माथेरानच्या शार्लोट लेकमधील गाळ काढल्याच्या नोंदीवर संशय, चौकशीची मागणी

माथेरान शहराला पाणीपुरवठा करण्यासाठी ब्रिटिशांच्या काळात बांधलेल्या शार्लोट लेकमधील गाळाचा प्रश्न अजूनही सुटलेला नाही. या उन्हाळ्यात लेकमधून जवळपास १००० ट्रक गाळ काढल्याची नोंद माथेरान नगरपरिषदेच्या बांधकाम विभागाकडे आहे. मात्र हा गाळ नेमका कुठे टाकण्यात आला आणि तलाव प्रत्यक्षात गाळमुक्त झाला की नाही, याबाबत स्थानिक लोकांनी प्रश्न उपस्थित केले आहेत.

पूर्वी शार्लोट लेकमधील गाळ दरवर्षी मजुरांकरवी नगरपरिषद काढत असे. २०१३ साली डॉ. नानासाहेब धर्माधिकारी प्रतिष्ठानने गाळ काढल्यानंतर पुढे २०२६ च्या ऑगस्ट महिन्यापर्यंत तो गाळ तसाच साचून राहिला होता. गाळामुळे तलावाची पाणी साठवण्याची क्षमता कमी झाली होती, म्हणून केंद्र सरकारच्या अमृत २.० योजनेतून ५ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला होता.

२०२३ सालापासून हे काम प्रलंबित आहे. अजूनही शार्लोट लेक पूर्णपणे गाळमुक्त झालेला नाही आणि त्याच्या संवर्धनाचे कामही सुरू झालेले नाही. दुसरीकडे संवर्धनासाठी मंजूर निधी लाटण्यासाठी वेगवेगळे प्रकार सुरू असल्याचा आरोप होत आहे. मनुष्यबळाच्या साह्याने तलावातील गाळ काढून तो शहरातील रस्त्यांसाठी वापरण्याची योजना होती. साधारण १००० ट्रक गाळ काढल्याचा अहवाल तत्कालीन नगर अभियंत्यांनी नोंदवून बिल अदा करण्यासाठी पालिकेकडे पाठवला होता. मात्र हे बिल पालिकेच्या सर्वसाधारण सभेत चर्चेला आले तेव्हा गाळ काढण्याच्या कामावरच आक्षेप घेण्यात आला. त्यामुळे अद्याप हे बिल अदा करण्यात आलेले नाही.

त्या वेळी पालिकेच्या सभेत प्रश्न उपस्थित झाल्यावर नगर अभियंत्यांनी थातूरमातूर उत्तरे दिली होती, असे सांगितले जाते. काही दिवसांतच हे नगर अभियंता बदली घेऊन माथेरानबाहेरील दुसऱ्या नगरपरिषदेत गेले, त्यानंतर त्यांच्या नोंदींची चौकशी करण्याची मागणी पुढे आली. स्थानिक कार्यकर्ते राकेश कोकळे यांनी सांगितले की, कारवाईच्या भीतीपोटी संबंधित इंजिनिअर नगरपरिषदेतून बदली घेऊन जात असतील तर हा सगळा प्रकार संशयास्पद आहे आणि नगरविकास विभागाने याची चौकशी करावी.

सध्या शार्लोट लेक ६६ टक्के पाण्याने भरलेला आहे. त्यामुळे तलावात गाळ आहे की नाही, हे माथेरान पालिकेने जाहीर करावे अशी मागणी होत आहे. गाळ वाहून जावा यासाठी १० ऑगस्ट रोजी तलावातील पाणी सोडण्यात आले होते, मात्र पाण्यासोबत गाळ वाहून गेला नाही. हा प्रकार दहा दिवस सुरू असताना शहरात पाणीटंचाई निर्माण झाली, त्यानंतर तलावातील पाणी पुन्हा अडवण्यात आले. माजी नगराध्यक्ष मनोज खेडकर यांनी विचारले की, आज शार्लोट लेक खरोखर गाळमुक्त झाला आहे का, तलावाचे संवर्धन झाले आहे का आणि गाळ काढण्याची कामे पूर्ण झाली आहेत का, याची उत्तरे पालिकेने द्यावीत.