नक्षलग्रस्त गोंदियातील ५० जण केवडियाच्या राष्ट्रीय एकता दिन सोहळ्यात खास पाहुणे

गोंदिया जिल्ह्यातील ५० नागरिक आज, ३१ ऑक्टोबर २०२६ रोजी गुजरातमधील एकता नगर, केवडिया इथे होत असलेल्या राष्ट्रीय एकता दिन सोहळ्यात खास पाहुणे म्हणून सहभागी होत आहेत. सरदार वल्लभभाई पटेल यांची १५१ वी जयंती आहे आणि त्यानिमित्त स्टॅच्यू ऑफ युनिटी परिसरात हा मोठा कार्यक्रम आयोजित केला आहे.

पूर्वी नक्षलवादाचा फटका बसलेल्या जिल्ह्यांतील लोकांना या सोहळ्याचे निमंत्रण द्यावे, असा केंद्र सरकारचा एक खास उपक्रम आहे. त्यानुसार महाराष्ट्रातून गोंदिया, गडचिरोली आणि चंद्रपूर या तीन जिल्ह्यांतील प्रत्येकी ५० लोकांचे पथक गुजरातला बोलावले गेले. गोंदियातून गेलेल्यांमध्ये नक्षलग्रस्त भागात राहणाऱ्या नागरिकांचा समावेश आहे.

या दौऱ्याचे नियोजन गोंदियाचे पोलीस अधीक्षक गोरख भामरे यांच्या मार्गदर्शनाखाली झाले. अपर पोलीस अधीक्षक अभय डोंगरे यांनी सगळ्या गोष्टींचा समन्वय सांभाळला. हे लोक दोन टप्प्यांत निघाले. २७ ऑक्टोबरला नक्षल सेलचे पोलीस निरीक्षक प्रमोद भातनाते यांच्यासोबत ३ नागरिकांना आधी एकता नगरला पाठवले गेले. त्यांचा दोन दिवसांचा गुजरात दर्शनाचा कार्यक्रम तेव्हापासून सुरू आहे.

उरलेले ४७ जण २९ ऑक्टोबरला रवाना झाले. त्यांच्यासोबत पोलीस उपनिरीक्षक श्रीकांत हत्तीमारे आणि दीपक तरवडे होते. गोंदियाचे उपविभागीय पोलीस अधिकारी दिनेश शुक्ला यांनी हिरवा झेंडा दाखवून या गाडीला निरोप दिला. असे मिळून जिल्ह्याचे एकूण ५० लोक आज सोहळ्यात आहेत.

देशाची एकता, अखंडता आणि सार्वभौमत्व जपण्याचा संदेश या कार्यक्रमातून दिला जातो. देशभरातून आलेल्या लोकांसोबत एकात्मतेचा अनुभव घेण्याची आणि पटेल यांना अभिवादन करण्याची संधी गोंदियाच्या या पथकाला मिळाली आहे. जिल्ह्यासाठी ही अभिमानाची गोष्ट असल्याचे सांगितले जात आहे. हा फक्त गुजरातचा दौरा नाही, तर शांतता, सुरक्षितता, विकास, सामाजिक सलोखा आणि राष्ट्रीय एकात्मतेशी असलेल्या बांधिलकीचे प्रतीक आहे, असेही म्हटले गेले.

गोंदिया जिल्ह्याचा काही भाग एकेकाळी नक्षलवादाच्या छायेत होता. तेव्हा भीती, असुरक्षितता आणि विकासाच्या वाटेतले अडथळे लोकांना सोसावे लागत होते. आता तिथे शांतता आली आहे, असे सांगण्यात आले. केंद्र आणि राज्य सरकारने सुरक्षा, विकास आणि पुनर्वसन अशा सगळ्या बाजूंनी केलेल्या उपायांमुळे हा बदल घडल्याचे सांगितले जाते. अतिदुर्गम आणि आदिवासीबहुल गावांमध्ये रस्ते, मोबाईल नेटवर्क, वीज, पाणी, शिक्षण आणि सार्वजनिक वाहतूक अशा सोयी वाढल्या आहेत. त्यामुळे लोकांचा सरकारशी संपर्क वाढला, योजनांचा फायदा तळागाळापर्यंत पोहोचू लागला आणि गावांमधले जगणे सुधारले.

या बदलात गोंदिया पोलीस दलाच्या 'पोलीस दादालोरा खिडकी' या कम्युनिटी पोलिसिंग उपक्रमाचा मोठा वाटा आहे. त्यातून लोकांना सरकारी योजना, नोकरी आणि स्वयंरोजगाराच्या संधी, कौशल्य प्रशिक्षण आणि आरोग्य सुविधा मिळवून देण्याचा प्रयत्न होतो. पोलीस आणि लोक यांच्यातला विश्वास वाढवणे, तरुणांना मुख्य प्रवाहात आणणे आणि समाजाला नक्षलवादापासून दूर ठेवणे, हे या उपक्रमाचे हेतू आहेत.

केंद्र सरकारने ३१ मार्च २०२६ पर्यंत देश नक्षलमुक्त करण्याचा संकल्प केला होता. केंद्रीय गृह मंत्रालयाच्या अधिकृत माहितीनुसार, त्याच दिवशी हे उद्दिष्ट गाठल्याचे जाहीर झाले. त्यामुळे पूर्वीच्या नक्षलप्रभावित जिल्ह्यांतील लोकांना खास पाहुणे म्हणून बोलावणे, हा शांतता, लोकसहभाग आणि विकासाच्या प्रवासाचा सन्मान ठरतो.

पटेल यांनी स्वातंत्र्यानंतर देशातील अनेक संस्थाने भारतात विलीन करून अखंड भारत घडवला. त्यांना भारताचे लोहपुरुष म्हटले जाते. त्यांच्या स्मरणार्थ एकता नगरमध्ये स्टॅच्यू ऑफ युनिटी उभारला असून, दरवर्षी तिथे राष्ट्रीय एकता दिनाचा मोठा सोहळा होतो. यंदा नक्षलग्रस्त भागातील ५० जणांची उपस्थिती ही 'एक भारत, श्रेष्ठ भारत' या कल्पनेला बळ देणारी ठरत आहे.

या संधीबद्दल गोंदियाच्या पथकाने केंद्र सरकार, महाराष्ट्र सरकार, संबंधित यंत्रणा आणि पोलीस दलाचे आभार मानले. पोलीस अधीक्षक गोरख भामरे म्हणाले, "नक्षलमुक्त गोंदिया, सुरक्षित गोंदिया आणि विकसित गोंदिया या संकल्पनेला बळ देत जिल्ह्यात शांतता, विश्वास आणि विकासाची वाटचाल अधिक भक्कम करण्यासाठी गोंदिया जिल्हा पोलीस दल कटिबद्ध आहे."