बोरीच्या हनुमान क्रीडा मंडळाचा साखरचौथ गणपती देखावा, मराठी कर्तृत्वाची मांडणी

पेण तालुक्यातील बोरी येथील हनुमान क्रीडा मंडळाने यंदा साखरचौथ गणपतीचा देखावा साकारला आहे. हा देखावा नागरिकांचे लक्ष वेधून घेत आहे. मराठी अस्मिता आणि इतिहासाचा जागर करणारा हा देखावा असून, लेखक, साहित्यिक, कलाकार, गायक यांच्यासह विविध क्षेत्रांतील मराठी कर्तृत्व त्यात मांडण्यात आले आहे. ऐतिहासिक संदर्भ आणि आजची सामाजिक परिस्थिती यावर व्यंगातून भाष्यही देखाव्यात करण्यात आले आहे.

मंडळाच्या साखरचौथ गणपती उत्सवाचे हे 34 वे वर्ष आहे. गेल्या तीन पिढ्यांपासून मंडळाचे कार्यकर्ते मोठ्या एकजुटीने हा गणेश उत्सव साजरा करतात, हेच या मंडळाचे वैशिष्ट्य ठरले आहे. त्यामुळे धार्मिक उत्सवाबरोबरच सामाजिक, सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक विषयांवर जनजागृतीही केली जाते. या उत्सवाने एक व्यासपीठ म्हणून आपली वेगळी ओळख निर्माण केली आहे.

देखाव्याची सजावट विनीत तांडेल आणि आशिष नाईक यांनी केली आहे. मूर्ती सूरज पाटील आणि चैतन्य म्हात्रे यांनी साकारली आहे.

या देखाव्यात मराठी माणसाची प्रगती, सांस्कृतिक ओळख आणि सामाजिक योगदान अधोरेखित करण्यात आले आहे. देशाच्या राजकारणातील मराठी माणसाचे ऐतिहासिक स्थानही यात दाखवले आहे. लेखक, साहित्यिक, गायक, कलाकार आणि विविध क्षेत्रांत उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या मराठी व्यक्तिमत्त्वांच्या प्रतिमा आणि फ्रेम्स मांडण्यात आल्या आहेत. मराठी माणसाच्या कर्तृत्वाचा इतिहास नव्या पिढीसमोर ठेवण्यात आला आहे.

चित्रपट, नाट्य, साहित्य, शिक्षण, कला, संस्कृती, उद्योग आणि समाजकारण अशा क्षेत्रांत मराठी माणसाने केलेली उल्लेखनीय वाटचाल यंदाच्या देखाव्यात दिसते. बुद्धिमत्ता, कष्ट, कल्पकता आणि नेतृत्वाच्या जोरावर मराठी समाजाने निर्माण केलेले स्थान त्यातून अधोरेखित होते. 'मराठी माणूस कोणत्याही क्षेत्रात गेला तरी आपल्या कर्तृत्वाची छाप उमटवू शकतो', असा संदेश देखाव्यातून देण्यात आला आहे. मराठी माणसाचे पाऊल सतत प्रगतीच्या दिशेने पुढे पडावे, अशी भावना या संकल्पनेमागे असल्याचे मंडळाच्या कार्यकर्त्यांनी सांगितले.

'दिल्लीचे तख्त राखते'पासून 'शेवटी मधान्द तख्त फोडते मराठी'पर्यंतच्या व्यंगातून मराठ्यांच्या ऐतिहासिक पराक्रमाचा संदर्भ दिला आहे. छत्रपती शिवाजी महाराज, छत्रपती संभाजी महाराज आणि नंतरच्या काळातील मराठा सत्तेच्या विस्ताराची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी देखाव्यात मांडली आहे. दक्षिणेपासून उत्तर भारतापर्यंत मराठा सत्तेचा झालेला विस्तार आणि दिल्लीच्या राजकारणातील मराठ्यांची भूमिका यांची आठवण त्यातून करून दिली आहे.

हाच ऐतिहासिक संदर्भ वर्तमान परिस्थितीशी जोडताना 'शेवटी मधान्द तख्त फोडते मराठी' हे उपहासात्मक वाक्य देखाव्यात आहे. इतिहासातील मराठ्यांचा प्रभाव आणि आजच्या काळात मराठी भाषा व मराठी माणसासमोर असलेली आव्हाने यांची सांगड घालून या व्यंगातून सामाजिक भाष्य करण्याचा प्रयत्न झाला आहे.

देखाव्याची सजावट करणारे विनीत तांडेल यांनी मराठी अस्मिता, इतिहास आणि वर्तमानातील मराठी समाजाची वाटचाल या तिन्ही गोष्टींचा विचार करून देखावा साकारला आहे. इतिहासात मराठी माणसाने पराक्रम आणि कर्तृत्वाच्या जोरावर देशाच्या राजकारणात महत्त्वाचे स्थान निर्माण केले. त्याच वेळी आज मराठी भाषा आणि संस्कृतीसमोरील आव्हानांकडेही लक्ष वेधण्याचा प्रयत्न देखाव्यातून झाला आहे. मराठी भाषा, संस्कृती आणि अस्मिता जपणे ही केवळ एका पिढीची जबाबदारी नाही, तर हा वारसा पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचवणे आवश्यक आहे, असा संदेश देण्यात आला आहे.

साखरचौथ गणपतीच्या निमित्ताने धार्मिक श्रद्धेबरोबरच इतिहास, संस्कृती आणि सामाजिक जाणीव यांचा संगम साधणारा हा देखावा बोरी परिसरातील नागरिकांचे लक्ष वेधून घेत आहे. आपल्या इतिहासाचा अभिमान बाळगून नव्या पिढीने आधुनिक क्षेत्रांतही पुढे जावे आणि मराठी अस्मिता जपत प्रगती करावी, अशी अपेक्षा देखाव्यातून व्यक्त झाली आहे. तीन पिढ्यांची एकजूट, 34 वर्षांची उत्सव परंपरा आणि मराठी अस्मितेचा जागर यामुळे बोरीतील हनुमान क्रीडा मंडळाचा साखरचौथ गणपती उत्सव केवळ धार्मिक सोहळा न राहता इतिहास, संस्कृती, कर्तृत्व आणि सामाजिक जाणिवेचा जागर करणारा उत्सव ठरत आहे.