भूकंपशास्त्रज्ञ पतीच्या सुटकेसाठी पत्नीची धडपड, ट्रम्प शी जिनपिंग यांच्याकडे विषय मांडणार अशी आशा

अमेरिकेत राहणाऱ्या युफांग रोंग या गेल्या काही महिन्यांपासून एकाच ध्येयासाठी झटत आहेत, ते म्हणजे आपल्या पतीला चीनच्या तुरुंगातून सोडवणे. त्यांचे पती युलिन चेन हे अमेरिकेतील नामांकित भूकंपशास्त्रज्ञ असून नोव्हेंबर २०२४ पासून चीनमध्ये कोठडीत आहेत. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प आणि चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्यात होणाऱ्या उच्चस्तरीय बैठकीत ट्रम्प हा विषय जिनपिंग यांच्यासमोर मांडतील, अशी आशा रोंग यांनी व्यक्त केली आहे.

चिनी अधिकाऱ्यांनी चेन यांच्यावर चुकीच्या पद्धतीने हेरगिरीचा आरोप ठेवला असून, त्यांना खोट्या खटल्यात अडकवले जाण्याची भीती रोंग यांनी बोलून दाखवली आहे. चेन हे मूळचे भूकंपशास्त्रज्ञ असून त्यांच्या संशोधनाचा संबंध उत्तर कोरियाच्या भूगर्भातील अणुचाचण्या शोधण्याशी आणि त्यांचे विश्लेषण करण्याशी जोडला गेला आहे. त्यांनी २०११ मध्ये अमेरिकेचे नागरिकत्व स्वीकारले असून ते बोस्टन भागात राहतात.

चेन यांच्या संशोधन प्रकल्पाला अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाकडून आणि अमेरिकेच्या हवाई दलाच्या संशोधन प्रयोगशाळेकडून (यूएस एअर फोर्स रिसर्च लॅबोरेटरी) निधी मिळाला होता. रोंग यांच्या म्हणण्यानुसार, पतीचे सर्व संशोधन सार्वजनिकरीत्या उपलब्ध माहितीवर आधारित होते आणि त्यांनी चिनी शास्त्रज्ञांसोबतही पूर्ण पारदर्शकतेने काम केले होते. तरीही त्यांना लक्ष्य करण्यात आल्याने जगभरातील संशोधकांमध्ये चिंता निर्माण झाली आहे.

५ नोव्हेंबर २०२४ रोजी कुटुंबाला भेटून आणि चिनी विद्यापीठांमध्ये व्याख्याने देऊन चेन बीजिंग विमानतळावरून अमेरिकेला परतत असताना चिनी अधिकाऱ्यांनी त्यांना ताब्यात घेतले. तेव्हापासून ते चीनच्या कोठडीत आहेत. रोंग यांच्या माहितीनुसार, कोठडीत असताना चिनी तपास यंत्रणांनी चेन यांची १०० हून अधिक वेळा कसून चौकशी केली आहे.

सध्या अमेरिकन दूतावासाच्या अधिकाऱ्यांना महिन्यातून फक्त एकदाच, चिनी अधिकाऱ्यांच्या उपस्थितीत चेन यांना भेटण्याची परवानगी दिली जाते. या ३० मिनिटांच्या भेटीतही चेन मोकळेपणाने बोलू शकत नाहीत. त्यांना उच्च रक्तदाब आणि मधुमेहाचा तीव्र त्रास असून, तुरुंगात योग्य वैद्यकीय उपचार आणि पोषक आहार मिळत नसल्याने त्यांच्या तब्येतीबाबत गंभीर प्रश्न उभे राहिले आहेत.

अमेरिकन परराष्ट्र मंत्रालयाच्या मते, चीनमध्ये चुकीच्या किंवा बेकायदेशीर पद्धतीने ताब्यात घेतलेल्या दोन प्रमुख अमेरिकन नागरिकांपैकी चेन एक आहेत. या यादीतील दुसरे नागरिक मिन जिन असून त्यांना जूनमध्ये चीनने अटक केली होती. व्हाईट हाऊसमधील एका बैठकीत अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभाग आणि राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेच्या अधिकाऱ्यांनी रोंग यांना आश्वासन दिले की, ट्रम्प शी जिनपिंग यांच्याशी होणाऱ्या भेटीत हा विषय सविस्तर मांडतील.

यापूर्वी मे महिन्यात ट्रम्प यांनी चीन दौऱ्यादरम्यान शी जिनपिंग यांच्याकडे चेन यांचा मुद्दा उपस्थित केला होता, पण त्यातून काहीही ठोस निघाले नव्हते. आपल्या पतीला निरोप देण्याची संधी मिळाली तर काय सांगाल, या प्रश्नावर रोंग म्हणाल्या की त्या फक्त एवढेच सांगतील, खंबीर राहा, आशा सोडू नका. संपूर्ण अमेरिका तुमच्या पाठीशी उभी आहे आणि तुम्ही लवकरच सुरक्षित घरी परत याल.