ईशा अंबानींचे कॉलेज असाइनमेंट घरच्या नेटमुळे अडले आणि जिओची कल्पना पुढे आली

रिलायन्स जिओची सुरुवात नेमकी कशी झाली, याचा किस्सा ईशा अंबानी यांनी सांगितला आहे. मुंबईत झालेल्या पत्रकार परिषदेत त्या बोलत होत्या. जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या आगामी IPO संदर्भात ही परिषद आयोजित करण्यात आली होती. ईशा अंबानी या कंपनीच्या संचालक आहेत.

ईशा अंबानी यांच्या सांगण्यानुसार, 2009-10 मध्ये त्या आणि त्यांचे जुळे भाऊ आकाश अंबानी अमेरिकेतून सुट्टीसाठी मुंबईतील घरी आले होते. त्या वेळी ईशा यांना अमेरिकेतील कॉलेजचे एक महत्त्वाचे असाइनमेंट ऑनलाइन सबमिट करायचे होते. पण घरातले इंटरनेट कनेक्शन नीट चालत नव्हते, त्यामुळे हे असाइनमेंट वेळेत अपलोड करता आले नाही.

अशी अडचण तशी साधी वाटते. पण या प्रसंगामुळे भारतातील इंटरनेट सुविधा आणि डिजिटल पायाभूत सुविधा यांच्याबद्दल एक मोठा प्रश्न उभा राहिला. विकसित देशांत हाय-स्पीड इंटरनेट सहज मिळते, मग तोच अनुभव भारतात का मिळत नाही, यावर अंबानी कुटुंबात चर्चा सुरू झाली.

या अनुभवातून फक्त घरातले इंटरनेट सुधारावे एवढाच विचार पुढे आला नाही. भारताच्या डिजिटल क्षेत्रात मोठा बदल घडवण्याचा विचारही त्यातून आला. आकाश अंबानी यांनी या अडचणीकडे वेगळ्या नजरेने पाहिले. नेहमीसारखी टेलिकॉम कंपनी काढून देशातील डिजिटल दरी कमी होणार नाही, तर देशात एक सक्षम डिजिटल टेक्नॉलॉजी प्लॅटफॉर्म उभा करणे गरजेचे आहे, असे त्यांचे मत होते. या कल्पनेला मुकेश अंबानी यांचाही पाठिंबा मिळाला. त्यानंतर परवडणाऱ्या दरात इंटरनेट आणि डिजिटल सेवा देण्याच्या दिशेने तयारी सुरू झाली.

कल्पना प्रत्यक्ष व्यवसायात उतरवण्यासाठी अनेक वर्षे नियोजन आणि तयारी करावी लागली. अखेर 2016 मध्ये रिलायन्स जिओने आपली व्यावसायिक सेवा सुरू केली. मोफत व्हॉईस कॉलिंग आणि स्वस्त दरातला हाय-स्पीड डेटा यामुळे भारतीय टेलिकॉम बाजारात मोठी उलथापालथ झाली.

जिओ आल्यानंतर इंटरनेटचा वापर वाढला, डेटाच्या दरांबाबत कंपन्यांत मोठी स्पर्धा निर्माण झाली आणि डिजिटल सेवांचा वापर वाढण्यास मदत झाली. त्यामुळे भारतीय टेलिकॉम क्षेत्राची व्यावसायिक रचना आणि ग्राहकांना इंटरनेट वापरताना येणारा अनुभव, या दोन्हींत मोठा फरक पडला.

आता रिलायन्स समूहाची डिजिटल कंपनी जिओ प्लॅटफॉर्म्स IPO च्या माध्यमातून भांडवली बाजारात उतरण्याची तयारी करत आहे. दिलेल्या माहितीनुसार, कंपनीचे मूल्यांकन सुमारे Rs 10.3 लाख कोटी, म्हणजेच $123 अब्जांपेक्षा अधिक आहे. या IPO साठी गुंतवणुकीचे अर्ज 21 ऑक्टोबर 2026 रोजी सुरू होणार असून 23 ऑक्टोबर 2026 रोजी ही प्रक्रिया बंद होणार असल्याचे म्हटले आहे.

एका कॉलेज असाइनमेंटमध्ये आलेल्या अडथळ्यातून सुरू झालेला विचार आज भारताच्या डिजिटल अर्थव्यवस्थेतील एका मोठ्या व्यवसायापर्यंत पोहोचला आहे. ईशा अंबानी यांनी सांगितलेला हा प्रसंग जिओच्या स्थापनेमागची प्रेरणा आणि आकाश अंबानी यांची डिजिटल प्लॅटफॉर्मबद्दलची दूरदृष्टी दाखवतो.