नागपुरातील १३०० गणेश मंडळांना अग्निसुरक्षेचा इशारा, औचक तपासणीत हलगर्जी आढळल्यास कारवाई
नागपूर महानगरपालिकेच्या अग्निशमन विभागाने शहरातील नोंदणीकृत गणेश मंडळांना आठ नियम बंधनकारक केले असून, न पाळल्यास कारवाईचा इशारा दिला आहे.
गणेशोत्सवात मंडपांमध्ये होणारी गर्दी लक्षात घेता नागपूर महानगरपालिकेचा अग्निशमन विभाग सतर्क झाला आहे. शहरातील १,३०० नोंदणीकृत गणेश मंडळांना फायर अलर्ट जारी करण्यात आला असून, सुरक्षेचे नियम काटेकोरपणे पाळण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. विभागाच्या टीम मंडपांची अचानक पाहणी करणार असून, हलगर्जीपणा आढळल्यास संबंधित मंडळावर कारवाई केली जाणार आहे.
मनपाचे मुख्य अग्निशमन अधिकारी राजेंद्र उचके यांनी गणेश मंडळांना आवाहन केले आहे की, सजावट आणि देखाव्यांसोबतच अग्निसुरक्षेलाही प्राधान्य द्यावे. आग आणि आपत्कालीन परिस्थिती टाळण्यासाठी विभागाने आठ नियम बंधनकारक केले आहेत.
पहिला नियम म्हणजे प्रत्येक मंडपात किमान दोन अग्निशामक यंत्रे सुस्थितीत ठेवणे बंधनकारक आहे. या यंत्रांचा प्रेशर आणि मुदत वेळोवेळी तपासावी लागेल. दुसरा नियम म्हणजे आपत्कालीन स्थितीसाठी मंडपात किमान २०० लीटर पाणी आणि बादल्या तयार ठेवाव्या लागतील.
तिसरा नियम असा की मंडपाचे प्रवेशद्वार, बाहेर पडण्याचा मार्ग आणि आजूबाजूचे संपर्क रस्ते कुठल्याही अडथळ्याविना मोकळे ठेवावे लागतील. चौथा नियम म्हणजे मंडपात स्वतंत्र आणि स्पष्ट फायर एक्झिट असणे आवश्यक आहे, आणि या मार्गात खुर्च्या, प्रसाद स्टॉल किंवा सजावटीचे साहित्य ठेवून तो बंद करता येणार नाही.
पाचवा नियम ज्वलनशील पदार्थांवर बंदी घालतो. रॉकेलचे दिवे, मेणबत्त्या, शेगडी, गॅस सिलिंडर, फटाके, स्फोटक साहित्य, वाळलेली लाकडे आणि गवत असे ज्वलनशील पदार्थ मंडपात ठेवता येणार नाहीत. सहावा नियम विजेच्या उपकरणांबाबत आहे. शॉर्ट सर्किटचा धोका कमी करण्यासाठी केवळ प्रमाणित आणि ISI मार्क असलेली विद्युत उपकरणे आणि तारा वापरण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. तात्पुरती वायरिंग, मल्टीप्लग आणि एक्स्टेंशन बोर्डवरील ओव्हरलोडिंग टाळावे लागेल.
सातवा नियम मुख्य प्रवेशद्वाराच्या आकाराबाबत आहे. दमकल गाड्यांच्या ये-जा साठी मुख्य प्रवेशद्वाराची उंची किमान ४.५ मीटर आणि रुंदी ६ मीटर ठेवण्याची सूचना देण्यात आली आहे. आठवा नियम नो-पार्किंग आणि अग्निरोधक व्यवस्थेबाबत आहे. आपत्कालीन वाहनांच्या मार्गात कुठलेही वाहन उभे करता येणार नाही. मंडपात वापरल्या जाणाऱ्या कापडांवर फायर-रिटार्डंट कोटिंग आणि सुरक्षित वायरिंग बंधनकारक असेल. वायरिंगचे काम परवानाधारक कंत्राटदाराकडूनच करून घेण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
अग्निशमन विभागाने स्पष्ट केले आहे की मंडपात ठेवलेली अग्निशामक यंत्रे केवळ दाखवण्यासाठी नसावीत. मंडळाच्या स्वयंसेवकांना ही यंत्रे कशी वापरायची याचे मूलभूत प्रशिक्षण द्यावे, यावरही भर देण्यात आला आहे.
मुख्य अग्निशमन अधिकारी राजेंद्र उचके यांच्या म्हणण्यानुसार, विभागाच्या टीम मंडपांची औचक तपासणी करणार आहेत. नियमांकडे दुर्लक्ष झाल्याचे आढळल्यास संबंधित मंडळाविरुद्ध कडक कारवाई केली जाईल.
