सौदीवरील हुथींच्या हल्ल्यांनंतर मक्का करार सक्रिय; पाकिस्तान लष्करी मदतीला

येमेनमधील हुथी बंडखोर आणि सौदी अरेबिया यांच्यातला संघर्ष आता नव्या टप्प्यावर पोहोचला आहे. दोघांनीही आधी एकमेकांवर जोरदार आणि महत्त्वाचे हल्ले आणि प्रतिहल्ले केले आहेत. येमेनमधील सौदी समर्थक सरकारने हुथींविरोधातली आपली आघाडी आणखी मजबूत करायला सुरुवात केली आहे. सौदी अरेबियावर हुथींकडून सतत हल्ले होत असतानाच पाकिस्तान आणि तुर्कीये यांच्यासोबतचा मक्का संयुक्त करार सक्रिय करण्यात आला आहे.

हुथींचे हल्ले वाढल्यानंतर रियाधमध्ये मक्का करारातील देशांची तातडीची बैठक झाली. त्या बैठकीत सामूहिक प्रतिबंधात्मक उपाय सक्रिय करण्याचा निर्णय घेतला गेला. कराराप्रमाणे एका सदस्य देशावर झालेला हल्ला म्हणजे इतर देशांवरही हल्ला मानला जातो. त्यामुळे सौदीच्या रक्षणासाठी पाकिस्तान आणि तुर्कीकडून लष्करी क्षमता उपलब्ध करून देण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.

कराराप्रमाणे सौदीच्या सुरक्षेसाठी ठरवलेली लष्करी साधने आणि सैन्य तातडीने तैनात करायला तिन्ही देशांनी सहमती दाखवली आहे. पाकिस्तानने सौदीच्या सुरक्षेला पाठिंबा देण्याची भूमिका घेतली असून सौदीमध्ये लष्करी दल आणि गरजेची संरक्षण क्षमता तैनात करायला तो तयार झाला आहे. त्यामुळे पाकिस्तान आता सौदीच्या मदतीसाठी प्रत्यक्ष लष्करी भूमिकेत उतरण्याची शक्यता आहे. याआधीही पाकिस्तानकडून सौदीला हवाई संरक्षण यंत्रणा आणि इतर लष्करी मदत दिल्याचे वृत्त आहे.

पाकिस्तानला हुथींविरोधात उतरवण्यामागे अमेरिकेचा हात असल्याचे बोलले जात आहे. अमेरिका आता उघडपणे सौदीच्या मदतीसाठी हुथींविरोधात लढू शकत नाही. इराणवरील युद्ध अमेरिकेतील ७० टक्के लोकांना आवडलेले नाही. त्यांच्या म्हणण्याप्रमाणे मध्य पूर्वेतील युद्ध आता अमेरिकेचे युद्ध राहिलेले नाही, म्हणून अमेरिकेने त्यात पडून आपला वेळ, पैसा आणि जीवितहानी करू नये. या सगळ्यामुळे ट्रम्प यांनी मक्का संयुक्त करार करून पाकिस्तानला पाचारण केले आहे, असे बोलले जात आहे.

मात्र पाकिस्तान थेट येमेनमध्ये हुथींविरोधात मोठ्या प्रमाणावर युद्धात उतरणार की फक्त सौदीच्या भूभागाच्या संरक्षणापुरती भूमिका घेणार, हे अजून स्पष्ट झालेले नाही. पाकिस्तानने यापूर्वी हुथींच्या प्रश्नावर राजनैतिक तोडगा काढण्याची गरजही व्यक्त केली होती.

दरम्यान सौदी समर्थक येमेनच्या सैन्याने हुथींच्या ताब्यातील भाग परत मिळवण्यासाठी मोठी लष्करी मोहीम सुरू केली आहे. बाब अल-मंदेब सामुद्रधुनीच्या परिसरातही संघर्ष वाढला आहे. त्याला उत्तर म्हणून हुथींकडून सौदीतील विमानतळ, तेल सुविधा आणि लष्करी ठिकाणांना लक्ष्य केल्याचे दावे करण्यात आले आहेत. त्यामुळे येमेनमधील संघर्षाचा परिणाम सौदीच्या सुरक्षा व्यवस्थेबरोबरच लाल समुद्रातील व्यापारी मार्गांवरही होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.