बिअरच्या कॅनचा तुटवडा: मागणी वाढली, उत्पादन अपुरे, पश्चिम आशियातील युद्धाचाही फटका

भारतातील बिअर आणि शीतपेय बनवणाऱ्या कंपन्यांना सध्या पॅकेजिंगसाठी लागणारे कॅन मिळवताना अडचणी येत आहेत. त्यामुळे बाजारातील काही उत्पादनांच्या पुरवठ्यावर परिणाम होऊ शकतो. कॅनचा तुटवडा का झाला आणि ग्राहकांना त्याचा किती फटका बसणार, असा प्रश्न आता विचारला जात आहे.

या टंचाईची मुख्य कारणे तीन आहेत. कॅनची मागणी वाढत चालली आहे, देशात कॅन बनवण्याची क्षमता मर्यादित आहे आणि पश्चिम आशियातील युद्धामुळे पुरवठ्यात व्यत्यय आला आहे. मात्र बिअर बाजारातून पूर्णपणे गायब होत आहे, असा याचा अर्थ नाही.

भारतात बिअर आणि शीतपेयांच्या पॅकेजिंगसाठी ॲल्युमिनियम कॅनचा वापर झपाट्याने वाढला आहे. गेल्या दोन वर्षांत विक्रीतील कॅनचा वाटा दुप्पट झाला आहे. आता बिअर आणि शीतपेयांच्या एकूण वार्षिक विक्रीपैकी एक चतुर्थांशपेक्षा जास्त विक्री कॅनमधून होते.

सगळ्यात मोठी अडचण अशी की, बाजारातील मागणी जशी वाढली तसे कॅनचे उत्पादन वाढलेले नाही. त्यातच पश्चिम आशियातील युद्धामुळे आंतरराष्ट्रीय पुरवठा विस्कळीत झाला आणि कंपन्यांसमोरची आव्हाने आणखी वाढली. परिणामी, आपल्या उत्पादनांच्या पॅकेजिंगसाठी पुरेसे कॅन मिळवण्यासाठी बिअर आणि शीतपेय उत्पादकांना धडपड करावी लागत आहे.

ब्रूअर्स असोसिएशन ऑफ इंडियाचे महासंचालक विनोद गिरी यांच्या मते, देशात अतिरिक्त ६० कोटी ॲल्युमिनियम कॅन तयार होतील, अशी कंपन्यांना अपेक्षा होती. प्रत्यक्षात त्यातला फक्त निम्माच आकडा गाठला गेला आहे. भारतातील प्रमुख कॅन उत्पादक कंपन्यांनी आपली सध्याची उत्पादन क्षमता आधीच पूर्ण वापरली आहे.

उत्पादन वाढवायचे तर साधारणपणे नवीन यंत्रसामग्री आणि उत्पादन लाइन्स बसवाव्या लागतात. त्यासाठी एक वर्षापर्यंत वेळ लागू शकतो. म्हणूनच मागणी वाढत असतानाही बाजारातील कॅनची कमतरता लगेच दूर करता येत नाही.

देशात पुरेसे कॅन नसल्याने कंपन्या इतर देशांकडून कॅन आयात करत आहेत. ही कमतरता भरून काढण्यासाठी संयुक्त अरब अमिरात (UAE), श्रीलंका आणि इतर आग्नेय आशियाई देशांवर अवलंबून राहावे लागत आहे. पण आयात केलेले कॅन देशात बनणाऱ्या कॅनपेक्षा सुमारे २५ ते ३० टक्के महाग आहेत, त्यामुळे कंपन्यांचा पॅकेजिंगचा खर्च वाढत आहे.

ॲल्युमिनियम कॅनच्या तुटवड्याचा अर्थ देशातून बिअर पूर्णपणे नाहीशी होईल असा नाही. थोडक्यात, सध्याची मुख्य अडचण बिअर किंवा शीतपेयांच्या तुटवड्याची नाही, तर ती भरून विकण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या कॅनची आहे. तरीही काही ब्रँड्सच्या पुरवठ्यावर याचा परिणाम होऊ शकतो.