पोस्ट ऑफिस आरडी: दरमहा Rs ६,००० भरल्यास ५ वर्षांनी अंदाजे Rs ४.२८ लाख

पगारातून किंवा कमाईतून दरमहा थोडी रक्कम बाजूला काढून ती सुरक्षित ठिकाणी गुंतवायची असेल, तर पोस्ट ऑफिसची रिकरिंग डिपॉझिट म्हणजेच आरडी योजना एक चांगला मार्ग ठरू शकते. या योजनेसाठी एकदम मोठी रक्कम भरावी लागत नाही. ठरलेला मासिक हप्ता दर महिन्याला भरत राहिल्यास हळूहळू मोठा निधी उभा राहतो.

या योजनेचा कालावधी ५ वर्षे आहे, म्हणजेच ६० महिने. वार्षिक ६.७% व्याजदराने दरमहा Rs ६,००० जमा केले, तर मुदत संपल्यावर अंदाजे Rs ४.२८ लाख हातात येऊ शकतात. हे गणित नेमके कसे मांडले जाते, ते पाहू.

दरमहा Rs 6,000 भरले आणि ६० महिने गुंतवणूक चालू ठेवली, तर एकूण ठेव Rs 3,60,000 होते. त्यावर अंदाजे Rs 68,185 व्याज मिळते. त्यामुळे ५ वर्षांनंतर अंदाजित मुदतपूर्ती रक्कम Rs 4,28,185 इतकी दाखवली आहे. म्हणजे ५ वर्षांसाठी दरमहा Rs 6,000 जमा केले, तर एकूण Rs 3.60 लाख जमा होतात आणि त्यात अंदाजे Rs 68,185 व्याज जोडल्यावर एकूण रक्कम अंदाजे Rs 4.28 लाख होते. हे गणित ६.७% वार्षिक व्याजदर आणि त्रैमासिक चक्रवाढ गृहीत धरून मांडले आहे. मात्र लागू नियमांनुसार प्रत्यक्ष मुदतपूर्ती रक्कम बदलू शकते.

या गुंतवणुकीचे एक वैशिष्ट्य म्हणजे शेअर बाजारातील चढ-उतारांची चिंता करायची गरज नाही. पोस्ट ऑफिस आरडीवरचे व्याज सरकारने ठरवलेल्या दराने दिले जाते. पण गुंतवणूक सुरू करण्यापूर्वी सध्याचा व्याजदर आणि खात्याचे नियम तपासून घेणे महत्त्वाचे आहे.

पोस्ट ऑफिस आरडीबद्दल पाच मुद्दे लक्षात ठेवण्यासारखे आहेत. पहिला मुद्दा म्हणजे कमी रकमेतून सुरुवात करता येते. हे खाते दरमहा किमान Rs १०० भरूनही उघडता येते. दुसरा मुद्दा कालावधीचा. या योजनेसाठी गुंतवणुकीचा सामान्य कालावधी ६० महिन्यांचा असतो.

तिसरा मुद्दा चक्रवाढीचा. व्याजाची गणना दर तिमाहीला केली जाते. चौथा मुद्दा कर्जाचा. खाते किमान १२ महिने चालू असेल आणि काही अटींची पूर्तता केली असेल, तर ठेव रकमेच्या ५०% पर्यंत कर्ज मिळू शकते.

पाचवा मुद्दा मुदतीआधी खाते बंद करण्याचा. साधारणपणे ३ वर्षे पूर्ण झाल्यावर खाते मुदतीआधी बंद करता येते. अशा वेळी लागू नियमांनुसार व्याजदर कमी केला जाऊ शकतो.