मुंबईत विसर्जनोत्तर साहित्याचे २,७५४ टन संकलन, मुलुंडमध्ये तात्पुरती साठवणूक

गणेशोत्सवात विसर्जन झालेल्या गणेशमूर्ती आणि त्यासोबतच्या साहित्याचे पर्यावरणपूरक व्यवस्थापन करण्यासाठी मुंबई महापालिकेने यंदा मोठी मोहीम हाती घेतली होती. १६ ते २७ सप्टेंबर २०२६ या १२ दिवसांत मुंबईभरातून तब्बल २,७५४.८५ मेट्रिक टन विसर्जनोत्तर साहित्य गोळा करण्यात आले असून ते मुलुंड येथील ठरलेल्या तात्पुरत्या साठवणूक केंद्रात नेण्यात आले आहे. हे साहित्य वाहून नेण्यासाठी पालिकेच्या घनकचरा व्यवस्थापन विभागाने एकूण ७०७ वाहन फेऱ्या केल्या.

मुंबई उच्च न्यायालयाने वेळोवेळी दिलेले आदेश आणि केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या तज्ज्ञ समितीने सुचवलेल्या मार्गदर्शक शिफारशींचे काटेकोर पालन करण्यासाठी ही मोहीम राबवण्यात आली. पारंपरिक शाडू मातीच्या उलट प्लास्टर ऑफ पॅरिस म्हणजेच पीओपी पाण्यात नैसर्गिकरीत्या विरघळत नाही, त्यामुळे अशा मूर्तींचे साहित्य वेगळे काढून त्याची विल्हेवाट लावावी लागते.

पाण्यात विसर्जनानंतर पीओपीच्या मूर्ती ओल्या आणि ठिसूळ होतात, त्यामुळे साहित्य गोळा करताना, वाहनात भरताना आणि उतरवताना मूर्तीचे भाग आपोआप वेगळे होतात. हा एवढा मोठा साठा ठरलेल्या वेळेत कृत्रिम तलावांमधून सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यासाठी पालिकेच्या पथकांना यांत्रिक साधनांचा वापर करावा लागला. वाहतुकीसाठी स्वच्छ आणि पूर्णपणे झाकलेली वाहने वापरण्यात आली. प्रत्येक फेरीचे वजन अधिकृत वजनकाट्यावर नोंदवले गेले आणि छायाचित्रे व व्हिडिओच्या माध्यमातून रोजच्या प्रगतीचा अहवाल जतन करण्यात आल्याचे घनकचरा व्यवस्थापन विभागाचे उपायुक्त किरण दिघावकर यांनी सांगितले.

विसर्जन काळातील आकडेवारी पाहिली तर २६ सप्टेंबर रोजी एका दिवसात सर्वाधिक वाहतूक नोंदवली गेली. या दिवशी पालिकेच्या १३१ वाहन फेऱ्यांमधून तब्बल ५१०.९२ मेट्रिक टन साहित्य नेण्यात आले. त्यानंतर २० सप्टेंबरला ११९ वाहनांमधून ४३६.३३ मेट्रिक टन आणि १९ सप्टेंबरला १०८ वाहनांमधून ४०४.०८ मेट्रिक टन साहित्याची ने-आण झाली. विसर्जनाच्या पहिल्याच दिवशी म्हणजे १६ सप्टेंबरला ९९ फेऱ्यांमधून ३६६.०३ मेट्रिक टन साहित्याची विल्हेवाट लावण्यात आली होती.

विभागनिहाय आकडेवारीनुसार अंधेरी पश्चिम, जुहू आणि वर्सोवा हा भाग येणाऱ्या के/पश्चिम विभागातून सर्वाधिक ३१४.८२ मेट्रिक टन साहित्य नेण्यात आले, यासाठी ११५ वाहने वापरण्यात आली. भांडुप आणि कांजूरमार्ग परिसराचा समावेश असलेल्या एस विभागातून १०१ फेऱ्यांमधून २५३.५८ मेट्रिक टन साहित्य गोळा झाले, तर ग्रँट रोड आणि मलबार हिल भाग येणाऱ्या डी विभागातून २१ फेऱ्यांमधून २४९.४३ मेट्रिक टन साहित्य जमा करण्यात आले. याशिवाय दादर-माहिम भागातील जी/उत्तर विभागातून १९०.४२ मेट्रिक टन आणि मुलुंडच्या टी विभागातून १५५.३६ मेट्रिक टन विसर्जनोत्तर साहित्य तात्पुरत्या केंद्राकडे पाठवण्यात आले.