उल्हास नदीच्या पाण्यातील गढूळता वाढली, बदलापूर-अंबरनाथच्या पाणीपुरवठ्यावर परिणाम

गेल्या काही दिवसांपासून उल्हास नदीच्या पाण्याची गढूळता प्रचंड वाढली असून पाण्याचा रंगही आधीपेक्षा जास्त गडद झाला आहे. नदीच्या पाण्यात मोठ्या प्रमाणात गाळ येत असल्यामुळे पाण्याचा उपसा करणे आणि त्यावर शुद्धीकरण प्रक्रिया करणे कठीण होऊन बसले आहे. यामुळे बदलापूर आणि अंबरनाथ भागातील अनेक नागरिकांच्या घरी नळाला गढूळ पाणी येत असल्याच्या तक्रारी वाढल्या आहेत. या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्र जीवन प्राधिकरणाने नागरिकांना पाणी गाळून आणि उकळून प्यावे, असे आवाहन केले आहे.

नळाला गडद गढूळ पाणी येत असल्याच्या तक्रारींची दखल घेत महाराष्ट्र जीवन प्राधिकरणाचे उपविभागीय अभियंता सुरेश खाद्री यांनी शनिवारी उल्हास नदीवरील बॅरेज इथल्या जलशुद्धीकरण केंद्राला भेट दिली. तिथे गढूळतेचे प्रमाण मोजणाऱ्या यंत्रावर त्यांनी नदीच्या पाण्याची तपासणी केली असता, गढूळता तब्बल ३७० एनटीयू (नेफेलोमेट्रिक टर्बिडिटी युनिट) इतकी असल्याचे समोर आले. पावसाळ्यात नदीच्या तळातील गाळ वर येऊन साधारणपणे गढूळता १५० ते २०० एनटीयूच्या दरम्यान राहते, मात्र यंदा हा आकडा त्याहून खूप जास्त गेला आहे.

गेल्या दहा वर्षांतील ही सर्वाधिक गढूळता असल्याचे सांगितले जात आहे. यामुळे पाणी उपसण्याच्या आणि शुद्ध करण्याच्या कामात सातत्याने अडथळे येत आहेत. पाण्यासोबत येणाऱ्या गाळाचे प्रमाण इतके जास्त आहे की दर तीन तासांनी फिल्टर बंद करून साफ करावे लागत आहेत. याशिवाय प्रेशर फिल्टरही नीट काम करत नसल्याने एकूणच पाणी गाळण्याची क्षमता घटली आहे.

उल्हास नदी माथेरानच्या डोंगररांगांमधून उगम पावते आणि कर्जत, वांगणीमार्गे बदलापूर परिसरातून वाहत जाते. बदलापूर शहराचा मुख्य पाणीपुरवठा याच नदीवर अवलंबून आहे. या नदीतील गढूळता वाढण्यामागे कर्जत तालुक्यात नदीकाठावर सुरू असलेले डोंगर खोदकाम किंवा अन्य कुठले खोदकाम कारणीभूत असू शकते, अशी शक्यता महाराष्ट्र जीवन प्राधिकरणाने वर्तवली आहे. खोदकामातून निघालेली माती आणि अतिसूक्ष्म कण पावसाच्या पाण्याबरोबर वाहत नदीत मिसळल्यामुळे गढूळता वाढली असावी, असा प्राधिकरणाचा अंदाज आहे.

बदलापूर आणि अंबरनाथ या दोन्ही शहरांना मिळून दररोज सुमारे १४० एमएलडी पाण्याची गरज असते. मात्र उल्हास नदीतील गढूळता वाढल्यामुळे सध्या केवळ १०५ ते ११० एमएलडी इतकाच पाणीपुरवठा होत आहे. गढूळतेचे प्रमाण पूर्णपणे कमी होत नसल्याने काही भागांत नागरिकांना अजूनही गढूळ पाणी मिळत असल्याच्या तक्रारी येत आहेत. ही परिस्थिती अशीच राहिली, तर गरज पडल्यास एक दिवसाआड पाणीपुरवठा करण्याचा पर्याय विचाराधीन असल्याचे महाराष्ट्र जीवन प्राधिकरणाच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे.