चीनने इंधन निर्यात थांबवली, आशियातल्या पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता

चीनने ऑक्टोबर महिन्यासाठी पेट्रोलियम उत्पादनांची निर्यात थांबवली आहे. हाँगकाँग आणि मकाऊ वगळता इतर सगळ्या बाजारपेठांसाठी ही स्थगिती लागू आहे. म्हणजे या दोन ठिकाणांशिवाय इतर कुठल्याही बाजारपेठेत चीनमधून पेट्रोलियम उत्पादने पाठवली जाणार नाहीत. देशातल्या इंधनाचा साठा मजबूत करण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आल्याचे समोर आले आहे.

चीन हे जगातल्या सर्वात मोठ्या रिफायनिंग केंद्रांपैकी एक आहे. त्यामुळे या निर्णयाचा परिणाम आशियातल्या पेट्रोल, डिझेल आणि जेट इंधनाच्या पुरवठ्यावर होण्याची शक्यता आहे.

चीनमधल्या प्रमुख रिफायनरी कंपन्यांना ऑक्टोबरमध्ये हाँगकाँग आणि मकाऊच्या बाहेर इंधन पाठवण्याची परवानगी अजून मिळालेली नाही. म्हणजे सध्या तरी या कंपन्यांना बाहेरच्या बाजारपेठांसाठी इंधन पाठवता येणार नाही. पेट्रोलियम उत्पादनांच्या देशांतर्गत साठ्यावरचा दबाव वाढला आहे. म्हणून बीजिंगने आधी देशातल्या पुरवठ्याला प्राधान्य दिले असावे, असे मानले जात आहे.

इंधन निर्यातीवर चीनने याआधीही निर्बंध घातले होते. त्यानंतर जुलैमध्ये काही प्रमाणात निर्यात पुन्हा सुरू झाली होती. आता ऑक्टोबरच्या सुरुवातीपासून ती परत बंद करण्यात आली आहे. ७ ऑक्टोबरनंतर ही परवानगी पुन्हा दिली जाईल का, हे अजून स्पष्ट झालेले नाही.

चीनकडून मोठ्या प्रमाणावर इंधन येत असल्याने सिंगापूर, ऑस्ट्रेलिया, मलेशिया आणि इतर आशियाई बाजारपेठांना त्याचा फायदा होत होता. चीनची निर्यात घटली तर या देशांना इतर पुरवठादारांकडून इंधन विकत घ्यावे लागू शकते. म्हणजे या देशांना आता दुसरे पुरवठादार शोधावे लागू शकतात.

डिझेलच्या बाजारावर विशेष परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. आशियात डिझेलचा पुरवठा आधीच काहीसा तंग आहे. अशा वेळी चीनकडून येणारे डिझेल कमी झाले, तर पर्यायी माल मिळवण्यासाठी आयातदारांमध्ये स्पर्धा वाढू शकते. त्याचा फटका डिझेलच्या आंतरराष्ट्रीय किमतींना बसू शकतो.

चीनचा हा निर्णय अशा वेळी आला आहे, जेव्हा मध्यपूर्वेतला संघर्ष आणि रशियातल्या रिफायनरीवरचे हल्ले यामुळे जागतिक इंधन बाजारावर आधीच दबाव आहे. रशियानेही डिझेल निर्यातीवरचे निर्बंध ऑक्टोबरपर्यंत कायम ठेवले आहेत.

चीनकडून पुरवठा कमी झाल्याने आशियाई रिफायनिंग मार्जिन आणि डिझेलसारख्या इंधनांच्या किमतींवर दबाव वाढू शकतो. पण युरोपकडून रणनीतिक डिझेल साठा बाजारात आणण्याची चर्चा आहे. तसे झाले तर काही प्रमाणात जास्तीचा पुरवठा उपलब्ध होण्याची शक्यता आहे.

त्यामुळे पुढच्या काळात चीनची निर्यातबंदी किती दिवस टिकते आणि इतर देशांकडून किती पर्यायी इंधन मिळते, यावर बाजार कुठल्या दिशेने जाणार ते अवलंबून राहणार आहे.