बांगलादेशचे माजी हवाई दल प्रमुख हन्नान कतरमध्ये ताब्यात, भ्रष्टाचार आणि मनी लाँडरिंगचे आरोप

बांगलादेश हवाई दलाचे १६ वे प्रमुख राहिलेले एअर चीफ मार्शल (निवृत्त) शेख अब्दुल हन्नान यांना कतरमध्ये तेथील अधिकाऱ्यांनी ताब्यात घेतले आहे. गरजेपेक्षा कितीतरी जास्त मालमत्ता जमवणे, बेकायदेशीर मनी लाँडरिंग करणे आणि बँक खात्यांतून कोट्यवधी रुपयांचे संशयास्पद व्यवहार करणे, असे गंभीर आरोप त्यांच्यावर आहेत. या आरोपांखाली ही कारवाई झाली आहे.

इंटरपोलच्या सूचनेनुसार बांगलादेशच्या भ्रष्टाचारविरोधी आयोगाने (ACC) अटकेच्या वृत्ताला अधिकृत दुजोरा दिला. कतरच्या सुरक्षा यंत्रणांनी १५ ऑक्टोबर रोजी ही कारवाई केली. परदेशात पळून गेलेल्या भ्रष्ट अधिकाऱ्यांवर गेल्या काही काळापासून आंतरराष्ट्रीय पातळीवर कारवाई होत आहे आणि त्या पार्श्वभूमीवर या घटनेला मोठे महत्त्व दिले जात आहे.

आयोगाचे उपसंचालक मोहम्मद अख्तरुल इस्लाम यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हन्नान यांची चौकशी गेल्या वर्षापासूनच सुरू होती. तपासात ठोस पुरावे हाती आल्यानंतर जुलै महिन्यात त्यांच्यावर भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायदा आणि मनी लाँडरिंग प्रतिबंधक कायदा यांखाली गुन्हे दाखल करण्यात आले होते.

तपासानुसार, हन्नान यांच्याकडे अधिकृत उत्पन्नापेक्षा सुमारे ३२.८ दशलक्ष बांगलादेशी टाका (BDT) किमतीची अवाजवी आणि बेनामी मालमत्ता सापडली आहे. त्यांच्या मालकीच्या सहा बँक खात्यांतून २७६.३ दशलक्ष टाका, म्हणजे सुमारे २७ कोटी ६३ लाख टाका, इतक्या रकमेचे संशयास्पद आणि बेकायदेशीर व्यवहार झाल्याचे निष्पन्न झाले आहे. या रकमेचा वापर मनी लाँडरिंगसाठी झाल्याचा प्राथमिक संशय तपास यंत्रणांनी व्यक्त केला आहे.

या प्रकरणात हन्नान यांच्या पत्नीलाही सह-आरोपी करण्यात आले आहे. पतीच्या पदाचा गैरवापर करून त्यांनी स्वतःच्या नावावर १९.१ दशलक्ष टाकाची अवाजवी संपत्ती जमवली, असे तपासात समोर आले आहे. त्यांच्या नावावरील ३२ वेगवेगळ्या बँक खात्यांतून सुमारे ११.८ दशलक्ष टाकाचे संशयित व्यवहार झाले आहेत.

तपास यंत्रणांचे लक्ष हन्नान यांच्या परदेशातील संपत्तीकडेही गेले आहे. कॅनडा आणि दुबईसारख्या देशांत त्यांनी कोट्यवधींची बेनामी मालमत्ता घेतल्याचे उघड झाले आहे. तीन वेगवेगळ्या देशांत त्यांच्या मुलांच्या नावावर नोंदवलेल्या आलिशान मालमत्तेची माहितीही आता आंतरराष्ट्रीय तपास यंत्रणांच्या हाती लागली आहे.

ढाका उच्च न्यायालयाने यापूर्वीच या प्रकरणात कडक आदेश दिले होते. मार्च महिन्यात आयोगाच्या याचिकेवर सुनावणी घेताना न्यायालयाने हन्नान आणि त्यांच्या पत्नीचे आयकर दस्तऐवज जप्त करण्याचे निर्देश दिले. भ्रष्टाचाराच्या पैशातून घेतलेले त्यांचे दोन आलिशान अपार्टमेंट जप्त करण्यात आले आणि त्यांच्या सर्व बँक खात्यांतील व्यवहार बंद करून ती खाती गोठवण्यात आली. त्यानंतर अडचणी वाढल्यामुळे ते कारवाईपासून वाचण्यासाठी परदेशात निघून गेले होते.

हन्नान यांनी १९८४ मध्ये बांगलादेश हवाई दलात जनरल ड्युटी पायलट म्हणून सेवेला सुरुवात केली. चार दशकांच्या कारकिर्दीत त्यांनी अनेक महत्त्वाची पदे सांभाळली. १२ जून २०२१ रोजी ते हवाई दलाचे १६ वे प्रमुख झाले आणि तीन वर्षांच्या कार्यकाळानंतर ११ जून २०२४ रोजी निवृत्त झाले.

बांगलादेश नौदलाचे माजी प्रमुख ॲडमिरल मोहम्मद नझमुल हसन यांच्यावरही भ्रष्टाचाराचे गंभीर आरोप आहेत. तेही सध्या परदेशात फरार आहेत.