जगात युद्धाचे ढग असूनही सोनं स्वस्त, कॉमेक्सवर भाव प्रति औंस 4166.40 डॉलरवर
जगभर तणाव आणि अनिश्चितता असतानाही सोन्या-चांदीचे भाव खाली आले आहेत. डॉलरची मजबुती, बॉन्ड यील्डमधील वाढ आणि प्रॉफिट बुकिंग ही कारणे सांगितली जात आहेत.
जगभरात युद्ध, भू-राजकीय तणाव आणि आर्थिक अनिश्चितता असतानाही सराफा बाजारात वेगळंच चित्र दिसतंय. एरवी जागतिक संकट किंवा युद्धाच्या काळात सोन्याला सुरक्षित गुंतवणूक मानलं जातं आणि अशा वेळी त्याचे भाव खूप वर जातात. यावेळी मात्र आंतरराष्ट्रीय बाजारापासून भारतीय बाजारपेठेपर्यंत सोन्या-चांदीच्या किमती मोठ्या प्रमाणात घसरत आहेत.
आंतरराष्ट्रीय कमॉडिटी मार्केट कॉमेक्सवर सोन्याचा भाव घसरून प्रति औंस 4166.40 डॉलरवर आला आहे. देशांतर्गत बाजारातही सोनं प्रति 10 ग्रॅम 1.48 लाख रुपयांच्या आसपास खाली आलं आहे. जगात अशांतता असताना ही घसरण का होतेय, असा प्रश्न अनेकांना पडला आहे.
पहिलं कारण डॉलरची मजबुती. आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याची चाल मुख्यतः अमेरिकन डॉलरवर अवलंबून असते. अलीकडे डॉलर इंडेक्समध्ये मोठी मजबुती दिसली आहे. डॉलर मजबूत झाला की इतर देशांच्या चलनांवर परिणाम होतो. त्या चलनांमध्ये खरेदी करणाऱ्यांसाठी सोनं महाग पडतं, त्यामुळे मागणी कमी होते आणि भाव खाली येतात.
दुसरं कारण अमेरिकन बॉन्ड यील्डमधील वाढ. अमेरिकन सरकारी बॉन्डवर मिळणारा परतावा वाढल्यामुळे सोन्याची चमक फिकी पडली आहे. सोनं हे व्याज न देणारी मालमत्ता आहे. त्यामुळे सुरक्षित आणि जास्त रिटर्न देणाऱ्या बॉन्डकडे गुंतवणूकदार मोठ्या संख्येने वळत आहेत.
तिसरं कारण प्रॉफिट बुकिंग. गेल्या काही महिन्यांत सोन्याच्या किमती उच्चांकी पातळीवर गेल्या होत्या. भाव विक्रमी स्तरावर पोहोचल्यावर मोठ्या संस्थागत गुंतवणूकदारांनी आणि ट्रेडर्सनी नफा पदरात पाडून घेण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर विक्री सुरू केली. या अचानक आलेल्या विक्रीच्या दबावामुळे किमती वेगाने खाली आल्या.
चौथं कारण महागाई आणि उच्च व्याजदरांचे संकेत. कच्च्या तेलाचे भाव वाढल्यामुळे जागतिक पातळीवर पुन्हा महागाई वाढण्याची शक्यता वाढली आहे. महागाई आटोक्यात ठेवण्यासाठी अमेरिकेची मध्यवर्ती बँक फेडरल रिझर्व्ह व्याजदरात कपात करण्याचं टाळून दर उच्च पातळीवर ठेवू शकते. उच्च व्याजदरांचा काळ सोन्यासाठी नकारात्मक मानला जातो.
याशिवाय भू-राजकीय घडामोडींचाही परिणाम झाला. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणचा एक प्रस्ताव फेटाळला. नाकेबंदी उठवली गेली तर होर्मुजची खाडी खुली करण्याची आणि अणुवार्ता करण्याची तयारी इराणने या प्रस्तावात दाखवली होती. यानंतर बाजारातली अनिश्चितता वाढली आणि कॉमेक्सवर सोन्याने प्रति औंस 4200 डॉलरची महत्त्वाची पातळी गमावली.
भारतीय सराफा बाजारातही सध्या ग्राहकांची पावलं संथ पडत आहेत. आगामी सण आणि लग्नसराई तोंडावर आली असतानाही ग्राहक आणि सराफा व्यावसायिक किमती आणखी खाली येण्याची वाट पाहत आहेत. मागणीतल्या या सुस्तीमुळे भारतीय बाजारातही सोन्याच्या किमतीवर दबाव कायम आहे.
