बुलढाण्यात परतीच्या पावसाची प्रतीक्षा, रखरखत्या उन्हात सोयाबीन काढणीला वेग

बुलढाणा जिल्ह्यात ऑक्टोबरच्या सुरुवातीलाच उन्हाचा कडाका खूप वाढला आहे. एका बाजूला रखरखत्या उन्हाच्या झळा आणि दुसऱ्या बाजूला हातातोंडाशी आलेले पीक वाचवण्याची धडपड, अशा दुहेरी संकटात शेतकरी सापडले आहेत.

सोयाबीनचे पीक आता काढणीला आले आहे. शेंगा फुटून दाणे वाया जाऊ नयेत म्हणून शेतकरी कडक उन्हाची पर्वा न करता शेतात काम करत आहेत. जिल्ह्यातील ग्रामीण भागात हेच चित्र दिसत आहे. यंदाचा खरीप हंगाम अपेक्षेप्रमाणे गेला नाही, त्यामुळे आता सगळ्यांच्या नजरा परतीच्या पावसाकडे लागल्या आहेत.

यंदाच्या पावसाळ्यात सुरुवातीला पावसाने ओढ दिली. त्यानंतर जो पाऊस पडला, त्यातही सातत्य राहिले नाही. याचा मोठा फटका खरिपातील पिकांना बसला आहे. जिल्ह्यात एरवी सरासरी ७५० ते ८१० मिमी पाऊस पडतो. यंदा मात्र आतापर्यंत सुमारे ४५० मिमी पावसाची नोंद झाली आहे. त्यामुळे अनेक भागांत पिकांची वाढ खुंटली आहे.

सोयाबीनचे दाणे बारीक राहिले आहेत, म्हणून उत्पादनात मोठी घट होण्याची शक्यता शेतकरी बोलून दाखवत आहेत. त्यातच गेल्या काही दिवसांपासून तापमान सतत वाढत असल्याने सोयाबीनचे पीक झपाट्याने वाळत आहे. कडक उन्हामुळे शेंगा फुटून दाणे शेतातच गळून पडण्याची भीती निर्माण झाली आहे. म्हणूनच शेतकऱ्यांनी काढणीचा वेग वाढवला आहे.

मजुरांची टंचाई आहे आणि मजुरीही वाढली आहे. त्यामुळे अनेक ठिकाणी यंत्राच्या मदतीने सोयाबीन काढले जात आहे. काही शेतकरी मात्र घरच्या माणसांना सोबत घेऊन काढणीची कामे उरकताना दिसत आहेत. पावसाच्या अनियमिततेचा परिणाम भूजलपातळीवरही झाला आहे.

खरिपात झालेले नुकसान भरून काढण्यासाठी आता निदान रब्बी हंगाम तरी चांगला जावा, अशी शेतकऱ्यांची अपेक्षा आहे. त्यासाठी परतीचा पाऊस होणे अत्यंत गरजेचे आहे. सोयाबीन, मका आणि ज्वारीची काढणी झाल्यानंतर परतीचा पाऊस वेळेवर आणि समाधानकारक झाला, तर हरभरा, गहू आणि इतर रब्बी पिकांची पेरणी करता येणार आहे.

खरिपात कमी पडलेला पाऊस, घटलेले उत्पादन आणि वाढते ऊन यामुळे बळीराजा चिंतेत आहे. परतीचा पाऊस येऊन कोरड्या पडलेल्या शेतांना नवी संजीवनी मिळणार का, याकडे संपूर्ण बुलढाणा जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे. एकूणच, पावसाने दिलेली ओढ, वाढते तापमान आणि काढणीची घाई यांमुळे जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसमोर यंदा मोठी परीक्षा उभी राहिली आहे, आणि रब्बी हंगामाची आशा आता सर्वस्वी परतीच्या पावसावर अवलंबून आहे.