ऑक्टोबरमध्ये पुण्यावर पावसाची पाठ, अकरा वर्षांतला सर्वात कमी पाऊस फक्त १.७ मिलिमीटर

यंदाच्या ऑक्टोबर महिन्यात परतीच्या पावसाने पुणे शहराकडे पूर्णपणे पाठ फिरवल्याचे चित्र आहे. संपूर्ण महिनाभरात शिवाजीनगर वेधशाळेच्या हद्दीत अवघ्या १.७ मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली. गेल्या अकरा वर्षांतील ऑक्टोबर महिन्याच्या पावसाच्या आकडेवारीचा विचार केला तर यंदाचा पाऊस सर्वात कमी ठरला आहे.

महिन्यात फक्त दोन दिवस पावसाने हजेरी लावली. भारतीय हवामानशास्त्र विभागाच्या आकडेवारीनुसार १ ऑक्टोबरला १.४ मिलिमीटर आणि ३० ऑक्टोबरला ०.३ मिलिमीटर पाऊस झाला. या दोन दिवसांचा अपवाद सोडला तर महिनाभरात पावसाची नोंदच झालेली नाही. त्यामुळे शहरात आणि आजूबाजूच्या परिसरात बहुतेक वेळ कोरडे वातावरण राहिले आणि तापमानवाढ जाणवली.

साधारणपणे ऑक्टोबर महिन्यात पुण्यात परतीच्या पावसाच्या हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या सरी येतात. यंदा मात्र पावसाने जवळपास संपूर्ण महिना दडी मारली, म्हणजेच नेहमीसारख्या सरी पुणेकरांना फारशा अनुभवायलाच मिळाल्या नाहीत.

गेल्या अकरा वर्षांतील आकडे पाहिले तर ऑक्टोबरमधल्या पावसाचे प्रमाण दर वर्षी बदलत गेले आहे. २०२० मध्ये सर्वाधिक ३१३.३ मिलिमीटर पाऊस झाला होता. त्यानंतर २०२२ मध्ये ३०३.५ मिलिमीटर आणि २०१९ मध्ये २३५ मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली होती. दुसरीकडे २०२३ मध्ये १८.६ मिलिमीटर पाऊस पडला होता आणि या कालावधीतील तो आतापर्यंतचा सर्वात कमी पाऊस होता. यंदा आकडा अवघ्या १.७ मिलिमीटरवरच थांबल्याने ती जुनी नीचांकी नोंदही मोडली गेली आहे.

शिवाजीनगर वेधशाळेच्या नोंदीत इतर वर्षांचा ऑक्टोबरमधील पाऊस असा आहे: २०१५ मध्ये ७६.७, २०१६ मध्ये ८०.४, २०१७ मध्ये १८०.९, २०१८ मध्ये ३६.१, २०२१ मध्ये १४०.२, २०२४ मध्ये ६१.२ आणि २०२५ मध्ये ६७.३ मिलिमीटर. हे सगळे आकडे मिलिमीटरमध्ये आहेत.

भारतीय हवामानशास्त्र विभागाचे पुण्यातील वैज्ञानिक डॉ. एस. डी. सानप म्हणाले, "ऑक्टोबर महिन्यात परतीचा पाऊस अपेक्षेप्रमाणे न झाल्याने राज्यातील बहुतांश भागांत कोरडे हवामान राहिले. पावसाच्या अनुपस्थितीमुळे जमिनीतील ओलावा कमी झाला असून, दिवसाचे कमाल आणि रात्रीचे किमान तापमानही सरासरीपेक्षा अधिक नोंदविण्यात आले. विशेषतः कोकण किनारपट्टीवरील काही भागांत उष्णतेच्या लाटेसदृश परिस्थिती निर्माण झाली होती."

थोडक्यात, यंदाचा ऑक्टोबर पुणेकरांसाठी जवळपास कोरडाच गेला आणि पावसाच्या बाबतीत गेल्या अकरा वर्षांतला सर्वात कमकुवत महिना ठरला.