नागपुरात कॅन्सरच्या औषधांच्या MRP आणि घाऊक किमतीत मोठी तफावत

नागपुरात कॅन्सरच्या उपचारादरम्यान वापरल्या जाणाऱ्या काही औषधांच्या MRP आणि घाऊक खरेदी किमतीत मोठा फरक असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, एका औषधाची घाऊक किंमत सुमारे 7,000 रुपये असून तिची MRP मात्र 60,000 रुपयांपर्यंत नोंदवली गेली आहे. या फरकामुळे रुग्णांच्या नातेवाईकांमध्ये चिंता वाढली आहे.

कॅन्सरसारख्या गंभीर आजाराच्या उपचारामुळे कुटुंबांवर मोठा आर्थिक भार पडत असतो. उपचारादरम्यान वापरल्या जाणाऱ्या महागड्या औषधांच्या किमतीबाबत आता MRP आणि घाऊक दर यातील तफावतीवर प्रश्न उभे राहिले आहेत. उपलब्ध आकडेवारीनुसार काही कॅन्सररोधी औषधांमध्ये घाऊक किंमत आणि MRP मध्ये अनेक पट फरक दिसतो, ज्यामुळे रुग्णांच्या उपचाराचा एकूण खर्च मोठ्या प्रमाणात वाढू शकतो.

तपशिलानुसार एका कॅन्सररोधी औषधाची घाऊक किंमत जवळपास 7,000 रुपये असून त्याची MRP 60,000 रुपये आहे, म्हणजे दोन्ही किमतींमध्ये 53,000 रुपयांचा फरक आहे. याशिवाय दुसऱ्या एका औषधाची किंमत 5,500 रुपये असून तिची MRP 30,000 रुपयांपर्यंत नोंदवली गेली आहे. आकडेवारीत इतर औषधांच्याही MRP आणि घाऊक दरात मोठी तफावत दिसून येते. उदाहरणार्थ, काही औषधांची MRP 25,000 रुपये तर घाऊक दर 5,000 रुपये आहे, तर आणखी एका औषधाची MRP 15,000 रुपये आणि घाऊक दर 5,000 रुपये असल्याचे सांगण्यात आले आहे.

अनेक खासगी हॉस्पिटलमध्ये रुग्णांना हॉस्पिटल परिसरातील मेडिकल स्टोअरमधूनच औषधे विकत घ्यायला सांगितले जाते, असा दावा करण्यात आला आहे. रुग्णांना 10 किंवा 20 टक्के सूट देऊन औषधे विकली जात असली तरी अवास्तव MRP आणि प्रत्यक्ष खरेदी किंमत यातील मोठी तफावत तशीच राहते, असा आरोप आहे. या व्यवस्थेमुळे रुग्णांच्या नातेवाईकांकडे औषध खरेदीचे मर्यादित पर्याय उरतात. रुग्णांना खुल्या बाजारातून औषध खरेदीचे स्वातंत्र्य मिळाले, तर त्यांना कमी किमतीत औषध मिळण्याची शक्यता असू शकते.

औषधाची MRP आणि प्रत्यक्ष खरेदी किंमत यातील फरकामागे फार्मा कंपन्यांच्या किंमत ठरवण्याच्या पद्धतीवरही प्रश्न उपस्थित करण्यात आले आहेत. जास्त MRP ठेवून हॉस्पिटल, डॉक्टर आणि रिटेलर्सना सूट किंवा इतर व्यावसायिक फायदे दिले जातात, असा दावा करण्यात आला आहे. मात्र अशा दाव्यांच्या पुष्टीसाठी संबंधित कंपन्या आणि हॉस्पिटलची बाजू समजणे आवश्यक आहे.

कॅन्सरच्या उपचारात वापरल्या जाणाऱ्या जेनेरिक औषधांच्या किमतीतही फरकाचा मुद्दा समोर आला आहे. एकाच फॉर्म्युल्याची औषधे वेगवेगळ्या कंपन्या तयार करतात, पण त्यांच्या किमतीत मोठा फरक असल्याचे सांगण्यात आले आहे. काही प्रकरणांत एका कंपनीचे औषध सुमारे 5,000 रुपयांत मिळत असल्याचा दावा आहे, तर त्याच फॉर्म्युल्यासाठी दुसरी कंपनी 20 ते 25 हजार रुपयांपर्यंत आकारते.

नागपूर शहरात कॅन्सर रुग्णांची संख्या आणि उपचाराचा वाढता खर्च यामुळे औषधांची किंमत आणि MRP चा मुद्दा रुग्णांसाठी महत्त्वाचा ठरला आहे.