पंचशील, प्रिस्टिन, मार्वल: पुण्यातील तीन बिल्डरांना 78.5, 73.5 आणि 65 गुण

पुण्याच्या बांधकाम क्षेत्राला आकार देणाऱ्या बिल्डरांची वाटचाल वेगवेगळी राहिली आहे. प्रिस्टिन प्रॉपर्टीज, मार्वल रिअल्टर्स आणि पंचशील रिअ‍ॅल्टी हे तिघे तीन वेगळ्या परंपरांचे प्रतिनिधी मानले गेले आहेत. तिघांचाही पुण्याशी घट्ट संबंध आहे आणि तिघांनीही ओळखीचे निवासी प्रकल्प उभारले आहेत. मात्र त्यांच्या सध्याच्या प्रोफाइलमागचा पुरावा खूप वेगळा आहे.

तिघांना एकाच चौकटीत तपासल्यावर पंचशील रिअ‍ॅल्टीला 78.5/100 गुण मिळाले असून पुराव्याची खात्री "उच्च" आहे. प्रिस्टिन प्रॉपर्टीजला 73.5/100 गुण आहेत आणि खात्री "मध्यम ते उच्च" आहे. मार्वल रिअल्टर्सला 65/100 गुण असून खात्री "उच्च" आहे. हे संपादकीय कार्यगट गुण आहेत. ते गुंतवणूक रेटिंग, क्रेडिट रेटिंग, कायदेशीर मत किंवा भविष्यातील कामगिरीची हमी नाहीत.

एकूण 100 गुणांची वाटणी नऊ निकषांत केली आहे. डिलिव्हरी आणि अंमलबजावणीला 20, आतापर्यंतच्या पूर्ण प्रकल्पांना 15, महारेरा आणि नियमांच्या पालनाला 15, बांधकाम दर्जाला 10, ग्राहक अनुभवाला 10, आर्थिक ताकदीला 10, पुण्यातील उपस्थितीला 10, पारदर्शकतेला 5 आणि नावीन्य व शाश्वततेला 5 गुण आहेत.

पंचशीलने निवासी, व्यावसायिक आणि हॉस्पिटॅलिटी प्रकल्पांत मोठा अनुभव जमवला आहे. कंपनीच्या सध्याच्या प्रोफाइलनुसार 39 दशलक्ष चौरस फुटांहून जास्त काम पूर्ण झाले असून 41.5 दशलक्ष चौरस फुटांहून जास्त काम सुरू आहे. डिलिव्हरीत त्यांना 15/20, तर आर्थिक ताकदीत 7.5/10 गुण मिळाले. खासगी कंपनी असल्याने त्यांची एकत्रित आर्थिक माहिती सार्वजनिकरीत्या कमी दिसते. ही आर्थिक कमकुवतपणाची नोंद नसून माहिती कमी दिसण्याची बाब आहे, असे स्पष्ट केले आहे.

प्रिस्टिनची खरी ताकद म्हणजे चार दशकांहून जास्त काळाचा पुण्यातील अनुभव. कंपनीच्या वेबसाइटनुसार 40 हून अधिक प्रकल्प पूर्ण झाले असून 10,000 हून अधिक कुटुंबांना घरे मिळाली आहेत. वाकड, मोशी, औंध, वाघोली, बावधन, महाळुंगे आणि कल्याणीनगर अशा अनेक ठिकाणी त्यांचे प्रकल्प आहेत. महारेरा निकषात त्यांना 8.5/15 गुण आहेत, कारण काही प्रकल्पांत तक्रारी आणि पूर्णत्वाच्या तारखा बदलल्याचे दिसले. तक्रार म्हणजे गैरव्यवहार सिद्ध होणे नव्हे, असेही नमूद केले आहे.

मार्वलचे कोरेगाव पार्क, बोट क्लब रोड, कल्याणीनगर आणि मुंढवा येथील आलिशान प्रकल्प ओळखले जातात. नावीन्याच्या निकषात त्यांना पूर्ण 5/5 गुण मिळाले. मात्र आर्थिक निकषात फक्त 4/10 गुण आहेत. मार्वल रिअल्टर्स अँड डेव्हलपर्स लिमिटेडविरुद्ध डिसेंबर 2022 मध्ये आयडीएफसी फर्स्ट बँकेने दिवाळखोरी प्रक्रिया सुरू केली होती. ती 2023 मध्ये तडजोडीनंतर मागे घेण्यात आली. म्हणजे कंपनी आज दिवाळखोर आहे असा त्याचा अर्थ काढू नये, असेही सांगितले आहे.

अ‍ॅक्वानास प्रकल्पाचे उदाहरण दिले आहे. नोव्हेंबर 2023 च्या महारेरा आदेशात प्रवर्तकाने प्रकल्प 85% पूर्ण असल्याचे सांगून मुदतवाढ मागितली होती. आधी एप्रिल 2023 पर्यंत मुदतवाढ मिळाली होती, असे आदेशात नमूद आहे. एनसीएलटी प्रक्रियेचा परिणाम प्रकल्पावर झाला होता, असेही त्यात आहे.

घर घेणाऱ्यांसाठी हे गुण पुरेसे नाहीत, असे यात स्पष्ट म्हटले आहे. कोणता बिल्डर निवडावा हे सांगणे हा हेतू नाही, तर करारावर सही करण्यापूर्वी खरेदीदार अधिक माहितीगार व्हावा हा हेतू आहे. त्यासाठी महारेरा नोंदणी, प्रवर्तक कंपनी, मालकी हक्क, मंजुरी, पूर्णत्वाचे वेळापत्रक, कर्जाचे बोजे, खटले आणि विक्री करार स्वतंत्रपणे तपासावेत, असे सांगितले आहे.