मोदींच्या मन की बातमध्ये आवळ्याचा उल्लेख, आयुर्वेदात आवळ्याला अमृतफळ म्हणतात

काही दिवसांपूर्वी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मन की बात कार्यक्रमात आवळ्याचा उल्लेख केला. आहारात रोज एक आवळा खाण्याचा सल्ला दिला जातो, असे यात सांगितले गेले आहे. आयुर्वेदात आवळ्याला अमृतफळ म्हटले जाते.

आवळा दिसायला लहान असतो, पण चवीसाठी आणि संपूर्ण शरीरासाठी तो खूप फायदेशीर मानला जातो. रोजच्या जेवणात रोज एक आवळा खाल्ला, तर महिनाभरात केस वाढायला मदत होते, तसेच त्वचा आणि पचनक्रिया चांगली राहते, असे सांगितले जाते. अनेक घरांमध्ये आवळ्याचे लोणचे, सरबत, कँडी, मुरंबा आणि चटणी असे वेगवेगळे पदार्थ बनवले जातात. औषधी गुणधर्म असलेला आवळा पूर्वीपासून आजपर्यंत आहारात खाल्ला जातो.

आवळ्याची चव तुरट किंवा आंबट असते, म्हणून अनेक जण तो खाणे टाळतात. पण आवळ्यात विटामिन सी मोठ्या प्रमाणात असते, तसेच इतरही आवश्यक घटक असतात. आवळा शरीराची रोगप्रतिकारशक्ती सुधारायला मदत करतो, असे सांगितले जाते. केस, त्वचा आणि अपचनाच्या तक्रारींमध्येही तो उपयोगी ठरतो, असेही म्हटले आहे.

आवळ्यात जीवनसत्त्वे आणि खनिजे असतात. विटामिन सी, फायबर, अँटीऑक्सिडंट्स, पॉलीफेनॉल, टॅनिन, तसेच कॅल्शियम, लोह आणि फॉस्फरस हे घटक त्यात असतात. म्हणून सकाळी उठल्यावर उपाशीपोटी आवळा किंवा आवळ्याचा रस घ्यावा, असे सांगितले जाते. संत्र्यापेक्षा कितीतरी पट जास्त विटामिन सी आवळ्यात असते. कमकुवत झालेली रोगप्रतिकारशक्ती सुधारण्यासाठी आणि सर्दी खोकल्यापासून बचावासाठी आवळा खावा, असा सल्ला दिला जातो.

रोजच्या आहारात फायबर असलेले पदार्थ असावेत, असे सांगितले जाते. फायबरमुळे आतड्यांमधील घाण बाहेर पडते आणि शरीर स्वच्छ होते. पचन सुरळीत राहण्यासाठी आवळा उपयोगी असल्याचे म्हटले आहे. गॅस, अपचन, छातीत जळजळ आणि बद्धकोष्ठता अशा तक्रारींमध्ये आहारात आवळा घेणे फायदेशीर ठरते. आवळा खाल्ल्याने पोटात थंडावा टिकून राहतो, असेही सांगितले जाते.

मधुमेह असलेल्यांनी सकाळी उठल्यावर रोज एक ग्लास पाण्यात आवळ्याचे सरबत मिसळून प्यावे, असा सल्ला दिला जातो. आवळ्यातील क्रोमियम रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रणात ठेवायला मदत करते, असे सांगितले जाते. शरीरातील वाईट कोलेस्टेरॉल कमी करून हृदयाचे आरोग्य चांगले राखण्यासाठीही आवळा खावा, असे म्हटले आहे. थकवा आणि अशक्तपणा कमी करून लोहाची कमतरता भरून काढण्यासाठीही आवळा खाण्याचा सल्ला दिला जातो.

कच्चा आवळा खायचा कंटाळा येत असेल, तर तो ज्यूस, चटणी, आवळा सुपारी या स्वरूपात किंवा उकळून खाता येतो.