी अंदाजे Rs 2,400 लागतील आणि त्यावर लागू GST वेगळा द्यावा लागेल. हे भाडे अंदाजे आहे. प्रत्यक्ष प्रवासासाठी तिकिटाचे अंतिम शुल्क अंतर, श्रेणी आणि लागू कर पाहून तपासावे.

सर्वात महत्त्वाचा नियम म्हणजे या गाडीत RAC, म्हणजेच Reservation Against Cancellation, ही सोय असणार नाही. त्यामुळे RAC अंतर्गत बर्थ शेअर करून प्रवास करता येणार नाही. प्रतीक्षा यादीतले तिकीट कन्फर्म होईल की नाही, हे उपलब्ध बर्थ आणि आरक्षणाची स्थिती यावर अवलंबून असेल.

ज्येष्ठ नागरिक, 45 वर्षे किंवा त्याहून जास्त वयाच्या महिला आणि गर्भवती महिला यांच्यासाठी लागू नियमांनुसार लोअर बर्थची व्यवस्था असू शकते. दिव्यांग प्रवासी आणि त्यांच्या सहाय्यकांसाठीही रेल्वेच्या ठरलेल्या आरक्षण नियमांनुसार सोयी लागू होतात. प्रत्यक्षात किती जागा मिळतील, हे संबंधित कोच आणि आरक्षणाच्या नियमांवर अवलंबून राहील.

मुंबई ते बंगळुरू गाडी प्रस्तावित वेळापत्रकानुसार रात्री 8:10 वाजता सुटून दुसऱ्या दिवशी सकाळी 11:55 वाजता पोहोचेल. प्रस्तावित प्रवासकाल 15 तास 45 मिनिटे आहे. प्रस्तावित थांबे असे: CSMT मुंबई, कल्याण, पुणे, सोलापूर, कलबुर्गी, रायचूर, गुंतकल, अनंतपूर आणि SMVT बंगळुरू. परतीच्या प्रवासात बंगळुरूहून गाडी रात्री 7:50 वाजता सुटून दुसऱ्या दिवशी सकाळी 11:55 वाजता मुंबईत पोहोचेल. सुमारे 1,000 किलोमीटरचे अंतर 15 तास 45 मिनिटांत पार करण्याचा प्रस्ताव आहे. मात्र काही वृत्तांत अंतर 1,118 किलोमीटर सांगितले आहे, त्यामुळे अचूक अंतर आणि प्रवासकालाची अधिकृत पुष्टी तपासणे गरजेचे आहे.

वाराणसी ते नवी दिल्ली गाडी प्रस्तावित वेळापत्रकानुसार रात्री 8:50 वाजता सुटेल आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी 5:55 वाजता राजधानीत पोहोचेल. वाटेत प्रयागराज जंक्शनला रात्री 10:35 वाजता पोहोचून 10:40 वाजता निघेल, तर कानपूर सेंट्रलला रात्री 12:40 वाजता पोहोचेल. नवी दिल्लीहून वाराणसीसाठी गाडी रात्री 9:40 वाजता सुटून दुसऱ्या दिवशी सकाळी 6:45 वाजता वाराणसीत पोहोचेल. प्रयागराज जंक्शनला ती सकाळी 4:45 वाजता पोहोचेल आणि 4:50 वाजता निघेल.

या मार्गामुळे प्रयागराज, कानपूर आणि वाराणसी दरम्यान प्रवास करणाऱ्यांना अतिरिक्त पर्याय मिळेल, अशी अपेक्षा आहे. धार्मिक पर्यटन, शिक्षण आणि नोकरीसाठी प्रवास करणाऱ्यांनाही त्याचा फायदा होऊ शकतो.

प्रस्तावित वेळापत्रकानुसार या सेवा आठवड्यातून 6 दिवस चालवण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. वाराणसी-दिल्ली मार्गावरील सेवा शनिवारी बंद ठेवण्याचा प्रस्ताव आहे. मुंबई-बंगळुरू मार्गावरील वार आणि दोन्ही गाड्यांचे अंतिम वेळापत्रक रेल्वेच्या अधिकृत घोषणेनंतरच पक्के मानावे.

एकूणच, वंदे भारत स्लीपरमुळे मुंबई-बंगळुरू आणि वाराणसी-दिल्ली या महत्त्वाच्या मार्गांवरचा रात्रीचा प्रवास अधिक सोयीचा होईल, अशी अपेक्षा आहे. प्रवासाचे नियोजन करण्यापूर्वी अंतिम वेळापत्रक, थांबे, भाडे आणि तिकिटांची उपलब्धता रेल्वेच्या अधिकृत बुकिंग प्रणालीवर तपासून घ्यावी.