रेल्वेत अडचण आली तर चेन ओढण्याआधी हे तीन मार्ग आठवा

रेल्वेतून प्रवास करताना अचानक कुणाची तब्येत बिघडली, कुणाचे सामान चोरीला गेले किंवा दुसरी एखादी अडचण उभी राहिली, की बहुतेक प्रवासी डब्यातील लाल चेन ओढतात. चेन ओढली की गाडी थांबते आणि अधिकारी मदतीसाठी येतात. मात्र किरकोळ अडचणींसाठी रेल्वेची ही चेन ओढण्यास मनाई आहे. असे केल्यास प्रवाशाला मोठा दंड भरावा लागू शकतो. म्हणूनच चेन न ओढता मदत मिळवण्याचे इतर मार्ग कोणते, हे माहीत असणे गरजेचे आहे. प्रवासात आपत्कालीन परिस्थिती आली तर मदतीसाठी एक विशेष हेल्पलाइन उपलब्ध आहे, तसेच मोबाईलच्या मदतीनेही रेल्वेकडे तक्रार नोंदवता येते.

पहिला मार्ग म्हणजे 139 या क्रमांकावर कॉल करणे. हा भारतीय रेल्वेचा वन स्टॉप सोल्यूशन नंबर आहे. प्रवासात मेडिकल इमर्जन्सी असो किंवा सुरक्षेशी संबंधित अडचण, प्रवासी या क्रमांकावर कॉल करू शकतात. या क्रमांकाच्या मदतीने प्रवाशाचा कॉल थेट रेल्वेच्या कंट्रोल रूमशी जोडला जातो. तिथे प्रवाशाने फक्त आपला पीएनआर नंबर आणि आपली अडचण सांगायची असते. त्यानंतर पुढच्या स्टेशनवर प्रवाशासाठी मदत पोहोचवली जाते.

दुसरा मार्ग रेल्वेच्या अधिकृत ॲपचा आहे, जो गरजेच्या वेळी वापरता येतो. त्यासाठी मोबाईल फोनमध्ये Rail Madad ॲप इन्स्टॉल करावे लागते. हे ॲप कुणालाही फोन न करता आपली तक्रार नोंदवण्याची सोय देते. हवे असल्यास प्रवासी फोटोही अपलोड करू शकतात. पीएनआर नंबरसह आपली अडचण ॲपमध्ये मांडायची असते. त्यानंतर रेल्वे सिस्टीम प्रवाशाचे लोकेशन ट्रॅक करते आणि त्याच्यापर्यंत मदत पोहोचवते.

तिसरा मार्ग म्हणजे गाडीतील 'इमर्जन्सी टॉक-बॅक' बटन. रेल्वेने नुकतेच गाड्यांमध्ये हे बटन सुरू केले असून अनेक गाड्यांमध्ये ही सुविधा उपलब्ध आहे. प्रवाशाला फक्त गाडीत बसवलेल्या बटणावर क्लिक करायचे असते आणि बोलून आपली अडचण सांगायची असते. यातून प्रवाशाला थेट लोको पायलट किंवा गार्डशी संपर्क साधता येतो आणि त्यांना आपली अडचण सांगता येते.

थोडक्यात, मोबाईलच्या मदतीने रेल्वेकडे तक्रार नोंदवता येते आणि काही गाड्यांमध्ये प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी खास आपत्कालीन सुविधाही दिल्या आहेत. त्यामुळे पुढच्या वेळी प्रवासात अडचण आली, तर चेन ओढण्याआधी हे पर्याय आठवा.