कंपनीचा बॉयलरप्लेट पत्रकार खरोखर वापरतील असा कसा लिहावा, पाच पायऱ्या

प्रेस रिलीजबद्दलच्या बहुतेक मार्गदर्शकांमध्ये एक गोष्ट सांगितली जात नाही. पत्रकार कंपनीचा बॉयलरप्लेट क्वचितच नव्याने लिहितात, ते तो कॉपी करतात. डेडलाइन डोक्यावर असते, तुम्ही कोण आहात हे सांगणारे एक वाक्य हवे असते आणि ते तुम्ही आधीच हातात दिलेले असते. ते वाक्य अस्पष्ट असले किंवा चलनी शब्दांनी भरलेले असले, तर ते कापले जाते किंवा त्याहूनही वाईट म्हणजे जसेच्या तसे छापले जाते. म्हणून बॉयलरप्लेट कसा लिहावा हे ठरवताना, तो कॉपी करणाऱ्या माणसासाठी लिहावा, असे Tech Digital Labs सांगते.

प्रत्यक्षात पत्रकार तीन प्रकारे बॉयलरप्लेटवर अवलंबून राहतात. पहिला प्रकार म्हणजे तथ्य पडताळणी. रिलीजच्या वरचा डेटलाइन बातमी कुठे आणि कधी घडली ते सांगतो, तर बॉयलरप्लेट तुम्ही कोण आहात ते सांगतो. बातमी छापण्यापूर्वी कंपनीचे नाव, स्थापनेचे वर्ष आणि ठिकाण पाहण्याची पहिली जागा बॉयलरप्लेटच असते.

दुसरा प्रकार म्हणजे लेखाच्या मध्यात येणारी पार्श्वभूमीची ओळ. उदाहरणार्थ, "२०१५ मध्ये स्थापन झालेली, लीड्स येथील ही कंपनी आता २,००० पेक्षा जास्त नियोक्त्यांसोबत काम करते." अशी ओळ अनेकदा थेट बॉयलरप्लेटमधून आलेली असते. तिसरा प्रकार म्हणजे नंतरचे वार्तांकन. काही महिन्यांनंतर एखाद्या आढाव्यात किंवा बाजार अहवालात तुमची कंपनी येते, तेव्हा लेखक झटपट वर्णनासाठी जुन्या रिलीजकडे परत जाऊ शकतो. Tech Digital Labs च्या म्हणण्यानुसार, ते हाताळत असलेल्या प्रेस रिलीजमध्ये ते सर्वात जास्त वेळा जी दुरुस्ती करतात ती माहिती वाढवण्याची नसते. ज्या जाहिरातबाजीच्या भाषेला न्यूजरूमला कसेही काढून टाकावे लागते, ती काढून टाकणे हीच ती दुरुस्ती.

बॉयलरप्लेट लिहिण्यासाठी पाच पायऱ्या सांगितल्या आहेत. पहिली पायरी: तुम्ही काय करता यावर एक वाक्य लिहा. त्यात तीन गोष्टी हव्यात, तुमचे नाव, तुम्ही काय देता आणि ते कोणासाठी आहे. हे सगळे एका वाक्यात बसत नसेल, तर पुढे जाऊ नका, कारण बाकी सगळे या ओळीच्या स्पष्टतेवर अवलंबून असते. दुसरी पायरी: पुरावे जोडा. पत्रकाराला अन्यथा शोधावी लागेल अशी माहिती द्या, म्हणजे स्थापना कधी झाली, मुख्यालय कुठे आहे आणि आकार दाखवणारे एक-दोन आकडे. जे काही निवडाल ते ताजे असावे आणि कोणी विचारले तर सिद्ध करता यावे.

तिसरी पायरी: तृतीय पुरुष आणि वर्तमानकाळ वापरा. "आम्ही" किंवा "आमचे" न म्हणता "कंपनी" किंवा तुमचे नाव वापरा. "देत आहे" असे क्रियापद ठेवा, "देत आले आहे" नको. कारण बातम्यांचा मजकूर तसाच लिहिला जातो, त्यामुळे पत्रकार शब्द न बदलता तुमचा मजकूर लेखात टाकू शकतो. चौथी पायरी: तो ८० ते १२० शब्दांवर आणा. लाल पेन घेऊन विशेषणे, उत्पादनांच्या याद्या, ध्येयविधाने आणि पत्रकार ज्याचा उल्लेख करणार नाही असे सगळे काढून टाका. प्रमाणित प्रेस रिलीज बॉयलरप्लेट टेम्पलेटसाठी ८० ते १२० शब्द योग्य आहेत. तो एका परिच्छेदात बसतो आणि पटकन वाचता येतो.

पाचवी पायरी: पत्रकार चाचणी. तुमचा मसुदा तुमच्या कंपनीला न ओळखणाऱ्या व्यक्तीला द्या. तिला तीस सेकंद द्या आणि तुम्ही काय करता ते एका वाक्यात सांगायला सांगा. ते जमले तर काम झाले. ती व्यक्ती अडखळली किंवा तुमचाच एखादा बझवर्ड परत म्हणाली, तर पहिल्या पायरीकडे परत जा. प्रेस रिलीज वितरणासाठी पाठवण्यापूर्वी बॉयलरप्लेट पत्रकारांना फार संपादन न करता वापरता येईल असे स्पष्ट, तथ्यात्मक वर्णन देतो की नाही ते तपासा.

लेखात आधी आणि नंतरचे एक उदाहरण दिले आहे. कंपनी काल्पनिक आहे, पण त्यातील प्रत्येक दोष खरा आहे. आधीच्या मजकुरात Quillon हे "जगातील आघाडीचे, सर्वात नावीन्यपूर्ण पेरोल सोल्यूशन" असल्याचा दावा आहे, तसेच "क्रांतिकारी प्लॅटफॉर्म", "best-in-class सेवा" आणि विक्रीसाठीचा ईमेल व मोफत डेमोचे आवतण आहे. नंतरच्या मजकुरात Quillon Payroll हे ब्रिटन आणि आयर्लंडमधील लहान व मध्यम व्यवसायांसाठीचे क्लाउड पेरोल आणि एचआर प्लॅटफॉर्म आहे. २०१५ मध्ये स्थापन झालेली आणि लीड्स येथे मुख्यालय असलेली ही कंपनी दर महिन्याला २,३०० पेक्षा जास्त नियोक्ते आणि सुमारे ८५,००० कर्मचाऱ्यांचा पगार प्रक्रिया करते. तिचे सॉफ्टवेअर कर, पेन्शन आणि कायदेशीर रजेच्या कपाती आपोआप मोजते आणि Real Time Information (RTI) अहवाल HMRC कडे सादर करते. कंपनीत १२० लोक काम करतात.

काय बदलले? "जगातील आघाडीचे" किंवा "क्रांतिकारी" यांची कोणीच खात्री करू शकत नाही, म्हणून अतिशयोक्तीचे शब्द गेले. "आम्ही" आणि "आमचे" तृतीय पुरुषात आले. विक्रीचा ईमेल आणि डेमोची जाहिरात बातमीच्या मजकुराशी जुळत नाही, म्हणून तीही गेली. त्यांच्या जागी पत्रकाराला खरोखर हवे ते आले: स्थापनेचे वर्ष, ठिकाण, बाजार, दोन खरे आकडे आणि सॉफ्टवेअर काय करते याचे साधे वर्णन.

संपादक नाकारतात अशा सामान्य चुकाही लेखात सांगितल्या आहेत. "Disruptive", "game-changing" आणि "best-in-class" हे शब्द जवळजवळ नेहमी कापले जातात. पहिल्या पुरुषात लिहिल्यास प्रत्येक "आम्ही" मुळे संपादकाला वाक्य पुन्हा लिहावे लागते आणि बहुतेक जण तसदी घेत नाहीत. जुनी झालेली माहिती, म्हणजे जुना ऑफिसचा पत्ता किंवा गेल्या वर्षीची ग्राहक संख्या, बॉयलरप्लेट जिथे कॉपी होईल तिथे पुन्हा छापली जाते. दहा उत्पादने आणि पंधरा पुरस्कारांची लांबलचक यादी पत्रकाराला हवी असलेली ओळ गाडून टाकते. आणि आपल्या क्षेत्राबाहेर कोणी वापरत नाही अशी परिभाषा टाळावी, सामान्य वाचकाला एखादे संक्षिप्त रूप माहीत नसेल, तर ते स्पष्ट लिहावे किंवा सोडून द्यावे.

बॉयलरप्लेट कधी बदलावा, यावर उत्तर सोपे आहे: त्यातील एखादी माहिती खोटी ठरली की. सहसा रीब्रँड, निधी फेरी, अधिग्रहण, नवीन उद्योगांत किंवा बाजारांत विस्तार, किंवा कंपनीचा व्यवसाय बदलणारी नवीन उत्पादन श्रेणी अशा वेळी तो बदलावा लागतो. बदलताना तो सगळीकडे एकाच वेळी बदला: वेबसाइट, LinkedIn पेज आणि मीडिया किट. दोन वेगवेगळ्या आवृत्त्या दिसल्या तर कुणावर विश्वास ठेवावा हे पत्रकाराला कळत नाही. मोठे काही घडले नसले तरी दर सहा महिन्यांनी एकदा नजर टाकणे योग्य ठरते, कारण आकडे हळूहळू जुने होतात आणि पत्रकार जुना आकडा छापेपर्यंत कोणाच्या लक्षात येत नाही.

लेखातील प्रश्नोत्तरांत सांगितले आहे की बॉयलरप्लेट सहसा ८० ते १२० शब्दांचा असावा, कारण तेवढ्यात मुख्य माहिती बसते आणि दुसरा प्रेस रिलीज होत नाही. सीईओ किंवा संस्थापकाचा उल्लेख तेव्हाच करावा जेव्हा ती व्यक्ती कंपनीच्या ओळखीशी जवळून जोडलेली असते, उदाहरणार्थ सुप्रसिद्ध संस्थापक. अन्यथा नावे रिलीजच्या मजकुरासाठी राखून ठेवावीत. सार्वजनिक कंपनीने स्टॉक टिकर द्यावा, कंपनीच्या नावानंतर लगेच एक्स्चेंज आणि टिकर चिन्ह, उदाहरणार्थ "(NASDAQ: XXXX)".