नालासोपाऱ्यात प्रथमच दुर्मिळ लगर ससाणा दिसला, पालघर जिल्ह्यातील पहिलीच नोंद

नालासोपाऱ्यातील गोगटे मिठागरात 1 नोव्हेंबरला दुर्मिळ लगर ससाणा (Laggar falcon) दिसला. पालघर जिल्ह्यात या प्रजातीची नोंद झाल्याची ही पहिलीच वेळ असल्याचे मानले जाते.

निसर्गअभ्यासक वैभव हळदीपूर यांनी या पक्ष्याची नोंद केली. ते जंगल बडीजतर्फे आयोजित पक्षीनिरीक्षण फेरीचे नेतृत्व करत होते आणि त्यांच्यासोबत पक्षीनिरीक्षक रिकिता शेठ होत्या. दुपारी 12.35 वाजता झुडपी अधिवासात हा पक्षी जमिनीवर बसलेला दिसला.

हळदीपूर यांनी सांगितले की, मुंबईत या प्रजातीचा शेवटचा वावर 2001 मध्ये दिसला होता. त्यामुळे पक्षीप्रेमी आणि वन्यजीवप्रेमींसाठी ही ताजी नोंद विशेष महत्त्वाची आहे.

लगर ससाणा (Falco jugger) हा महाराष्ट्रात क्वचित दिसणारा शिकारी पक्षी आहे. राज्यात तुलनेने फार कमी ठिकाणांहून त्याच्या प्रकाशित नोंदी आहेत. भारतीय उपखंडाच्या काही भागांत तो आढळतो, पण अनेक ठिकाणी त्याची संख्या घटली आहे. आययूसीएनच्या लाल यादीत त्याला "संकटाच्या जवळ" (Near Threatened) असे वर्गीकृत केले आहे.

हळदीपूर म्हणाले, "या नोंदीमुळे वसई-विरार परिसराचे पर्यावरणीय महत्त्वही दिसून येते. या भागाचे झपाट्याने शहरीकरण होत आहे. उरलेल्या नैसर्गिक अधिवासांवर विकास, अधिवासाचे तुकडे पडणे आणि माणसांमुळे होणारे इतर अडथळे यांचा ताण वाढत चालला आहे."

ते पुढे म्हणाले की, संवर्धनाच्या आराखड्यात झुडपी प्रदेश आणि मोकळ्या जागांकडे अनेकदा दुर्लक्ष होते. पण तिथे अनेक प्रकारचे पक्षी, सरपटणारे प्राणी, सस्तन प्राणी आणि अपृष्ठवंशीय जीव राहतात. नालासोपाऱ्यातील लगर ससाण्याच्या नोंदीमुळे अशा अधिवासांवर लक्ष ठेवण्याची आणि तिथल्या जैवविविधतेच्या नोंदी पद्धतशीरपणे ठेवण्याची गरज अधोरेखित होते.