पिठाला किडे लागू नयेत म्हणून डब्यात तमालपत्र ठेवा, पण स्वच्छता आणि कोरडेपणा महत्त्वाचा

स्वयंपाकघरात पीठ कितीही जपून ठेवले, तरी काही दिवसांनी त्यात छोटे किडे दिसू लागतात. विशेषतः गव्हाच्या पिठात घुण झाले की ते पीठ वापरावे की फेकून द्यावे, असा प्रश्न पडतो. रोजच्या घाईत या गोष्टीकडे लक्ष जात नाही. पण एकदा पिठात किडे दिसू लागले की संपूर्ण डबा रिकामा करावा लागतो.

अशा वेळी घरात सहज मिळणाऱ्या तमालपत्राचा उपयोग करून पाहता येतो. तमालपत्र म्हणजेच तेजपत्ता. पदार्थांना छान सुगंध येण्यासाठी तो वापरला जातो. पुलाव, बिर्याणी किंवा मसालेदार भाज्यांमध्ये अनेक घरांत तो घालतात. पण त्याचा उपयोग फक्त स्वयंपाकापुरताच नाही. काही घरांमध्ये धान्य आणि पीठ साठवताना किडे दूर ठेवण्यासाठीही तमालपत्र वापरले जाते.

तमालपत्राचा वास काही किड्यांना आवडत नाही, असे मानले जाते. म्हणून पिठाच्या डब्यात दोन ते तीन कोरडी पाने ठेवण्याचा घरगुती उपाय केला जातो. त्यामुळे किड्यांचा त्रास कमी होण्यास मदत होऊ शकते. मात्र हा उपाय प्रत्येक वेळी यशस्वी होईलच असे नाही. म्हणून फक्त तमालपत्रावर अवलंबून राहणे योग्य नाही.

पीठ साठवायचा डबा आधी स्वच्छ करून पूर्णपणे कोरडा करा. त्यानंतर त्यात पीठ भरा आणि दोन किंवा तीन वाळलेली तमालपत्रे डब्याच्या कडेला ठेवा. पिठाला पानांचा वास लागू नये असे वाटत असेल, तर ती झाकणाच्या आतील बाजूला ठेवता येतात. तमालपत्र ओलसर झाले किंवा त्याचा वास कमी झाला, तर ते बदलणे चांगले. डब्यात ओलावा राहणार नाही, याचीही काळजी घ्या, कारण ओलसरपणामुळे पिठाचा दर्जा खराब होऊ शकतो.

पिठात घुण होण्यामागे अनेक कारणे असू शकतात. चुकीची साठवणूक, आधीपासून असलेली किड्यांची अंडी किंवा किराणा ठेवण्याच्या जागेतील अस्वच्छता यामुळे हा त्रास वाढू शकतो. म्हणून काही सोप्या सवयी लावून घेणे फायद्याचे ठरते.

पीठ नेहमी घट्ट झाकण असलेल्या हवाबंद डब्यात ठेवा. त्यामुळे बाहेरून किडे आत जाण्याची शक्यता कमी होते. पीठ भरण्यापूर्वी डब्यात पाणी किंवा ओलावा नसल्याची खात्री करा. नवीन पीठ आणल्यानंतर जुने पीठ संपवून मगच नवीन पीठ भरण्याचा प्रयत्न करा.

कपाट स्वच्छ ठेवा. पिठाचे कण आणि धान्याचे तुकडे साचू देऊ नका, कारण अशा ठिकाणी किडे वाढू शकतात. तसेच गव्हाचे पीठ, तांदूळ, रवा आणि डाळी यांमध्ये किडे दिसत आहेत का, हे अधूनमधून पाहा.

पिठात किडे दिसल्यानंतर त्यात फक्त तमालपत्र घालून ते पीठ वापरणे योग्य नाही. किड्यांचा प्रादुर्भाव जास्त असेल, तर ते पीठ बाजूला काढून टाका. त्यानंतर डबा गरम पाण्याने आणि साबणाने स्वच्छ धुऊन पूर्ण वाळवा. जवळ ठेवलेल्या इतर पदार्थांचीही तपासणी करा.

तमालपत्र हा घरच्या घरी करून पाहण्यासारखा सोपा उपाय आहे. मात्र त्याने घुण पूर्णपणे नष्ट होतात, याचा ठोस पुरावा नाही. म्हणून पिठाची योग्य साठवणूक, स्वच्छता आणि वेळोवेळी तपासणी यांना अधिक महत्त्व द्या.

थोडक्यात, पिठाच्या डब्यात तमालपत्र ठेवून पाहता येते. पण पीठ जास्त दिवस चांगले राहावे आणि त्यात किडे होऊ नयेत, यासाठी स्वच्छ, कोरडा आणि हवाबंद डबा वापरणे हीच सर्वात महत्त्वाची सवय आहे.