फाशीची दोन इंजेक्शन्स देऊनही टेनेसीतील महिला कैदी जिवंत, शिक्षा तात्पुरती स्थगित

अमेरिकेतील टेनेसी राज्यात एका महिला कैद्याला फाशी देण्याचा प्रयत्न फसला आहे. क्रिस्टा पाईक (Christa Pike) असे तिचे नाव असून, ती गेली ३० वर्षे एका हत्येच्या आरोपाखाली तुरुंगात मृत्युदंडाची वाट बघत होती. तुरुंग प्रशासनाने तिला दोन प्राणघातक इंजेक्शन्स दिली, तरीही ती मरण पावली नाही.

या घटनेनंतर तिची शिक्षा तात्पुरती स्थगित करण्यात आली असून, सध्या तिच्यावर रुग्णालयात तातडीने वैद्यकीय उपचार सुरू आहेत. पाईक ५० वर्षांची आहे. अधिकृत वृत्तानुसार, १९९६ मध्ये तिला वर्गमित्राच्या निर्घृण हत्येप्रकरणी दोषी ठरवून मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावण्यात आली होती.

त्यानंतर प्रदीर्घ कायदेशीर लढाई झाली आणि अनेक याचिका फेटाळल्या गेल्या. शेवटी अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने तिच्या मृत्युदंडावर अंतिम शिक्कामोर्तब केले होते. त्यानुसार टेनेसीतील रिव्हरबेंड मॅक्सिमम सिक्युरिटी इन्स्टिट्यूशनमध्ये फाशीची प्रक्रिया सुरू झाली. आधी विषारी रसायनांचे पहिले इंजेक्शन आणि त्यानंतर दुसरे प्राणघातक इंजेक्शन तिला देण्यात आले.

पण दोन डोस दिल्यानंतरही तिच्या हृदयाची धडधड चालूच राहिली. ती फक्त बेशुद्ध होऊन घोरू लागली. हे बघून डॉक्टरांना आणि तिथे हजर असलेल्या अधिकाऱ्यांना धक्काच बसला.

ती मेली नसून फक्त गाढ झोपेत गेली आहे आणि तिचे हृदय चालू आहे, हे लक्षात येताच तिच्या कायदेशीर टीमने तातडीने कोर्टात धाव घेतली आणि या प्रक्रियेला आव्हान दिले. वकिलांचा युक्तिवाद असा होता की ही प्रक्रिया अत्यंत क्रूर आणि अयशस्वी ठरली असून कैद्याला अमानुष वेदना सहन कराव्या लागत आहेत. परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन तुरुंग प्रशासनाने फाशीची प्रक्रिया लगेच थांबवली. पाईकला रुग्णवाहिकेतून जवळच्या रुग्णालयात दाखल करण्यात आले, जिथे तिची प्रकृती चिंताजनक असल्याचे सांगितले जात आहे.

हे प्रकरण फक्त एका हत्येच्या शिक्षेपुरते नाही, त्यामागे १९९५ मधील गुन्हा आहे. क्रिस्टा तेव्हा अवघ्या १८ वर्षांची होती. तिने तेव्हाचा प्रियकर टेड्रिल शिप याच्यासोबत मिळून एका जॉब ट्रेनिंग कॅम्पमध्ये १९ वर्षांच्या कोलीन स्लेमर हिची निर्घृण हत्या केली होती. गुन्ह्याच्या तीव्रतेमुळे १९९६ मध्ये वयाच्या २० व्या वर्षी तिला फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली, आणि अमेरिकेत फाशीची शिक्षा मिळालेल्या सर्वात तरुण महिलांपैकी ती एक ठरली.

टेनेसीच्या इतिहासात या घटनेला मोठे महत्त्व आहे. या राज्यात शेवटच्या वेळी एका महिलेला १८१९ साली, म्हणजे २०७ वर्षांपूर्वी फाशी देण्यात आली होती. त्यानंतर आजवर कोणत्याही महिला कैद्याला प्राणघातक इंजेक्शन किंवा फाशी देऊन मृत्युदंड देण्यात आलेला नाही. पाईकचा या प्रक्रियेत मृत्यू झाला असता, तर २०७ वर्षांत टेनेसीमध्ये मृत्युदंड मिळालेली ती पहिली महिला ठरली असती.

आता या फसलेल्या प्रक्रियेनंतर अमेरिकेत मृत्युदंडाच्या पद्धतींवरून पुन्हा जोरदार वाद पेटला आहे. टेनेसीच्या राज्यपालांनी घटनेची गंभीर दखल घेऊन राज्यातील सर्व मृत्युदंडाच्या प्रक्रिया काही काळासाठी स्थगित ठेवण्याचे आदेश दिले आहेत. अमेरिकन कायद्यानुसार कैद्याला पुन्हा मृत्युदंड देता येतो का, की अमानुष त्रासामुळे तिच्या शिक्षेचे जन्मठेपेत रूपांतर होईल, यावर सोशल मीडियापासून कोर्टापर्यंत तीव्र चर्चा सुरू आहे.