भुकूम येथील इंडस इंटरनॅशनल स्कूल: पालकांनी प्रवेशापूर्वी काय पाहावे

मुळशी तालुक्यातील भुकूम येथे असलेली इंडस इंटरनॅशनल स्कूल, पुणे ही शाळा इंटरनॅशनल बॅकलोरेट (आयबी) अभ्यासक्रम शिकवते. नेहमीच्या सीबीएसई किंवा आयसीएसई शाळेची निवड करण्यापेक्षा आंतरराष्ट्रीय शाळा निवडताना पालकांना वेगळे प्रश्न पडतात, असे या मार्गदर्शनात म्हटले आहे. अभ्यासक्रम कोणता, मुलांकडून किती स्वावलंबनाची अपेक्षा आहे, मूल्यमापन कसे होते आणि आयबी पद्धत आपल्या मुलाला योग्य आहे का, हे समजून घ्यावे लागते.

शाळेच्या सध्याच्या फॅक्ट शीटनुसार ही सहशिक्षण देणारी, डे आणि बोर्डिंग अशी दोन्ही सोय असलेली शाळा आहे. पत्ता क्रमांक 576, भुकूम, तालुका मुळशी, जिल्हा पुणे, महाराष्ट्र 412115 असा आहे. रिसेप्शन किंवा फाउंडेशन स्टेजपासून इयत्ता बारावीपर्यंत वर्ग आहेत. कॅम्पस 36 एकरांचा आहे, विद्यार्थी 1,100 हून अधिक आणि शिक्षक 108 हून अधिक आहेत. वर्गाचा जाहीर केलेला आकार 25 विद्यार्थी आहे. शाळेची स्थापना 21 ऑगस्ट 2008 रोजी झाली. हे आकडे शाळेने स्वतः दिलेले आहेत; त्यांची स्वतंत्र पडताळणी झालेली नाही.

आयबीच्या शाळा यादीनुसार ही शाळा 18 फेब्रुवारी 2011 पासून आयबी वर्ल्ड स्कूल म्हणून मान्यताप्राप्त आहे. शाळा संपूर्ण आयबी सलगता देते: प्रायमरी इयर्स प्रोग्रॅम (पीवायपी), मिडल इयर्स प्रोग्रॅम (एमवायपी), डिप्लोमा प्रोग्रॅम (डीपी) आणि आयबी करिअर-रिलेटेड प्रोग्रॅम (आयबीसीपी). शाळेच्या एफएक्यूनुसार हे कार्यक्रम साधारण तीन ते अठरा वयोगटाला लागू होतात. त्यामुळे मधेच अभ्यासक्रम बदलावा लागत नाही.

पीवायपी साधारण तीन ते अकरा वयोगटासाठी आहे. यात मुलांनी प्रश्न विचारून शिकावे आणि स्वतःच्या शिकण्यात सहभागी व्हावे, यावर भर असतो. एमवायपी इयत्ता सहावी ते दहावीसाठी आहे आणि त्यात पर्सनल प्रोजेक्टचा समावेश आहे. डिप्लोमा प्रोग्रॅम अकरावी आणि बारावीसाठी दोन वर्षांचा आहे. त्यात थिअरी ऑफ नॉलेज, एक्स्टेंडेड एसे आणि क्रिएटिव्हिटी, अॅक्टिव्हिटी, सर्व्हिस (सीएएस) हे मुख्य भाग आहेत. भारतातील अनेक शाळांच्या सायन्स-कॉमर्स-आर्ट्स रचनेपेक्षा हा अनुभव खूपच वेगळा आहे.

आयबीसीपी हा या शाळेचा वेगळेपणा आहे. शाळा सांगते की यात बिझनेस अॅडमिनिस्ट्रेशन हा करिअरशी संबंधित विषय आहे. निवडक आयबी डिप्लोमा विषयांसोबत इंटर्नशिप आणि कॅपस्टोन प्रोजेक्ट यात येतात. आयबीसीपी आपल्या मुलाच्या आवडीनिवडींना आणि विद्यापीठाच्या योजनांना योग्य आहे का, असा प्रश्न पालकांनी विचारावा.

शाळा अनुभवातून शिकण्यावर भर देते. होल एज्युकेशन प्रोग्रॅम, इनोव्हेशन करिक्युलम, स्टार्टअप स्कूल, हाउस व्हिजन्स, कम्युनिटी सर्व्हिस प्रोजेक्ट्स, आंतरशालेय स्पर्धा आणि आंतरहाउस स्पर्धा हे उपक्रम शाळेने ठळकपणे मांडले आहेत. शाळेच्या सध्याच्या माहितीनुसार सहयोगी शिक्षण, डिझाइन थिंकिंग, संशोधन आणि गटचर्चा यात एआयचा वापर होतो. मात्र एआय हे शिकण्याचे साधन आहे की स्वतंत्र विषय, हा फरक पालकांनी तपासावा. स्टार्टअप स्कूलमध्ये उद्योग तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाने आणि ऑनलाइन इंटर्नशिपद्वारे मुलांना व्यवसायाच्या कल्पना विकसित करता येतात, असे शाळा सांगते. प्रत्यक्षात मुलांनी काय तयार केले, याची उदाहरणे पालकांनी मागावीत.

शाळेचा दावा आहे की कला, हस्तकला, संगीत, नृत्य आणि नाट्य यांनाही अभ्यासाइतकेच महत्त्व दिले जाते. खेळांनाही महत्त्व असून शाळा आंतरशालेय स्पर्धांमध्ये भाग घेते. इनक्लुसिव्ह एज्युकेशन हे या शाळेचे सर्वात भक्कम दस्तऐवजीकृत क्षेत्र आहे. वेगवेगळ्या गरजा असलेल्या मुलांना अभ्यासक्रम सहज मिळावा, असे शाळा सांगते आणि पीवायपी, एमवायपी, डीपी व सीपीमध्ये मदत करणारी इनक्लुसिव्ह एज्युकेटर्सची टीम असल्याचेही म्हणते.

कॅम्पसवर 350 हून अधिक विद्यार्थी बोर्डर आहेत, असे शाळेच्या प्रवेश माहितीत म्हटले आहे. विद्यार्थी 30 हून अधिक देशांतून येतात. माजी विद्यार्थी अमेरिका, ब्रिटन, कॅनडा, नेदरलँड्स, यूएई, ऑस्ट्रेलिया, चीन, जपान, कोरिया, स्वित्झर्लंड, सिंगापूर आणि भारतातील विद्यापीठांमध्ये शिकत असल्याचेही शाळा सांगते.

फीबद्दल मात्र शाळेने तपासलेल्या पानांवर इयत्तानिहाय 2026-27 ची स्पष्ट फी जाहीर केलेली नाही. काही बाहेरच्या वेबसाइट्स साधारण 3.5 लाख ते 9 लाख रुपयांचे अंदाज देतात, पण ती अधिकृत फी मानू नये. त्यामुळे लेखी तपशील थेट शाळेकडूनच घ्यावा. प्रवेश 2026-27 या शैक्षणिक वर्षासाठी सुरू असून आयबीडीपी आणि आयबीसीपीवर विशेष भर आहे. चालू फी, बोर्डिंग खर्च, समुपदेशकांची संख्या आणि एआयचा इयत्तानिहाय अभ्यासक्रम यांची पालकांनी स्वतः खात्री करावी.