चिया सीड्स खाण्याची क्रेझ वाढली; पचन, वजन आणि साखरेसाठी किती उपयुक्त?
फिटनेस आणि डाएटच्या ट्रेंडमध्ये चिया सीड्सची चर्चा जोरात सुरू आहे. या छोट्या बियांमध्ये नेमके कोणते गुणधर्म आहेत आणि त्याचा शरीराला किती फायदा होतो, हे समजून घेऊया.
निरोगी राहण्यासाठी सध्या लोक आपल्या रोजच्या जगण्यात वेगवेगळे बदल करताना दिसतात. फिटनेस आणि डाएटचा ट्रेंड सध्या मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. वजन कमी करण्यासाठी आणि तब्येत ठणठणीत ठेवण्यासाठी अनेकजण त्यांच्या आहारात बदल करतात. पण हे बदल अनेकदा सोशल मीडियावर पाहिलेल्या ट्रेंडमुळे केले जातात. यातलाच एक ट्रेंड म्हणजे चिया सीड्स खाणे, जो सध्या प्रचंड व्हायरल होतोय.
चिया सीड्स हे एक सुपरफूड मानले जाते, ज्यात पोषक तत्वांचा खजिना असल्याचे सांगितले जाते. या बिया आकाराने अगदी लहान असल्या तरी त्यात फायबर, प्रोटीन, ओमेगा-३ फॅटी अॅसिड, कॅल्शियम, मॅग्नेशियम आणि अँटीऑक्सिडंट्स असे घटक आढळतात. त्यामुळे वजन नियंत्रणात ठेवणे, पचनक्रिया सुधारणे आणि हृदयाची तब्येत चांगली राखणे यासाठी चिया सीड्स उपयोगी ठरू शकतात असे मानले जाते. पण या बिया खाल्ल्याने खरोखरच इतके फायदे होतात का, हे जाणून घेणे गरजेचे आहे.
पचनक्रियेसंदर्भात बोलायचे झाले तर, चिया सीड्समध्ये फायबरचे प्रमाण भरपूर असते. या बिया पाण्यात भिजवल्यावर त्यांच्याभोवती जेलसारखा थर तयार होतो, त्यामुळे आहारातून मिळणारे फायबर वाढते. भरपूर पाणी पिणे आणि संतुलित आहार घेण्याबरोबर चिया सीड्स खाल्ल्यास बद्धकोष्ठतेचा त्रास कमी होऊ शकतो, तसेच पचनसंस्था व्यवस्थित काम करते.
वजन नियंत्रणाच्या बाबतीत, चिया सीड्समधील फायबरमुळे पोट बराच वेळ भरल्यासारखे वाटते. यामुळे वारंवार भूक लागणे किंवा जास्त कॅलरी खाण्याचे प्रमाण कमी होऊ शकते. मात्र फक्त चिया सीड्स खाऊन वजन कमी होत नाही, त्यासाठी एकूण आहार आणि व्यायामाची सवयही तितकीच महत्त्वाची आहे.
ब्लड शुगरच्या दृष्टीनेही चिया सीड्स फायदेशीर मानले जातात. यातील फायबरमुळे पचनाची प्रक्रिया आणि कार्बोहायड्रेटचे शोषण काही प्रमाणात संथ होते, त्यामुळे जेवणानंतर रक्तातील साखर अचानक वाढण्याचे प्रमाण नियंत्रित राहण्यास मदत होते. मात्र मधुमेह असलेल्यांनी औषधे किंवा डॉक्टरांचा सल्ला सोडून फक्त चिया सीड्सवर अवलंबून राहू नये असेही सांगितले जाते.
चिया सीड्स दही, ओट्स, स्मूदी किंवा इतर पदार्थांमध्ये मिसळून खाता येतात. वजन नियंत्रणात ठेवायचे असेल तर त्यात साखर, गोड सिरप किंवा जास्त कॅलरी असलेले पदार्थ टाळावेत. चिया सीड्स खाताना पुरेसे पाणी पिणेही महत्त्वाचे आहे. चिया सीड्स पौष्टिक असले तरी ते कोणत्याही आजारावरचे औषध किंवा उपचाराला पर्याय नाहीत. मधुमेह, उच्च कोलेस्ट्रॉल किंवा इतर तब्येतीच्या तक्रारी असल्यास आहारात बदल करण्याआधी डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे गरजेचे आहे.
