अकोल्यात कुटुंब नियोजनात महिलाच पुढे; एप्रिलपासून 2431 महिलांची शस्त्रक्रिया
अकोला जिल्ह्यात गेल्या एप्रिल महिन्यापासून आजपर्यंत 2431 महिलांनी कुटुंब नियोजनाची शस्त्रक्रिया करून घेतली आहे. कुटुंबाचे नियोजन आणि माता व बालकांचे आरोग्य यासाठी आरोग्य विभाग वेगवेगळे उपक्रम राबवत आहे, त्याचाच हा परिणाम असल्याचे दिसते.
या उपक्रमांतर्गत अकोला जिल्ह्यातील विविध आरोग्य केंद्रे, उपकेंद्रे आणि जिल्हा स्त्री रुग्णालय यांच्यामार्फत कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रियेबाबत जनजागृती करण्यात आली. या मोहिमेला महिलांकडून प्रतिसाद मिळाला असून, त्यातूनच एप्रिलपासून आतापर्यंत इतक्या महिलांनी शस्त्रक्रिया करून घेतली आहे.
ग्रामीण आणि शहरी भागात आरोग्य कर्मचारी, आशा स्वयंसेविका आणि आरोग्यसेविका महिलांना समुपदेशन करत आहेत. आरोग्य केंद्रे आणि उपकेंद्रांमधून महिलांशी संपर्क साधून त्यांना शस्त्रक्रियेची आवश्यक ती माहिती दिली जाते. त्यानंतर जी महिला इच्छुक असते, तिला पुढील उपचार आणि शस्त्रक्रियेसाठी जिल्हा स्त्री रुग्णालयात सोय करून दिली जाते. या सगळ्या प्रक्रियेत संबंधित आरोग्य कर्मचाऱ्यांची भूमिका महत्त्वाची असते.
पात्र महिलांना कुटुंब नियोजनाच्या वेगवेगळ्या पद्धतींबद्दल मार्गदर्शन केले जाते. त्यानंतर त्यांच्या इच्छेप्रमाणे निर्णय घेण्यासाठी त्यांना प्रोत्साहन दिले जात आहे. ग्रामीण भागातील महिलांचा सहभाग जास्त दिसून येत असल्याचेही सांगण्यात आले आहे.
दुसरीकडे, कुटुंब नियोजनासाठी पुढे येणाऱ्या पुरुषांची संख्या नेहमीच कमी असते. कुटुंबाचे नियोजन, मातांचे आरोग्य, पुढे होऊ शकणाऱ्या काही अडचणी, काम करताना येणारा थकवा आणि काही खासगी बाबी यांबद्दल पुरुष नेहमीच घाबरलेले असतात, हे त्यामागचे कारण सांगितले जाते.
पुरुषांची संख्या वाढावी म्हणून आरोग्य विभाग नेहमीच जनजागृती करत असतो. तरीही पुरुष पुढे येत नाहीत, त्यामुळे शस्त्रक्रिया महिलांनाच करावी लागत असल्याचे चित्र दिसते. शस्त्रक्रिया करणाऱ्यांमध्ये पुरुषांच्या तुलनेत महिलांची संख्या अधिक असल्याचे नेहमीच दिसून येते.
कुटुंब नियोजनामुळे कुटुंबाचा आकार मर्यादित ठेवता येतो आणि त्याचबरोबर महिलांच्या आरोग्याची काळजीही घेता येते. म्हणूनच जनजागृतीवर भर देऊन हे काम अधिक प्रभावीपणे राबवण्याचे नियोजन आरोग्य विभाग करत आहे. त्यासाठी ग्रामीण आणि शहरी भागात विविध उपक्रम, मार्गदर्शन शिबिरे आणि समुपदेशन कार्यक्रम घेतले जाणार आहेत.
