कागल ते पुणे महामार्गावर स्वतंत्र अग्निशमन यंत्रणेची मागणी, टोलसोबत सुरक्षाही हवी
कागल ते शेंद्रे आणि पुढे पुण्यापर्यंतच्या राष्ट्रीय महामार्गावर पाच टोलनाके असूनही स्वतंत्र फायर फायटर यंत्रणा नाही, त्यामुळे स्थानिक नगरपालिका आणि साखर कारखान्यांच्या अग्निशमन दलावर अवलंबून राहावे लागते.
कागल ते शेंद्रे आणि तिथून पुढे पुण्यापर्यंत जाणारा राष्ट्रीय महामार्ग हा राज्यातला एक अतिशय वर्दळीचा आणि महत्त्वाचा रस्ता आहे. या मार्गावर कागल, किणी, तासवडे, आणेवाडी आणि खेड-शिवापूर अशी पाच टोलनाकी आहेत. या सगळ्या नाक्यांवर अपघात झाल्यास लागणाऱ्या रुग्णवाहिका आणि क्रेनसारख्या सुविधा उपलब्ध आहेत. पण एखाद्या वाहनाला अपघातानंतर आग लागली, तर ती तातडीने विझवण्यासाठी राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाच्या टोल यंत्रणेकडे स्वतःची स्वतंत्र अग्निशमन व्यवस्था नाही. अशा वेळी मलकापूर, कराड आणि सातारा नगरपालिका, तसेच अजिंक्यतारा, कृष्णा आणि सह्याद्री या साखर कारखान्यांच्या अग्निशमन दलावर अवलंबून राहावं लागतं. महामार्गावरची वाढती वाहतूक बघता ही परिस्थिती आता बदलायला हवी, अशी मागणी होते आहे.
आजची वाहनं आधीच्या तुलनेत खूप जास्त इलेक्ट्रॉनिक झाली आहेत. सेन्सर्स, संगणकीकृत प्रणाली, वायरिंगचं जाळं, बॅटरी मॅनेजमेंट सिस्टीम आणि इतर इलेक्ट्रिकल घटकांचा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. यामुळे वाहनं सुरक्षित आणि सोयीची झाली असली, तरी वायरिंगमध्ये शॉर्टसर्किट झालं, बॅटरीत बिघाड झाला किंवा अपघातात वायरिंगचं नुकसान होऊन इंधन गळालं, तर आग लागण्याचा धोका वाढतो. वेगात धावणाऱ्या वाहनाला अपघातानंतर लगेच आग लागली, तर परिस्थिती गंभीर होते. चालक आणि प्रवाशांना बाहेर काढायला अवघी काही मिनिटं मिळतात. शिवाय आधुनिक गाड्यांमध्ये इलेक्ट्रॉनिक लॉकिंग सिस्टीम असल्याने वीजपुरवठा खंडित झाला किंवा यंत्रणा बंद पडली, तर दरवाजे उघडणंही कठीण होतं. काही घटनांमध्ये दरवाजे लॉक झाल्यामुळे प्रवाशांना पटकन बाहेर पडता आलं नसल्याचंही समोर आलं आहे.
त्यामुळे महामार्गावर फक्त रुग्णवाहिका आणि क्रेन असून भागत नाही. आग विझवणारी आणि अडकलेल्या नागरिकांना बाहेर काढणारी स्वतंत्र फायर फायटर व रेस्क्यू यंत्रणा असणं ही आजच्या काळाची गरज बनली आहे. घटनास्थळी अग्निशमन गाडी पोहोचायला लागणारा प्रत्येक मिनिट महत्त्वाचा असतो. दूरच्या शहरातून गाडी येईपर्यंत आग वाहनाच्या केबिनपर्यंत पोहोचली, तर जीवितहानीचा धोका खूप वाढतो. त्यामुळे कागल ते पुणे या मार्गावर, प्रत्येक ३५ किलोमीटरवर एनएचएआयने स्वतःचं फायर फायटर केंद्र उभारावं, अशी मागणी पुढे येते आहे. या केंद्रांमध्ये अत्याधुनिक अग्निशमन गाडी, फोम टेंडर, पुरेसा पाणीसाठा, हायड्रॉलिक कटर, दरवाजे व वाहनाचे भाग कापण्याची रेस्क्यू उपकरणं, अग्निरोधक साहित्य आणि प्रशिक्षित स्टाफ असावा. टोलनाक्यावरच्या सीसीटीव्ही किंवा कंट्रोल रूमला अपघाताची माहिती मिळताच फायर फायटर घटनास्थळी रवाना व्हावा, अशी व्यवस्था असावी, तसंच रुग्णवाहिका, क्रेन, पोलीस आणि अग्निशमन पथकांमध्ये समन्वयासाठी स्वतंत्र आपत्कालीन कंट्रोल सिस्टीम उभारता येईल.
महामार्गावर आज हजारो कोटींची वाहनं धावतात. वाहनांची किंमत, तंत्रज्ञान आणि वेग वाढला, पण अपघातानंतर तातडीने जीव वाचवणारी यंत्रणा तितकीच सक्षम झाली का, हा प्रश्न आता विचारला जातो आहे. मलकापूर, कराड, सातारा नगरपालिका आणि अजिंक्यतारा, कृष्णा, सह्याद्री साखर कारखान्यांच्या अग्निशमन दलांनी आतापर्यंत अनेकदा मदत केली आहे, मात्र महामार्गावरची आपत्कालीन अग्निशमन व्यवस्था स्थानिक संस्थांच्या भरवशावर न ठेवता एनएचएआयच्या स्वतःच्या यंत्रणेत असणं जास्त परिणामकारक ठरेल.
परवा उंब्रज इथे मालवाहू ट्रकमधून धूर येताना दिसला होता. त्यावेळी वेळेत आणि योग्य अग्निशमन मदत मिळाली असती, तर आग नियंत्रणात आणून मोठं आर्थिक नुकसान टाळता आलं असतं, अशी प्रतिक्रिया मनसे युवा सेनेचे उंब्रजचे पदाधिकारी अमोल कांबळे यांनी दिली. स्थानिक अग्निशमन दलावर अवलंबून न राहता एनएचएआयची स्वतःची अत्याधुनिक अग्निशमन व रेस्क्यू यंत्रणा महामार्गावर कार्यरत असायला हवी, असं ते म्हणाले.
