बाणगंगा तलावात शेकडो माशांचा मृत्यू; पिंडदानातील कुजलेल्या अन्नपदार्थांमुळे पाणी दूषित झाल्याचा रहिवाशांचा

दक्षिण मुंबईतील मलबार हिल परिसरात असलेल्या बाणगंगा तलावात शेकडो मासे तडफडून मरण पावल्याची धक्कादायक घटना समोर आली आहे. ऐतिहासिक, पौराणिक आणि वारसा दर्जा लाभलेला हा पवित्र तलाव आहे. तलावाच्या पाण्यात मोठ्या प्रमाणावर मृत मासे तरंगताना आढळल्याने परिसरात एकच खळबळ उडाली.

तलावात नियमितपणे धार्मिक विधी आणि पिंडदान होत असते. त्यामुळे पाणी प्रचंड प्रमाणावर दूषित झाले आणि त्यातूनच माशांचा जीव गेला, असा थेट आरोप स्थानिक रहिवाशांनी केला आहे. या प्रकारामुळे परिसरातील नागरिकांमध्ये तीव्र संतापाची लाट पसरली आहे आणि पालिकेच्या कारभारावर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.

शहराच्या सांस्कृतिक आणि धार्मिक जीवनात बाणगंगा तलावाला महत्त्व आहे. म्हणूनच दररोज शेकडो भाविक इथे पितृकार्य, श्राद्ध आणि पिंडदान करण्यासाठी येत असतात. या विधींदरम्यान पिठाचे गोळे, भात, तीळ आणि इतर खाद्यपदार्थ तलावात सोडले जातात. हे अन्नपदार्थ तळाशी साचून मोठ्या प्रमाणावर कुजले आहेत. या सेंद्रिय घटकांमुळे पाण्यातील प्राणवायूचे प्रमाण धोकादायक पातळीपर्यंत खाली गेले आहे.

पाण्यावर मृत मासे तरंगताना दिसताच स्थानिक नागरिकांनी स्वतःहून पुढाकार घेतला आणि पाण्यात उतरून स्वच्छता मोहीम हाती घेतली. त्यांनी पाण्यातील मृत मासे वेचून काठावर आणले. अवघ्या काही वेळातच प्लास्टिकचे अनेक मोठे क्रेट मृत माशांनी तुडुंब भरले. याशिवाय पाण्याखालून पिठाचे न कुजलेले गोळे आणि अन्नपदार्थांचे थरच्या थर बाहेर काढण्यात आले. हे मृत मासे वेळेवर हटवले नाहीत तर परिसरात तीव्र दुर्गंधी पसरेल आणि साथीचे रोग उद्भवतील, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.

मुंबई महानगरपालिकेचे आरोग्य आणि जलसंधारण खाते या ऐतिहासिक वास्तूच्या देखभालीकडे सपशेल दुर्लक्ष करत आहे, असा आरोप नागरिकांनी केला आहे.

भाविकांच्या धार्मिक भावनांचा आदर राखतानाच तलावातील जैवविविधतेचे रक्षण करणे अत्यंत आवश्यक आहे, असे मांडले जात आहे. त्यासाठी धार्मिक विधी आणि पिंडदान करण्यासाठी तलावाबाहेर स्वतंत्र कृत्रिम कुंडांची व्यवस्था करण्यात यावी, अशी मागणी आहे.

तलावाच्या मूळ पात्रात अन्नपदार्थ आणि निर्माल्य टाकण्यास सक्त मनाई करण्यात यावी आणि नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर दंडात्मक कारवाई करावी, अशीही मागणी केली जात आहे.

थोडक्यात, तलावातील मासे मरण्यामागे पिंडदानातील कुजलेले अन्नपदार्थ कारणीभूत असल्याचा रहिवाशांचा आरोप आहे. पालिकेने तलावाची नीट देखभाल करावी आणि विधींसाठी तलावाबाहेर वेगळी व्यवस्था उभी करावी, अशी त्यांची अपेक्षा आहे.