नेपाळमध्ये हिमलुंग हिमाल बेस कॅम्पवर हिमस्खलन, 10 गिर्यारोहक बेपत्ता

सलग नैसर्गिक आपत्तींचा सामना करणाऱ्या नेपाळमध्ये रविवारी सकाळी आणखी एक भीषण घटना घडली. तिबेट सीमेजवळ असलेल्या आणि गिर्यारोहकांमध्ये लोकप्रिय असलेल्या हिमलुंग हिमालच्या बेस कॅम्पवर अचानक हिमस्खलन झाले. या घटनेत किमान 10 जण बर्फाखाली गाडले जाऊन बेपत्ता झाले आहेत. बेपत्ता झालेले हे लोक वेगवेगळ्या एक्स्पिडिशन कंपन्यांचे कर्मचारी आणि गिर्यारोहक असल्याचे समोर आले आहे. या घटनेमुळे नेपाळमधील एकंदर परिस्थिती अधिकच गंभीर बनली असून संपूर्ण परिसरात भीतीचे वातावरण आहे.

या मोहिमेचे प्रमुख आयोजक आणि प्रसिद्ध नेपाळी गिर्यारोहक मिंगमा ग्यालजे शेर्पा यांनी सोशल मीडियावरून या घटनेला दुजोरा दिला. त्यांनी सांगितले की, बेपत्ता झालेल्या 10 जणांमध्ये त्यांच्या स्वतःच्या मोहिमेच्या कॅम्प किचनमधील दोन कर्मचाऱ्यांचाही समावेश आहे. रविवारी सकाळी अचानक आलेल्या तीव्र हिमवादळामुळे आणि बर्फाच्या मोठ्या लोंढ्यांमुळे ही दुर्घटना घडली. हे हिमस्खलन इतक्या अचानक झाले की कॅम्पमधील लोकांना सुरक्षित जागी जाण्यासाठी वेळच मिळाला नाही. नेपाळच्या हवामान खात्याने गेल्या आठवड्यातच पर्वतीय भागात तीव्र आणि खराब हवामानाचा इशारा दिला होता. बंगालच्या उपसागरात तयार झालेल्या हवामान प्रणालीमुळे डोंगराळ भागात जोरदार बर्फवृष्टी आणि सखल भागात अतिवृष्टी होण्याची शक्यता वर्तवली होती. हा इशारा मिळाल्यानंतर बहुतांश गिर्यारोहण पथके, स्थानिक गाईड आणि रोप फिक्सिंग करणारी पथके खबरदारी म्हणून मोहिमा थांबवून खाली सुरक्षित ठिकाणी उतरू लागली होती.

मात्र वारंवार इशारे मिळूनही काही गिर्यारोहक आणि कर्मचाऱ्यांनी धोका पत्करून बेस कॅम्पवरच थांबण्याचा निर्णय घेतला. गेल्या काही दिवसांपासून या संपूर्ण पट्ट्यात सतत बर्फवृष्टी सुरू होती, त्यामुळे शरद ऋतूतील अनेक गिर्यारोहण मोहिमा आधीच रद्द कराव्या लागल्या होत्या. अशा गंभीर परिस्थितीत कॅम्पवर थांबणे शेवटी जीवावर बेतले आणि रविवारी सकाळी हिमस्खलनाचा तडाखा बसला.

नेपाळच्या मनांग जिल्ह्यातील 7126 मीटर उंचीचे हिमलुंग हिमाल हे शिखर जगभरातील साहसी गिर्यारोहकांचे मुख्य आकर्षण मानले जाते. विशेषतः 8000 मीटरपेक्षा जास्त उंचीच्या शिखरांवर जाण्याआधी हाय अल्टिट्यूड चढाईचा अनुभव घेण्यासाठी अनेक गिर्यारोहक हे शिखर निवडतात. मात्र या शिखराचा भौगोलिक विस्तार खूपच अवघड आणि आव्हानात्मक आहे. सध्या घटनास्थळी बचावकार्य राबवणे कठीण होऊन बसले आहे. एकीकडे सतत होणारी बर्फवृष्टी आणि धुक्यामुळे दृश्यमानता शून्यावर आली आहे, तर दुसरीकडे दुर्गम भागामुळे जमिनीवरून मदत पोहोचवणेही जवळपास अशक्य झाले आहे. सर्वात मोठी अडचण म्हणजे या भागात हेलिकॉप्टर उडवण्यासाठी नेपाळ प्रशासनाची खास परवानगी लागते. ही परवानगी मिळण्यात होणारा उशीर आणि खराब हवामान यामुळे हेलिकॉप्टरचे उड्डाण रखडले असून मदत आणि बचावकार्य पूर्णपणे ठप्प पडले आहे.

बंगालच्या उपसागरातील मान्सून आणि हवामान प्रणालीचा थेट फटका सध्या संपूर्ण नेपाळला बसत आहे. पर्वतीय भागात बर्फवृष्टी सुरू असतानाच, सखल आणि डोंगरी भागात शुक्रवारपासून मुसळधार पाऊस आणि दरडी कोसळण्याने हाहाकार माजला आहे. अनेक मोठे महामार्ग, पूल आणि रस्ते दरडी कोसळल्याने वाहून गेले असून वाहतूक व्यवस्था पूर्णपणे कोलमडली आहे. अनेक गावे आणि पर्यटन स्थळांचा देशाच्या उर्वरित भागाशी संपर्क तुटला आहे. बिघडत चाललेली परिस्थिती लक्षात घेऊन नेपाळच्या पर्यटन विभागाने आणि स्थानिक प्रशासनाने तातडीने निर्देश दिले आहेत. देशभरातील सर्व ट्रेकर्स, गिर्यारोहक आणि पर्यटकांना त्यांचे उपक्रम ताबडतोब थांबवण्याचा कडक सल्ला देण्यात आला आहे. पर्यटन विभागाने पुढील काही दिवस सर्व प्रकारच्या साहसी पर्यटन उपक्रमांवर बंदी घालणारा अलर्ट जारी केला असून पर्यटकांना सुरक्षित ठिकाणी आश्रय घेण्याचे आवाहन केले आहे.