नागपूर मेट्रो फेज-2: हिंगणा स्टेशनवर पहिला आय-गर्डर बसवला

नागपूर मेट्रोच्या फेज-2 प्रकल्पात एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला गेला आहे. महामेट्रोने हिंगणा माउंट व्ह्यू स्टेशनवर पहिला आय-गर्डर बसवण्याचे काम सुरू केले आहे. या घटनेला नागपूर मेट्रो फेज-2 प्रकल्पाच्या बांधकामातील मोठे पाऊल मानले जात आहे.

लोकमान्य नगर ते हिंगणा या 6.4 किलोमीटर लांबीच्या कॉरिडॉरवर हे गर्डर उभारणीचे काम सुरू झाले आहे. या मार्गाला रीच-3ए असेही म्हटले जाते. या कॉरिडॉरवर एकूण सात एलिव्हेटेड स्टेशन असणार आहेत. या स्टेशनच्या बांधकामाला मार्च 2025 मध्ये सुरुवात झाली होती, म्हणजेच गेल्या दीड वर्षांपासून हे काम सुरू आहे.

मेट्रोच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, प्रत्येक स्टेशनवर आय-गर्डर बसवले जात आहेत. प्रत्येक स्पॅनमध्ये एकूण 15 गर्डर असतात, त्यापैकी नऊ गर्डर कॉन्कोर्स पातळीवर आणि सहा गर्डर प्लॅटफॉर्म पातळीवर बसवले जातात. म्हणजेच एकाच स्पॅनमध्ये दोन वेगवेगळ्या उंचीवर, दोन वेगळ्या टप्प्यांत हे बांधकाम सुरू असते.

कॉन्कोर्स पातळीवरील गर्डरचे वजन 27 ते 45 टनांदरम्यान असते, तर प्लॅटफॉर्म पातळीवरील गर्डरचे वजन 37 ते 45 टनांदरम्यान असते. प्रत्येक स्टेशनसाठी एकूण 60 आय-गर्डर लागणार आहेत, ज्यात 36 गर्डर कॉन्कोर्स पातळीसाठी आणि 24 गर्डर प्लॅटफॉर्म पातळीसाठी असतील. एवढ्या मोठ्या संख्येने आणि एवढ्या जड गर्डरची उभारणी हे या प्रकल्पातील एक आव्हानात्मक काम आहे.

तयार झालेले गर्डर ठरलेल्या मार्गांवरून जड ट्रेलरने उभारणीच्या ठिकाणी नेले जातात. यासाठी विशिष्ट मार्ग निश्चित करण्यात आले आहेत, जेणेकरून एवढे जड आणि मोठे साहित्य सुरक्षितपणे साइटवर पोहोचवता येईल.

गर्डर बसवण्याच्या कामासाठी जड क्रेनचा वापर केला जात आहे. प्रत्येक स्पॅनमधील मधले तीन कॉन्कोर्स पातळीवरील गर्डर 80 टन क्षमतेच्या दोन क्रेनच्या साह्याने बसवले जातात. उर्वरित गर्डर 500 टन क्षमतेच्या क्रेनने बसवले जातात, यामुळे एवढे जड बांधकाम साहित्य स्टेशनच्या उंचीवर सुरक्षितपणे बसवणे शक्य होते.

महामेट्रोच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, गर्डर उभारणी, स्लॅब बांधकाम आणि दोन्ही पातळ्यांवरील इतर बांधकामांचे काम प्रत्येक स्टेशनवर साधारण 45 दिवसांत पूर्ण होणे अपेक्षित आहे. प्रकल्पाचे वेळापत्रक पाळण्यासाठी एकाच वेळी अनेक स्टेशनवर हे काम सुरू आहे, म्हणजेच सातही स्टेशनवर समांतरपणे बांधकाम चालू आहे.

कॉन्कोर्स पातळीवर प्रवाशांसाठी विविध सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जाणार आहेत. यामध्ये तिकीट काउंटर, लिफ्ट, एस्केलेटर, टॉयलेट आणि लहान मुलांसाठीच्या सुविधांचा समावेश आहे. ही पातळी प्रवेश आणि बाहेर पडण्याच्या भागाला प्लॅटफॉर्मशी जोडणारी ट्रान्सफर लेव्हल म्हणूनही काम करेल, म्हणजेच प्रवासी याच पातळीवरून प्लॅटफॉर्मकडे जाणार आहेत. सातही स्टेशनवर सध्या प्रवेश आणि बाहेर पडण्याच्या सुविधांचे बांधकाम सुरू आहे.

प्रकल्पाच्या वेळापत्रकानुसार, रीच-3ए मधील पहिला 4 किलोमीटरचा टप्पा ऑगस्ट 2027 पर्यंत सुरू होण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे. म्हणजेच पुढील सुमारे दोन वर्षांत हा टप्पा प्रवाशांसाठी खुला होणे अपेक्षित आहे.