दिया मिर्झाचा व्हिडिओ पुन्हा अपलोड करा, मुंबई उच्च न्यायालयाचे BMC ला आदेश

अभिनेत्री दिया मिर्झा हिच्या पर्यावरणपूरक दिवाळी व्हिडिओवरून उठलेल्या वादाची मुंबई उच्च न्यायालयाने गंभीर दखल घेतली आहे. बृहन्मुंबई महानगरपालिका (BMC) आणि भारतीय जनता पक्षाच्या (BJP) काही नेत्यांसाठी हा धक्का मानला जात आहे.

कमी फटाक्यांची आणि कमी प्रदूषणाची दिवाळी साजरी व्हावी, यासाठी दियाने हा व्हिडिओ केला होता. पर्यावरणपूरक सणासाठी सेलिब्रिटींना सोबत घेण्याच्या BMC च्या मोहिमेचा तो भाग होता. इतरही अनेक सेलिब्रिटींनी असे व्हिडिओ केले होते. दियाचा संदेश साधा होता: दिवाळीत फटाके उडवा, पण कमी उडवा. तरीही त्यावरून राजकीय वादळ उठले. BJP च्या काही नेत्यांनी तिला हिंदूविरोधी ठरवले आणि तिचा व्हिडिओ BMC च्या सोशल मीडिया अकाउंटवरून काढून टाकण्यात आला. आता उच्च न्यायालयाने त्यात हस्तक्षेप केला आहे.

न्यायमूर्ती गिरीश कुलकर्णी आणि न्यायमूर्ती डॉ. नीला गोखले यांच्या खंडपीठाने फटाक्यांमुळे होणाऱ्या वायुप्रदूषणाबद्दलच्या दियाच्या जनजागृतीच्या संदेशाचे कौतुक केले. काही राजकीय नेत्यांच्या वक्तव्यांबद्दल न्यायालयाने अस्वस्थताही व्यक्त केली. दियाने न्यायालयाच्या आदेशांनुसारच व्हिडिओ केला असताना तिच्या सहभागाला विरोध का होतो, असा थेट सवाल न्यायमूर्ती कुलकर्णी यांनी केला. न्यायमूर्ती गोखले यांनीही तितकेच स्पष्ट सांगितले. "हा पूर्णपणे पर्यावरणाचा मुद्दा आहे, त्याला दुसरा रंग देऊ नका," असे त्या म्हणाल्या. सगळे जण एकच हवा घेतात, असेही त्यांनी नमूद केले.

खंडपीठाने घटनात्मक प्रश्नही उपस्थित केला. भारत धर्मनिरपेक्ष देश आहे, मग एखादी व्यक्ती दुसऱ्या धर्माची आहे म्हणून तिला सण साजरा करण्यापासून किंवा जनजागृती मोहिमेत सहभागी होण्यापासून कसे रोखता येईल, असे न्यायालयाने विचारले. फटाक्यांवरील निर्बंधांचा अर्थ सण साजरा करण्याचा अधिकार काढून घेणे असा होत नाही, असेही न्यायालयाने स्पष्ट केले. त्यानंतर हटवलेला व्हिडिओ सोशल मीडिया अकाउंटवर पुन्हा अपलोड करण्याचा आदेश न्यायालयाने BMC ला दिला. या प्रकरणातील राजकीय टीकेबद्दलही न्यायालयाने नाराजी व्यक्त केली.

वादाची सुरुवात मुंबई BJP चे अध्यक्ष अमित साटम यांच्या वक्तव्यातून झाली. दिवाळी कशी साजरी करावी हे दिया मिर्झाकडून शिकण्याची गरज नाही, "आपल्या परंपरा आणि संस्कृती खोलवर रुजलेल्या आहेत," असे त्यांनी X वरील पोस्टमध्ये म्हटले होते. मुंबईच्या महापौर रितू तावडे यांनी दिया हिंदूविरोधी भूमिका घेते, असे म्हटले. न्यायालयाच्या टिप्पणीवर या दोघांपैकी कोणाचीही प्रतिक्रिया समोर आलेली नाही.

विरोधकांनी लगेच प्रतिक्रिया दिल्या. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेच्या नवी मुंबई शाखेचे प्रवक्ते आणि शहराध्यक्ष गजानन काळे यांनी जोरदार हल्ला चढवला. ऐन दिवाळीत न्यायालयाने साटम यांचा अपमान केला, असा दावा करून सतत हिंदू-मुस्लिम राजकारण करणाऱ्या BJP ला हा निकाल जोरदार चपराक आहे, असे ते म्हणाले.

राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार गट) चे आमदार रोहित पवार म्हणाले की, धर्माच्या आधारावर कलाकाराशी भेदभाव करणे चुकीचे आहे. पर्यावरणाच्या संदेशात गैर काय, असा सवाल त्यांनी केला आणि धर्माधारित राजकारणासाठी साटम यांनी वक्तव्य फिरवल्याचा आरोप केला. या विषयावर विचारले असता हा महापालिकेचा विषय आहे, असे मुख्यमंत्र्यांनी सांगितल्याकडेही पवार यांनी लक्ष वेधले. "राज्यात आणि BMC मध्ये तुमची सत्ता आहे, अमित साटम हे मुंबई BJP चे प्रमुख आहेत," असे पवार म्हणाले.

समाजवादी पक्षाचे आमदार रईस शेख यांनी BMC ही साटम किंवा नितेश राणे यांची नाही आणि BJP चे पक्ष कार्यालयही नाही, असे सांगितले. ती सर्व मुंबईकरांची आहे आणि त्यांच्याच पैशांवर चालते, असे ते म्हणाले. दिया मिर्झाला ॲम्बेसेडर म्हणून BMC नेच बोलावले होते आणि उच्च न्यायालयाच्या निर्देशांनुसार जनजागृती करायला सांगितले होते, याकडे त्यांनी लक्ष वेधले. न्यायालयाने जे सांगितले तेच तिने सांगितले, माधुरी दीक्षित आणि इतर सेलिब्रिटींनीही तेच सांगितले, असे ते म्हणाले. तरीही साटम यांना फक्त दिया मिर्झा दिसली, कारण तिने BJP विरोधात मते मांडली आहेत आणि तिच्या नावात "मिर्झा" आहे, असा आरोप शेख यांनी केला. साटम, राणे आणि तावडे यांनी प्रदूषणाच्या खऱ्या प्रश्नावर लक्ष द्यावे, मुंबईकर आजारी पडत आहेत आणि एका अभिनेत्रीच्या मागे लागून काही साध्य होणार नाही, असेही ते म्हणाले.

न्यायालयाने सांगितले आहे की हा मुद्दा हवेचा आहे, धर्माचा नाही. व्हिडिओ पुन्हा अपलोड होणार आहे, तर या विषयावरील राजकीय चर्चा मात्र सुरूच आहे.