नवरात्रीचा पहिला दिवस देवी शैलपुत्रीला समर्पित, ११ ऑक्टोबरपासून घटस्थापना
यावर्षी नवरात्रीची सुरुवात ११ ऑक्टोबरपासून होत आहे. पहिल्या दिवशी प्रतिपदा तिथीला घटस्थापना करून देवी शैलपुत्रीची पूजा केली जाते, तसंच केशरी रंगाला विशेष महत्त्व आहे.
छायाचित्रे सत्यापित केलेली नाहीत
यावर्षी नवरात्रीची सुरुवात ११ ऑक्टोबरपासून होत आहे. नवरात्री हा देवी दुर्गेच्या उपासनेचा महत्त्वाचा सण आहे. या नऊ दिवसांमध्ये देवीच्या नऊ रूपांची पूजा केली जाते. नवरात्रीचा पहिला दिवस देवी शैलपुत्रीला समर्पित असून, त्या दिवशी म्हणजे प्रतिपदा तिथीला घटस्थापना करून शैलपुत्रीची पूजा केली जाते.
नवरात्र सुरू करण्यापूर्वी घट आणि विशेषतः देवघर स्वच्छ करून घ्यावं, असं सांगितलं जातं. घटस्थापनेपूर्वी पूजेची जागाही स्वच्छ करावी. देवघर आणि पूजेची जागा स्वच्छ करणं ही घटस्थापनेआधीची तयारी मानली जाते.
पहिल्या दिवशी कलशाची स्थापना हा प्रमुख विधी मानला जातो. कलशामध्ये पाणी भरून त्यात आंब्याची किंवा उपलब्ध पत्रांची पानं आणि नारळ ठेवावा. कलशाखाली धान्य पेरण्याची परंपरा अनेक कुटुंबांमध्ये आहे. यंदा घटस्थापनेचा मुहूर्त सकाळी ०६:०८ मिनिटांनी सुरू होत असून तो १०:०३ मिनिटांपर्यंत आहे. पूजा करणाऱ्यांनी ही वेळ लक्षात ठेवावी.
नवरात्रीच्या पहिल्या दिवशी दुर्गेच्या शैलपुत्री रूपाची पूजा केली जाते. देवीला फूल, अक्षता आणि नैवेद्य अर्पण करून आरती करावी. या दिवशी देवी शैलपुत्रीला साधा, सात्विक आणि घरच्या परंपरेनुसार तयार केलेला नैवेद्य अर्पण करण्याची प्रथा आहे.
माता शैलपुत्रीला गाईच्या तुपाचा नैवेद्य अर्पण करण्याची धार्मिक मान्यता प्रत्येक ठिकाणी आढळते. त्यामुळे पहिल्या दिवशी तुपाने तयार केलेला शिरा, खीर किंवा गोड पदार्थ नैवेद्य म्हणून ठेवावा. काही परंपरेनुसार तुपासोबत केळी किंवा इतर फळंही अर्पण केली जातात.
यंदा नवरात्रीच्या पहिल्या दिवशी केशरी रंगाला विशेष महत्त्व आहे. केशरी रंग उत्साह, ऊर्जा, धैर्य, त्याग आणि सकारात्मकतेचं प्रतीक मानला जातो. भगवा किंवा केशरी रंग भारतीय धार्मिक परंपरेत साधना, अध्यात्म आणि वैराग्याशी जोडला जातो.
या दिवशी केशरी रंगाचे वस्त्र परिधान करणं, तसंच देवीला केशरी रंगाची फुलं किंवा वस्त्र अर्पण करणं चांगलं मानलं जातं. केशरी रंग सूर्याच्या तेजाशी आणि अग्नीच्या ऊर्जेशी जोडला जात असल्याने तो नव्या सुरुवातीचं प्रतीक मानला जातो. नवरात्रीच्या काळात हा रंग भक्तीबरोबरच मनात सकारात्मक ऊर्जा निर्माण करण्याची भावना व्यक्त करतो.
धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख आणि बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे.
