पॅरा-ॲथलीट नीरज यादव यांचे निधन, आशियाई पॅरा गेम्समध्ये तीन सुवर्णपदके जिंकली होती

भारतीय क्रीडाविश्वाला धक्का देणारी बातमी समोर आली आहे. आशियाई पॅरा गेम्समध्ये (Asian Para Games) तीन सुवर्णपदके जिंकणारे भारतीय पॅरा-ॲथलीट नीरज यादव यांचा मृत्यू झाला आहे. ते ४२ वर्षांचे होते.

मिळालेल्या माहितीनुसार, नीरज यांनी विष प्राशन करून आत्महत्या केली. मंगळवारी रात्री आपल्या अपार्टमेंटमध्ये त्यांनी आयुष्य संपवले. विष प्राशन केल्यानंतर त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. त्यांचे सहकारी पॅरालिम्पिक चॅम्पियन सुमित अंतिल आणि विपिन कसाना हेही रुग्णालयात हजर होते. दिल्लीतील जीटीबी रुग्णालयात सध्या नीरज यांच्या मृतदेहाचे शवविच्छेदन सुरू आहे. मृत्यूचे नेमके कारण आणि परिस्थिती काय होती, हे अजून समोर आलेले नाही.

भारताचे मुख्य पॅरा-ॲथलीट प्रशिक्षक एस. सत्यनारायण यांनी या घटनेला दुजोरा दिला. ते म्हणाले, 'हो, नीरज यादवने आत्महत्या केली आहे. मला आतापर्यंत एवढीच माहिती आहे. मला सांगण्यात आले आहे की, त्याने काल रात्री त्याच्या अपार्टमेंटमध्ये विष प्राशन केले. ही खूप दुःखद आणि अत्यंत दुर्दैवी बातमी आहे.'

सत्यनारायण पुढे म्हणाले, 'तो आशियाई पॅरा गेम्समध्ये सहभागी होण्याचा विचार करत होता. या स्पर्धेत पदक जिंकल्यास भरीव सरकारी बक्षिसे मिळतात आणि नोकरी मिळण्याची संधीही असते. मात्र, डोपिंग टेस्टमधील निलंबन मागे न घेतल्याने तो स्पर्धेत सहभागी होऊ शकला नाही. याचा त्याच्यावर गंभीर परिणाम झाला असण्याची शक्यता आहे. परंतु, आम्ही सध्या या प्रकरणावर भाष्य करू शकत नाही.'

नीरज यांना डोपिंग टेस्टमध्ये निलंबन मिळाले होते, त्यामुळे ते या महिन्यातील आशियाई पॅरा गेम्समध्ये उतरू शकले नव्हते. डोपिंगची बंदी आणि स्पर्धेला मुकावे लागणे, या गोष्टी त्यांच्या मानसिक स्थितीशी जोडल्या जात आहेत. मात्र या परिस्थितीचा आणि त्यांच्या मृत्यूचा थेट संबंध आहे, असे अधिकृतपणे अजून निश्चित झालेले नाही.

नीरज यादव हे उत्तर प्रदेशचे रहिवासी होते आणि भारतातील सर्वात यशस्वी पॅरा-ॲथलीटपैकी एक मानले जात. वयाच्या सातव्या वर्षी पोलिओमुळे त्यांना पक्षाघात झाल्याचे निदान झाले होते. तरीही त्यांनी खेळाची आवड सोडली नाही. २००५ ते २०१२ पर्यंत ते व्हीलचेअर टेनिस खेळले. त्यानंतर ते पॅरा-ॲथलेटिक्सकडे वळले.

२०१५ मध्ये राज्यस्तरीय ॲथलेटिक्स स्पर्धेत त्यांनी गोळाफेक, भालाफेक आणि थाळीफेक अशा तिन्ही प्रकारांत सुवर्णपदके जिंकली. २०१८ च्या आशियाई पॅरा गेम्समध्ये पुरुषांच्या F55 भालाफेक स्पर्धेत त्यांनी सुवर्णपदक पटकावले. २०२३ मध्ये भालाफेक आणि थाळीफेक या दोन्ही स्पर्धांत त्यांना सुवर्णपदक मिळाले. पॅरा-ॲथलेटिक्समध्ये भारताला मिळालेल्या यशातही त्यांची भूमिका महत्त्वाची होती.