रेशन कार्डवर PHH की AAY? महिन्याला किती धान्य मिळतं ते असं तपासा
रेशन कार्डावर PHH आहे की AAY, यावरून महिन्याला किती धान्य मिळणार हे ठरतं. दोन्ही योजनांमधला फरक आणि धान्य मोजण्याची पद्धत समजून घ्या.
रेशन कार्ड म्हणजे फक्त स्वस्तात धान्य मिळवण्याचं साधन, असा अनेकांचा समज असतो. पण प्रत्यक्षात कार्डावर काय लिहिलंय, त्यावरच किती धान्य मिळणार हे अवलंबून असतं. आपल्या कार्डावर PHH आहे की AAY, हेच बऱ्याच जणांना माहीत नसतं. त्यामुळे दुकानदार कमी धान्य देऊन जातो आणि ग्राहकाला त्याचा पत्ताही लागत नाही. म्हणूनच ही माहिती प्रत्येकाला असणं गरजेचं आहे.
PHH म्हणजे Priority Household, म्हणजेच प्राधान्य कुटुंब. सरकारच्या मदतीची गरज असलेल्या कुटुंबांना हे कार्ड दिलं जातं. या कार्डावर प्रत्येक व्यक्तीमागे 5 किलो धान्य मिळतं. घरात किती माणसं आहेत, त्यावर एकूण धान्याचं प्रमाण ठरतं. उदाहरणार्थ, घरात 4 माणसं असतील तर 4 गुणिले 5 म्हणजे महिन्याला 20 किलो धान्य मिळायला हवं. घरात 5 माणसं असतील तर हेच प्रमाण 25 किलोवर जातं. थोडक्यात, कुटुंबातील सदस्यसंख्या जेवढी जास्त, तेवढं धान्यही जास्त मिळतं.
दुसरीकडे AAY म्हणजे Antyodaya Anna Yojana, मराठीत अंत्योदय अन्न योजना. ही योजना सगळ्यात गरीब आणि गरजू कुटुंबांसाठी आहे. ज्यांची आर्थिक परिस्थिती अत्यंत हलाखीची आहे, ज्यांना कुणाचाही आधार नाही, अशा कुटुंबांना हे कार्ड दिलं जातं. या कार्डाचा नियम मात्र वेगळा आहे. इथे कुटुंबातील माणसांची संख्या मोजली जात नाही, तर संपूर्ण कुटुंबाला ठराविक 35 किलो धान्य दिलं जातं. घरात 2 माणसं असोत वा 6, धान्याचं प्रमाण 35 किलोच राहतं. म्हणजेच PHH आणि AAY यांच्यात मूलभूत फरक हाच आहे, एकात व्यक्तिसंख्येनुसार धान्य मिळतं, तर दुसऱ्यात संपूर्ण कुटुंबासाठी एक निश्चित प्रमाण असतं.
रेशन घेताना काही गोष्टींची काळजी घेणं आवश्यक आहे. सगळ्यात आधी आपलं रेशन कार्ड हातात घेऊन त्यावर वरच्या बाजूला PHH लिहिलंय की AAY, हे नीट वाचावं. कार्डाचा रंग पिवळा, केशरी किंवा पांढरा असू शकतो, पण त्यावरचा मजकूर तपासणं महत्त्वाचं आहे. कुटुंबात किती नावं नोंदवलेली आहेत आणि त्यानुसार किती धान्य मिळायला हवं, याचा हिशोब आधीच करून ठेवावा. रेशन घेतल्यानंतर दुकानदाराकडून पावती घ्यायला विसरू नये, कारण किती धान्य दिलं याची नोंद त्यावर असते.
जर कमी धान्य मिळाल्याचं लक्षात आलं, तर तहसील कार्यालयात किंवा अन्न पुरवठा विभागाकडे तक्रार करता येते. याशिवाय कार्डावरची सगळी माहिती अचूक आहे का, हेदेखील वेळोवेळी तपासत राहावं, कारण कधी कधी कुटुंबातील नावं कमी-जास्त झालेली दिसतात. एकंदरीत, आपल्या कार्डावर नेमकं काय नोंदवलंय हे माहीत असणं गरजेचं आहे, अन्यथा दुकानदाराकडून फसवणूक होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे आपलं रेशन कार्ड काढून त्यावर PHH आहे की AAY, हे आधी तपासून घ्यावं आणि त्यानुसार किती धान्य मिळायला हवं, याचा हिशोब लावून ठेवावा.
