आरएएफ फेअरफोर्डजवळ ५ जणांना अटक, ट्रम्प आणि ब्रिटिश पोलिसांच्या दाव्यांत विरोधाभास

ब्रिटनमधील आरएएफ फेअरफोर्ड या ब्रिटिश आणि अमेरिकन सैन्याच्या संयुक्त हवाई तळाजवळ पाच संशयितांना अटक करण्यात आल्याने आंतरराष्ट्रीय राजकारणात मोठी खळबळ उडाली आहे. हा तोच तळ आहे जिथून अमेरिकेने अलीकडच्या काळात इराणमधील विविध तळांवर हवाई हल्ले करण्यासाठी मोहिमा आखल्या होत्या, त्यामुळे या अटकेला विशेष महत्त्व आले आहे.

सोमवारी ही बातमी समोर आली. संशयास्पद वाहने हवाई तळाच्या दिशेने येत असल्याची माहिती मिळताच सुरक्षा यंत्रणांनी तिथे गराडा घातला आणि पाच जणांना लगेच ताब्यात घेतले. या भागात स्फोटके असण्याची शक्यता वाटल्याने खबरदारी म्हणून जवळपास ८५ कुटुंबांना तिथून हलवण्यात आले.

या कारवाईनंतर लगेचच पहिली गुंतागुंत समोर आली. या प्रकरणात इराणचा किंवा इराणच्या हस्तकांचा हात आहे का, याचा सखोल तपास सुरू असल्याचे ब्रिटिश पोलिसांनी सांगितले. पण अटक केलेल्या पाच जणांची नावे, त्यांचे नागरिकत्व किंवा त्यांच्याकडून काय जप्त करण्यात आले, याबाबत पोलिसांनी अजूनही कोणतीही ठोस माहिती दिलेली नाही. हा तळ उडवण्याचा कट होता का, यावर सध्या तपास सुरू असल्याचे अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे.

यानंतर एक मोठा विरोधाभासही समोर आला. ब्रिटिश पोलिसांच्या म्हणण्यानुसार, एका स्थानिक नागरिकाने संशयास्पद वाहनांबद्दल फोन करून माहिती दिल्यानंतरच ही कारवाई करण्यात आली, यामागे कोणत्याही मोठ्या आंतरराष्ट्रीय गुप्तचर यंत्रणेचा आधीपासूनचा सहभाग नव्हता. मात्र अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पत्रकारांशी बोलताना ही कारवाई गुप्तचर यंत्रणांचे मोठे यश असल्याचे सांगितले. हे संशयित बऱ्याच काळापासून गुप्तचर यंत्रणांच्या नजरेत होते आणि योग्य वेळी कारवाई करून मोठा कट हाणून पाडण्यात आला, असा दावा ट्रम्प यांनी केला. पोलीस आणि ट्रम्प यांच्या या दोन वेगळ्या वक्तव्यांमुळे ब्रिटिश यंत्रणांच्या दाव्यांवर प्रश्नचिन्ह उभे राहिले आहे.

या घडामोडीमागे इराण युद्धाबाबत ब्रिटनची बदलत चाललेली भूमिका कारणीभूत मानली जात आहे. आधीचे पंतप्रधान कीर स्टारमर यांनी इराणविरुद्धच्या लढाईत अमेरिकेला पूर्ण साथ देण्यास नकार दिला होता, त्यामुळे वॉशिंग्टन आणि लंडनमध्ये तणाव निर्माण झाला होता. पण सत्तेत बदल झाल्यानंतर ब्रिटनचे नवे नेतृत्व इराण आणि मध्य पूर्वेतील संघर्षाबाबत अधिक आक्रमक धोरण घेताना दिसत आहे. सौदी अरेबियाला मदत करणे असो किंवा संरक्षण करार असोत, ब्रिटन आता आक्रमक पावले टाकत असल्याचे चित्र आहे.

इतिहासात डोकावून पाहिल्यास, युद्धात उतरण्यासाठी ब्रिटनने आधीही खोटी किंवा अर्धवट माहिती वापरल्याचे आरोप झाले आहेत. २००२-०३ मधील इराक युद्ध किंवा लिबियातील संघर्षाच्या वेळीही अशाच प्रकारे राजकीय आणि गुप्तचर माहितीचा वापर करून जनमत वळवण्यात आल्याचे बोलले जाते. सध्या इराणने ब्रिटनच्या कोणत्याही हवाई तळावर थेट हल्ला केलेला नाही. त्यामुळे पाच संशयितांच्या या अटकेचे प्रकरण म्हणजे ब्रिटनला इराण युद्धात थेट खेचण्यासाठी तयार केली जाणारी पार्श्वभूमी तर नाही ना, अशी शंका जागतिक विश्लेषक व्यक्त करत आहेत.