चाकणच्या संग्रामदुर्ग किल्ल्यावरील उत्खननात शिव-पार्वती आणि प्रभू श्रीराम यांच्या प्राचीन मूर्ती सापडल्या

पुणे जिल्ह्यातील चाकण येथील ऐतिहासिक श्री संग्रामदुर्ग किल्ल्यावर उत्खनन सुरू असताना महत्त्वाचा ऐतिहासिक ठेवा समोर आला आहे. या उत्खननात भगवान शिव-पार्वती आणि प्रभू श्रीराम यांच्या प्राचीन मूर्ती सापडल्या आहेत. या शोधामुळे चाकणमधील संग्रामदुर्ग किल्ल्याच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वात आणखी भर पडली असून इतिहासप्रेमींमध्ये उत्सुकता निर्माण झाली आहे.

उत्खननात सापडलेल्या या प्राचीन मूर्तींची पुरातत्त्व विभागाचे सहायक संचालक डॉ. विलास वाहणे यांनी चाकणला प्रत्यक्ष भेट देऊन पाहणी केली. त्यांनी उत्खननाची जागा पाहिली आणि सापडलेल्या मूर्तीही जवळून तपासल्या. या शोधामुळे किल्ल्याच्या इतिहासातील काही महत्त्वाचे पैलू उजेडात येऊ शकतात, अशी शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

पाहणीच्या वेळी किल्लेदार फिरंगोजी नरसाळा स्मारक प्रतिष्ठानचे अध्यक्ष ॲड. किरण झिंजुरके उपस्थित होते. त्यांच्यासोबत अनेक इतिहासप्रेमीही हजर होते. संग्रामदुर्ग किल्ल्याचा ऐतिहासिक वारसा जतन करण्याच्या दृष्टीने हा शोध महत्त्वाचा मानला जात आहे.

पाहणी झाल्यानंतर उत्खननात सापडलेल्या शिव-पार्वती आणि प्रभू श्रीराम यांच्या या प्राचीन मूर्ती श्री दामोदर मंदिरात ठेवण्यात आल्या आहेत. या मूर्तींच्या माध्यमातून परिसरातील प्राचीन धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांची माहिती मिळायला मदत होऊ शकते.

चाकणचा संग्रामदुर्ग किल्ला ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वाचा आहे. छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या काळातील किल्लेदार फिरंगोजी नरसाळा यांच्या शौर्यामुळे या किल्ल्याला विशेष महत्त्व मिळाले आहे. अशा ऐतिहासिक किल्ल्याच्या उत्खननात प्राचीन मूर्ती सापडणे ही महत्त्वाची गोष्ट आहे.

किल्ल्याच्या मातीत दडलेला इतिहास या शोधामुळे नव्याने समोर येत आहे. या मूर्ती नेमक्या कोणत्या काळातल्या, त्यांचे ऐतिहासिक महत्त्व काय आणि त्यांचा किल्ल्याशी काय संबंध, याबद्दल पुढच्या पुरातत्त्वीय अभ्यासातून अधिक माहिती समोर येईल, अशी अपेक्षा आहे. त्यामुळे चाकणच्या ऐतिहासिक वारशाच्या अभ्यासासाठी हा शोध महत्त्वाचा ठरणार आहे. सध्या या मूर्ती पाहण्यासाठी अनेक शिवप्रेमी गर्दी करत आहेत.

एकूणच, चाकणच्या संग्रामदुर्ग किल्ल्यावरील उत्खननात भगवान शिव-पार्वती आणि प्रभू श्रीराम यांच्या प्राचीन मूर्ती सापडल्या आहेत. पुरातत्त्व विभागाचे सहायक संचालक डॉ. विलास वाहणे यांनी त्यांची पाहणी केली असून, त्या सध्या श्री दामोदर मंदिरात ठेवण्यात आल्या आहेत. मूर्तींचा कालखंड आणि त्यांचे महत्त्व याबद्दल अधिक माहिती पुढच्या अभ्यासानंतरच कळेल.