घसा दुखतोय? गुळण्या, मध, वाफेसह घरचे पाच उपाय सांगितले आहेत
घसा खवखवणे आणि गिळताना होणारा त्रास यावर घरच्या घरी करता येणारे पाच उपाय.
वातावरण बदलले की सगळ्यात आधी त्रास होतो तो घशाला. कधी घसा खवखवतो, कधी टॉन्सिल्स सुजतात, तर कधी घसा इतका दुखतो की थुंकी गिळणेही कठीण होते. व्हायरल इन्फेक्शन, सर्दी-खोकला, धूळ, अॅलर्जी किंवा नुसता ऋतू बदलला तरी घसा दुखू लागतो. मग जेवण जात नाही, बोलता येत नाही आणि दिवसभर चिडचिड होते.
लगेच मेडिकलमध्ये जाऊन गोळ्या आणण्यापेक्षा आधी घरचे काही सोपे उपाय करून बघा, असे सांगितले जाते. हे उपाय आजीच्या काळापासून चालत आले आहेत, असेही म्हटले आहे. असे पाच उपाय खाली दिले आहेत.
पहिला उपाय म्हणजे मिठाच्या पाण्याच्या गुळण्या. एका ग्लास कोमट पाण्यात अर्धा चमचा मीठ टाकायचे. पाणी जास्त गरम नको, कोमटच ठेवायचे. या पाण्याने दिवसातून दोन-तीन वेळा गुळण्या करायच्या. यामुळे घशातली सूज लवकर कमी होते आणि बॅक्टेरिया मरतात, असे सांगितले आहे. हा उपाय लहान मुलांनाही करता येतो.
दुसरा उपाय मधाचा आहे. मधामध्ये अँटी-बॅक्टेरियल गुण असतात, असे यात म्हटले आहे. एक चमचा मध तसाच खायचा आणि तो हळूहळू घशातून खाली जाऊ द्यायचा. मध घशावर पातळ थर तयार करतो आणि त्यामुळे जळजळ कमी होते. तसा मध खायचा नसेल तर कोमट पाण्यात किंवा आल्याच्या चहात एक चमचा मध टाकून प्यायचा. मात्र मध कधीही गरम पाण्यात टाकू नये, कोमट पाण्यातच टाकावा. लहान मुलांसाठी हा उपाय गुणकारी आहे, असे सांगितले आहे.
तिसरा उपाय म्हणजे कोमट पाणी, सूप आणि आल्याचा चहा भरपूर पिणे. घसा दुखत असताना गिळताना त्रास होतो म्हणून बऱ्याच जणांना पाणी प्यायचा कंटाळा येतो. पण पाणी कमी प्यायले तर घसा आणखी कोरडा पडतो आणि दुखणे वाढते. म्हणून दिवसभर कोमट पाणी पीत राहायचे आणि थंड पाणी अजिबात प्यायचे नाही. आल्याचा चहा, तुळशीचा चहा आणि गरम सूप प्यायल्याने घशाला शेक मिळतो, शरीरात पाणी टिकून राहते आणि गरम सुपाने घशातला चिकटा निघून जातो.
चौथा उपाय वाफ घेण्याचा आहे. वाफ फक्त सर्दीसाठी नाही, तर घशासाठीही उपयोगी आहे. भांड्यात गरम पाणी घेऊन त्याची वाफ घ्यायची. दिवसातून एक किंवा दोन वेळा पाच ते दहा मिनिटे वाफ घेतली तर घशात ओलावा राहतो. वाफेमुळे घशातली जळजळ कमी होते आणि कफ अडकला असेल तर तो मोकळा होतो. वाफ घेताना डोक्यावर टॉवेल घ्यायचा, म्हणजे वाफ बाहेर जात नाही.
पाचवा उपाय लवंग आणि मधाचा चहा. लवंगामध्ये वेदना कमी करण्याचे गुण असतात, असे सांगितले आहे. एका कपात पाणी घेऊन त्यात दोन-तीन लवंगा टाकायच्या आणि चांगले उकळायचे. पाणी अर्धे झाले की गॅस बंद करायचा. ते थोडे कोमट झाल्यावर त्यात एक चमचा मध टाकायचा. हा चहा दिवसातून दोन वेळा प्यायचा. त्यामुळे घशातली खवखव आणि वेदना दोन्ही कमी होतील, असे म्हटले आहे.
या उपायांनी दोन-तीन दिवसांत आराम मिळाला नाही, ताप आला किंवा घशातून रक्त येत असेल तर लगेच डॉक्टरकडे जावे, असेही सांगितले आहे. घरगुती उपाय सुरुवातीच्या त्रासासाठी आहेत. घसा दुखत असताना थंड पाणी, आईस्क्रीम, जास्त तेलकट आणि तळलेले पदार्थ टाळावेत. आवाजाला जास्त ताण देऊ नये आणि कमी बोलावे. वातावरण बदलत आहे, काळजी घ्या.