हंपीला जायचंय? विरुपाक्ष मंदिरापासून लोटस महालापर्यंत काय पाहायचं आणि कसं पोहोचायचं

इतिहासाची आवड असेल आणि जुनी ठिकाणे पाहायला आवडत असतील, तर कर्नाटकातील हंपी तुमच्यासाठी योग्य ठरू शकते. तुंगभद्रा नदीच्या काठावर वसलेले हंपी एके काळी विजयनगर साम्राज्याची राजधानी होते. इथे प्राचीन अवशेष, मंदिरे आणि सुंदर पर्वत पाहायला मिळतात. आजही भव्य इमारती, बाजारपेठ, राजमहाल, जुनी मंदिरे आणि दगडात कोरलेले अवशेष इथे दिसतात.

सुरुवात विरुपाक्ष मंदिरापासून करता येईल. हे मंदिर भगवान शिवाला समर्पित आहे आणि हंपीतील खास मंदिरांपैकी एक आहे. आजही इथे नित्यनियमाने पूजा-अर्चा केली जाते. मंदिराचे उंच गोपुरम दुरूनही दिसते. हे मंदिर हंपी बाजाराजवळ आहे.

त्यानंतर विजय विठ्ठल मंदिर पाहायला हवे. हंपीतील सर्वात सुंदर आणि ऐतिहासिक मंदिरांमध्ये त्याची गणना होते. मंदिरात अतिशय सुंदर कोरीव काम केलेले स्तंभ आहेत. या ठिकाणचे मुख्य आकर्षण म्हणजे स्टोन चॅरियट, म्हणजे दगडी रथ. तो ग्रॅनाइट दगडात कोरलेला असून भगवान विष्णूचे वाहन असलेल्या गरुडाला समर्पित आहे. रथाच्या शेजारी हत्तीच्या मूर्ती आहेत. हे मंदिर ५० रुपयांच्या नोटेवरही दिसते.

हंपीत गेल्यावर लोटस महाल पाहता येतो. हा महाल रॉयल सेंटरमध्ये आहे आणि त्याची रचना कमळासारखी केलेली आहे. म्हणूनच त्याला लोटस, म्हणजे कमळ, असे नाव पडले. बाल्कनी, कमानी आणि एकूण रचनेमुळे हे ठिकाण इतर मंदिरांपेक्षा वेगळे वाटते.

हंपीची बाजारपेठही चुकवू नका. विजयनगर साम्राज्याच्या काळापासून ही बाजारपेठ सुरू आहे आणि त्या काळी ते मोठे व्यापारी केंद्र म्हणून ओळखले जायचे. बाजाराच्या रस्त्यावर आजही प्राचीन दगडी मंडप दिसतात. त्या काळी हंपी बाजारपेठेत हिरे, मोती, घोडे आणि मसाल्यांचा व्यापार चालायचा.

आता हंपीला कसे पोहोचायचे ते पाहू. विमानाने जायचे असेल तर सर्वात जवळचे विमानतळ विजयनगर एअरपोर्ट आहे. तिथून हंपी ४० किमी अंतरावर आहे. बंगळुरूतील केम्पेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हादेखील हंपीला जाण्यासाठी उपयोगी पडणारा पर्याय आहे.

रेल्वेने जाणार असाल तर होसपेट जंक्शन हे हंपीजवळचे रेल्वे स्टेशन आहे. तिथून हंपी साधारण १३ किमी अंतरावर आहे. स्टेशनवरून कॅब किंवा बस करून हंपीला जाता येते.

स्वतःच्या चारचाकीने रस्त्याने जायचे असेल तर प्रवासाची सुरुवात मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवेने करावी लागेल. पुढे सातारा, बेळगाव आणि लक्कमपूर मार्गे हॉस्पेट आणि तिथून हंपी असा प्रवास असेल. मुंबईहून हॉस्पेटसाठी थेट खासगी बसही उपलब्ध आहेत.