सर्वपित्री अमावस्येला पिंपळाशी संबंधित उपाय, पूर्वज आणि शनिदेव प्रसन्न होतात असे सांगितले जाते

अश्विन महिन्यातील अमावस्येला सर्वपित्री अमावस्या म्हणतात आणि हा पितृपक्षाचा शेवटचा दिवस असतो. या दिवशी श्राद्ध, पिंडदान, तर्पण आणि पिंपळाच्या झाडाची पूजा अशा विधींनी पूर्वजांना निरोप दिला जातो आणि त्यांचे आशीर्वाद घेतले जातात. यावेळी सर्वपित्री अमावस्या आणि शनिश्चरी अमावस्या एकाच दिवशी आल्या आहेत, त्यामुळे या दिवसाचे महत्त्व आणखी वाढले आहे.

ज्योतिषशास्त्रानुसार, सर्वपित्री अमावस्येला पिंपळाच्या झाडाशी संबंधित काही उपाय केले, तर फक्त पूर्वजच प्रसन्न होत नाहीत, तर भगवान शनिदेवांचाही आशीर्वाद मिळतो. हे उपाय पितृदोषासह अनेक पापांपासून मुक्ती देतात आणि पूर्वजांच्या आत्म्यांना संतोष देतात, असे सांगितले जाते. सर्वपित्री अमावस्येच्या दिवशी पिंपळाशी संबंधित कोणते उपाय सांगितले आहेत, ते पुढे दिले आहेत. या दिवशी पिंपळाच्या झाडाची पूजा करून पितरांचे स्मरण केले जाते. तसेच पिंपळाजवळ तिळाच्या तेलाचा दिवा लावण्याची धार्मिक परंपरा आहे. शनिदेवाची कृपा मिळावी म्हणून शनिमंत्राचा जप आणि तेलाचा दिवा लावण्याचीही परंपरा आहे.

पिंपळाच्या झाडाची पूजा या दिवशी अत्यंत शुभ मानली जाते. या पूजेची पद्धत अशी सांगितली आहे. झाडाला दूध आणि काळे तीळ मिसळलेले पाणी अर्पण करायचे. त्यानंतर पाच मिठाई वाहून तुपाचा दिवा लावायचा. मग झाडाखाली बसून आपल्या पूर्वजांचे ध्यान करायचे आणि आपल्याकडून जाणूनबुजून किंवा नकळत झालेल्या कोणत्याही चुकांबद्दल क्षमा मागायची. शेवटी झाडाला सात प्रदक्षिणा घालून आपल्या समस्या सांगायच्या.

सर्वपित्री अमावस्येच्या संध्याकाळी पिंपळाच्या झाडाखाली पिठाचे आणि मोहरीच्या तेलाचे सात दिवे लावायचे आहेत. नंतर आपल्या पूर्वजांचे आणि शनिदेवाचे ध्यान करून त्यांच्या आशीर्वादासाठी प्रार्थना करायची. असे केल्याने पितृदोष दूर होतो आणि पूर्वज व शनिदेव या दोघांचेही आशीर्वाद मिळतात, असे मानले जाते.

मंत्रजपासाठीही काही गोष्टी सांगितल्या आहेत. या दिवशी पिंपळाच्या मुळांना साखर, तांदूळ, पाणी, कच्चे दूध आणि फुले अर्पण करावीत. त्यानंतर "ॐ पितृभ्यः नमः" या मंत्राचा जप करावा आणि पितृसूक्त किंवा पितृस्तोत्राचे पठण करावे. यामुळे पूर्वजांच्या आत्म्यांना समाधान मिळते आणि सुख, शांती व समृद्धीचा आशीर्वाद मिळतो, असे सांगितले जाते.

सर्वपित्री अमावस्या आणि शनिश्चरी अमावस्या एकाच दिवशी येत असल्याने या दिवशी पूर्वजांच्या पूजेसोबत शनिदेवाची पूजा करणेही फायदेशीर मानले जाते. त्यासाठी शनिदेवाच्या मंदिरात जाऊन मोहरीच्या तेलाचे दान करायचे आणि शनि चालिसेचे पठण करायचे. यामुळे शनिदोष आणि पितृदोष यांचे दुष्परिणाम कमी होतात आणि मानसिक शांती मिळते, असे सांगितले जाते.