50,000 रुपयांच्या आत मिळणाऱ्या 5 लो-स्पीड ई-स्कूटर्स, किंमत 38,000 रुपयांपासून

महागाई वाढली आहे आणि इंधनाचे दरही चढे आहेत, त्यामुळे सर्वसामान्यांच्या खिशावर मोठा भार पडत आहे. हा खर्च कमी करण्यासाठी देशातल्या बाजारात इलेक्ट्रिक वाहनांची क्रेझ झपाट्याने वाढत आहे. त्यातही 50,000 रुपयांच्या बजेटमध्ये मिळणाऱ्या लो-स्पीड ई-स्कूटर्स सध्या ग्राहकांना जास्त आवडत आहेत. भाजी आणायला जाणे, शाळा किंवा कॉलेजला पोहोचणे, किंवा जवळच्या अंतराचा प्रवास करणे, अशा कामांसाठी या गाड्या सोयीच्या ठरतात.

या स्कूटर्सचा कमाल वेग 25 किलोमीटर प्रति तासापेक्षा कमी असतो. त्यामुळे ड्रायव्हिंग लायसन्स किंवा आरटीओ पासिंगची झंझट मागे लागत नाही. घरातल्या साध्या सॉकेटवरही या गाड्या सहज चार्ज करता येतात. बजेटमध्ये बसणारे असे पाच पर्याय पुढे दिले आहेत.

पहिला पर्याय युकी मिनी ईव्ही स्कूटर (Yuki Mini EV Scooter) हा आहे. शहरातल्या गल्लीबोळांतून किंवा अगदी कमी अंतरासाठी ही गाडी उत्तम मानली जाते. वजनाने हलकी आणि हाताळायला सोपी असल्यामुळे वृद्ध नागरिक किंवा विद्यार्थीही ती सहज चालवू शकतात. मेंटेनन्स खर्च नावापुरताच आहे. एकदा पूर्ण चार्ज केल्यावर ती सुमारे 60 ते 70 किलोमीटर धावते, आणि बॅटरी पूर्ण चार्ज व्हायला 6 ते 7 तास लागतात. कमाल वेग 25 ते 30 किलोमीटर प्रति तास असून बाजारातली अंदाजे किंमत सुमारे 42,000 रुपये आहे.

दुसरी गाडी हिरो इलेक्ट्रिक फ्लॅश ई2 - लो स्पीड (Hero Electric Flash E2) आहे. विश्वासू ब्रँड आणि सहज मिळणारी सर्व्हिसिंग यामुळे ती ग्राहकांमध्ये लोकप्रिय आहे. यातली बॅटरी रिमुवेबल आहे, म्हणजे सहज बाहेर काढता येते, त्यामुळे ती घरात आणून साध्या प्लग पॉईंटवर चार्ज करता येते. ही बॅटरी 4 ते 5 तासांत पूर्ण चार्ज होते आणि एका चार्जमध्ये सुमारे 65 किलोमीटर जाता येते. कमाल वेग 25 किलोमीटर प्रति तास आहे. पहिल्यांदाच ईव्ही घेणाऱ्यांसाठी हा चांगला पर्याय असून अंदाजे किंमत 49,999 रुपये आहे.

तिसरी गाडी अॅम्पियर रिओ प्लस - लीड-एसिड (Ampere Rio Plus) आहे. सुरुवातीचा खर्च शक्य तितका कमी ठेवण्यासाठी यात लीड-एसिड बॅटरी वापरली आहे. सपाट रस्त्यावर रोजची लहानसहान कामे करण्यासाठी ती चांगला परफॉर्मन्स देते. बॅटरी पूर्ण चार्ज व्हायला 7 ते 8 तास लागतात, पण एकदा चार्ज केल्यावर ती सुमारे 50 ते 55 किलोमीटरपर्यंत धावू शकते. कमाल वेग 25 किलोमीटर प्रति तास आहे. लिथियम बॅटरीच्या तुलनेत दीर्घकाळात हिचा मेंटेनन्स थोडा जास्त असला, तरी कमी बजेटच्या दृष्टीने ती कार्यक्षम मानली जाते. किंमत सुमारे 45,000 रुपये आहे.

चौथा पर्याय कोमाकी एक्सजीटी केएम - एंट्री व्हेरियंट (Komaki XGT KM) हा आहे. रोजचा प्रवास आरामदायक व्हावा म्हणून कोमाकीने यात रुंद सीट आणि सामान ठेवायला पुरेशी जागा दिली आहे. कुटुंबातली दुसरी गाडी म्हणून ती चांगली ठरते. एका चार्जमध्ये ती सुमारे 65 ते 70 किलोमीटर अंतर पार करते आणि बॅटरी पूर्ण व्हायला जवळपास 6 तास लागतात. कमाल वेग 25 किलोमीटर प्रति तास आहे. अंदाजे किंमत 48,999 रुपये आहे.

पाचवी गाडी अव्हॉन ई-स्कूट 207 (Avon E-Scoot 207) आहे. कमी किमतीत हलकी आणि साधी वाहने देणाऱ्या ब्रँड्समध्ये अव्हॉनचे नाव आधी घेतले जाते. गाडीची रचना सोपी असल्याने ती चालवणे सोपे जाते. पूर्ण चार्ज केल्यावर ती सुमारे 50 ते 60 किलोमीटर जाऊ शकते, आणि बॅटरी चार्ज व्हायला 6 ते 8 तास लागतात. कमाल वेग प्रति तास 24 किलोमीटर आहे. सुमारे 38,000 रुपयांच्या आसपास मिळणारी ही ई-स्कूटर कमी खर्चात इलेक्ट्रिक वाहनाचा अनुभव घ्यायला उपयुक्त आहे.

खरेदी करताना काही व्यावहारिक गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात. पेट्रोल गाड्यांच्या तुलनेत या वाहनांचा रनिंग खर्च अगदी कमी असतो आणि लायसन्स किंवा पासिंगची कटकट नसते. मात्र या स्कूटर्स प्रामुख्याने कमी अंतराच्या लोकल प्रवासासाठी बनवलेल्या आहेत, त्यामुळे हायवेवर किंवा लांबच्या प्रवासासाठी त्या वापरणे टाळावे. तसेच खरेदीपूर्वी लिथियम-आयन आणि लीड-एसिड बॅटरीमधला फरक आणि त्यांची कार्यक्षमता नीट समजून घेऊन मगच अंतिम निर्णय घेणे फायद्याचे ठरेल.