वाईतील जललक्ष्मी योजनेची पाइपलाइन गळतीने त्रस्त, स्वप्निल गायकवाड यांचा पाटबंधारे विभागावर ठपका
जललक्ष्मी सिंचन योजनेच्या पाइपलाइनची गळती आणि नादुरुस्त व्हॉल्व्ह यामुळे वाईच्या पश्चिम भागात पाणी वाया जात असल्याचे स्वप्निल गायकवाड यांनी म्हटले आहे.
वाई तालुक्यातील जललक्ष्मी सिंचन योजनेची गळती यंदा तरी थांबणार का, असा प्रश्न स्वप्निल गायकवाड यांनी विचारला आहे. वाईच्या पश्चिम भागाची जीवनवाहिनी म्हणून ही योजना ओळखली जाते. अनेक वर्षांपासून तिची गळती सुरू आहे, असे त्यांचे म्हणणे आहे.
गायकवाड यांच्या म्हणण्यानुसार योजनेच्या पाइपलाइनला जागोजागी गळती लागली आहे. काही व्हॉल्व्ह नादुरुस्त आहेत आणि दुरुस्तीही वेळेवर होत नाही. त्यामुळे हजारो लिटर पाणी वाया जात आहे. पाटबंधारे विभागाच्या दुर्लक्षाचा फटका पश्चिम भागातील शेतकऱ्यांना बसत असल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.
व्याहळी, कुसगाव, एकसर आणि पसरणी या परिसरातील शेतीसाठी ही योजना महत्त्वाची मानली जाते. या भागात मोठ्या प्रमाणावर शेती आहे. योजनेचे पाणी मिळाले की थेट सिंचन तर होतेच, शिवाय विहिरींची पाणीपातळीही वाढण्यास मदत होते. म्हणूनच योजनेचे नीट व्यवस्थापन आणि उपलब्ध पाण्याचा काटेकोर वापर व्हायला हवा, असे सांगितले जाते.
गळती आणि नादुरुस्त व्हॉल्व्ह यांची वेळेत देखभाल व दुरुस्ती होत नसल्याने मोठ्या प्रमाणावर पाणी वाया जात आहे. परिणामी योजनेचा शंभर टक्के लाभ संबंधित गावांतील शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचत नाही, असे गायकवाड यांनी म्हटले आहे.
पश्चिम भागात तुलनेने भरपूर पाणीसाठा असल्याने पूर्वी या गळतीकडे फारसे गांभीर्याने पाहिले गेले नाही. पण पावसाचे बदलते प्रमाण आणि गेल्या वर्षी निर्माण झालेली दुष्काळसारखी परिस्थिती पाहता आता पाण्याचा प्रत्येक थेंब महत्त्वाचा झाला आहे. सिंचनासाठी असलेले पाणी केवळ व्यवस्थापनातील चुका आणि दुरुस्तीच्या अभावामुळे वाया जाणे परवडणारे नाही.
व्याहळी, कुसगाव, एकसर आणि पसरणी या गावांपर्यंत योजनेचे पाणी पूर्ण क्षमतेने पोहोचणे गरजेचे आहे. गळती तातडीने थांबवून पाइपलाइन आणि व्हॉल्व्हची आवश्यक दुरुस्ती केली, तर शेतकऱ्यांना सिंचनासाठी मोठा आधार मिळू शकतो. विहिरींच्या पाणीपातळीवरही त्याचा चांगला परिणाम होऊ शकतो.
योजनेतील त्रुटींबद्दल वारंवार प्रश्न उपस्थित होऊनही कायमस्वरूपी उपाय होत नसल्याने शेतकऱ्यांमध्ये नाराजी आहे. यंदाही दुरुस्ती वेळेत झाली नाही आणि पाण्याची नासाडी अशीच सुरू राहिली, तर कृष्णेच्या कुशीत असलेल्या वाईच्या पश्चिम भागालाही पुढे पाणीटंचाईच्या गंभीर संकटाला तोंड द्यावे लागू शकते, असा इशारा गायकवाड यांनी दिला आहे.
या प्रश्नावर शासन स्तरावर पाठपुरावा करून जललक्ष्मी सिंचन योजनेची तातडीने दुरुस्ती करण्याची मागणी केली जाणार आहे. तसेच देखभाल-दुरुस्तीत हलगर्जीपणा करणाऱ्या संबंधित अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांची जबाबदारी निश्चित करून योग्य ती कारवाई व्हावी, यासाठीही पाठपुरावा करणार असल्याचे स्वप्निल गायकवाड यांनी सांगितले.