रशियाकडून व्यापारी जहाजांतून ड्रोन हल्ल्याचा कट; CIA च्या इशाऱ्यानंतर युरोपात हाय अलर्ट

जगभरातील राजकीय घडामोडींमध्ये एक नवीन आणि गंभीर तणाव समोर आला आहे. अमेरिकेची गुप्तचर संस्था CIA ने युरोपीय देशांना एका मोठ्या संभाव्य धोक्याबद्दल सावध केले आहे. एका अहवालानुसार, रशिया युरोपातील प्रमुख NATO देशांमधील पर्यटन स्थळे, बंदरे आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करण्यासाठी व्यापारी जहाजांवरून छुप्या पद्धतीने Gerbera नावाचे ड्रोन वापरून हल्ला करण्याची योजना आखत असल्याचे म्हटले जात आहे. या इशाऱ्यानंतर स्पेन, फ्रान्स आणि इटलीसह संपूर्ण युरोपात हाय अलर्ट जारी करण्यात आला आहे.

युक्रेन-रशिया युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर पाश्चिमात्य देश युक्रेनला सातत्याने लष्करी आणि आर्थिक मदत देत आहेत. या मदतीचा बदला घेण्यासाठी आणि युरोपीय देशांवर राजकीय व आर्थिक दबाव आणण्यासाठी रशिया थेट लष्करी कारवाई ऐवजी मर्यादित स्वरूपाचे हायब्रिड हल्ले करू शकतो, अशी शक्यता वर्तवली जात आहे. भूमध्य समुद्रातून जाणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय व्यापारी जहाजांचा वापर करून रशिया अशा कारवाया करू शकतो, असा प्राथमिक अंदाज गुप्तचर अहवालात व्यक्त करण्यात आला आहे.

हा धोका नेमका कसा असू शकतो, याबाबत लिथुआनियाच्या संरक्षण मंत्रालयातील सूत्रांच्या हवाल्याने माहिती समोर आली आहे. रशिया या कारवाईसाठी आपल्या स्वदेशी बनावटीच्या Gerbera या मानवरहित ड्रोनचा वापर करू शकतो. हे ड्रोन अवघे 2 मीटर लांब आणि सुमारे 18 किलो वजनाचे असून 4 ते 5 किलो स्फोटके वाहून नेण्याची क्षमता त्यात आहे. या ड्रोनची मारक क्षमता सुमारे 600 किलोमीटर इतकी असून, आकाराने लहान असल्यामुळे ते व्यावसायिक शिपिंग कंटेनरमध्ये सहज लपवले जाऊ शकतात.

सामान्य मालवाहतुकीचा भाग भासवून हे ड्रोन व्यापारी जहाजांवरून समुद्रात नेले जाऊ शकतात आणि तिथून कॅटापुल्टच्या साहाय्याने हवेत सोडले जाऊ शकतात. या ड्रोनचा उद्देश मोठा विध्वंस घडवणे हा नसून, किनारपट्टीवरील विमानतळ, ऊर्जा केंद्रे किंवा बंदरांच्या कामकाजात तात्पुरता अडथळा आणणे, छोट्या-मोठ्या आगी लावणे आणि युरोपच्या अंतर्गत सुरक्षेला आव्हान देणे हा असल्याचे म्हटले जात आहे. यामुळे रशियाला थेट जबाबदारी नाकारणेही शक्य होते, असे सांगितले जाते.

माध्यमांमधील वृत्तानुसार, CIA चे संचालक जॉन रॅटक्लिफ यांनी ऑगस्ट महिन्यात मॉस्कोचा अचानक दौरा केला होता. या भेटीदरम्यान आणि त्यानंतर गोळा करण्यात आलेल्या संवेदनशील माहितीच्या आधारे अमेरिकेने ही धोक्याची माहिती आपल्या युरोपीय भागीदारांसोबत शेअर केली. या माहितीच्या गांभीर्यामुळे युरोपीय देशांच्या राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे.

विशेषतः फ्रान्समध्ये या धोक्याचे सावट स्पष्टपणे दिसून येत आहे. फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांनी या संभाव्य सायबर, ड्रोन आणि घातपाती धोक्यांवर चर्चा करण्यासाठी देशातील प्रमुख राजकीय नेत्यांसोबत बैठक बोलावली आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांची सुरक्षा तातडीने वाढवण्याचे निर्देश दिले. दुसरीकडे, इटलीच्या संरक्षण मंत्रालयाने या अहवालांवर बारकाईने लक्ष ठेवले असल्याचे म्हटले असले, तरी त्यांच्या स्तरावर प्रत्यक्ष हल्ल्याची अधिकृत पुष्टी झालेली नाही. त्यामुळे सध्या या अहवालाकडे केवळ एक महत्त्वाचा गुप्तचर इशारा म्हणून पाहिले जात आहे.

येत्या काही महिन्यांत युरोपीय देशांमध्ये राजकीय निवडणुका आणि इतर महत्त्वाच्या घडामोडी होणार आहेत. अशा वेळी पर्यटन आणि आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या भूमध्य सागरी क्षेत्राला लक्ष्य करून लोकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण करण्याचा प्रयत्न होऊ शकतो, असा तज्ज्ञांचा अंदाज आहे. थेट युद्ध न करता ग्रे झोन कारवायांद्वारे युरोपीय युनियन आणि NATO च्या सुरक्षेला सुरुंग लावण्याची रशियाची ही खेळी असल्याचे मानले जात आहे. सध्या कोणत्याही प्रत्यक्ष हल्ल्याची अधिकृत घोषणा झालेली नाही, तरीही या इशाऱ्यामुळे पाश्चिमात्य जगातील सर्व सुरक्षा यंत्रणा अतिशय सतर्क झाल्या आहेत.