पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकीत भाजपचा सर्वाधिक २८६.९९ कोटींचा खर्च

काही महिन्यांपूर्वी पश्चिम बंगाल, तामिळनाडू, आसाम आणि केरळ या राज्यांमध्ये विधानसभा निवडणुका पार पडल्या होत्या. या निवडणुकीत भाजपसह सगळ्याच पक्षांनी जोरदार तयारी केली होती. आता या निवडणुकांमध्ये वेगवेगळ्या राजकीय पक्षांनी नेमका किती खर्च केला, याची आकडेवारी समोर आली आहे. यात एक गोष्ट स्पष्ट झाली आहे, ती म्हणजे भाजपने एकट्या पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकीत तब्बल २८६.९९ कोटी रुपये खर्च केले. विशेष म्हणजे हा आकडा चार राज्यांतील एकूण निवडणूक खर्चापेक्षाही जास्त भरतो.

या वर्षाच्या सुरुवातीला चार राज्ये आणि एका केंद्रशासित प्रदेशात निवडणुका झाल्या होत्या. त्या सगळ्या निवडणुकांमध्ये काँग्रेसने मिळून एकूण २४८.५५ कोटी रुपये खर्च केले होते. भाजपने मात्र एकट्या बंगालमध्ये त्याहूनही जास्त पैसे ओतले. आसाम, केरळ, तामिळनाडू, पश्चिम बंगाल आणि पुदुचेरी अशा पाच राज्यांत भाजपचा एकूण खर्च ५२९.३८ कोटी रुपये इतका होता आणि यातला निम्म्याहून अधिक वाटा एकट्या बंगालचाच होता. बंगालमध्ये पक्षाने सर्वसाधारण प्रचारावर २१७.१६ कोटी रुपये खर्च केले, तर उमेदवारांवर ६९.८३ कोटी रुपये खर्च झाला. या निवडणुकीत भाजपने तृणमूल काँग्रेसला सत्तेतून खाली खेचत बंगालमध्ये पहिल्यांदाच स्वतःचे सरकार स्थापन केले होते.

बंगालमध्ये एकूण २९३ जागांचा निकाल जाहीर झाला, त्यापैकी भाजपने २०७ जागा जिंकल्या तर तृणमूल काँग्रेसला ८० जागांवर समाधान मानावे लागले. काँग्रेसने या राज्यात सगळ्या २९३ जागांवर स्वतंत्रपणे निवडणूक लढवली, पण त्यांना फक्त दोन जागा जिंकता आल्या. काँग्रेसने आपले केंद्रीय मुख्यालय आणि राज्य युनिट मिळून बंगालमध्ये ४२.०८ कोटी रुपये खर्च केल्याचे कळवले, ज्यात सर्वसाधारण प्रचारासाठी १२.९६ कोटी रुपये आणि उमेदवार व संबंधित खर्चासाठी २९.१२ कोटी रुपयांचा समावेश होता. २०११ मध्ये सत्ता गमावण्याआधी अनेक दशके बंगालवर राज्य केलेल्या सीपीआय (एम) ने या वेळी १९७ जागा लढवल्या, पण त्यांना अवघी एक जागा जिंकता आली.

केरळातलं चित्र मात्र पूर्णपणे उलट होतं. तिथे काँग्रेसच्या नेतृत्वाखालील आघाडीने सीपीआय (एम) च्या नेतृत्वाखालील डाव्या लोकशाही आघाडीला सत्तेतून बाहेर काढलं. काँग्रेसने ६३ जागा जिंकल्या, सीपीआय (एम) ला २६ जागांवर समाधान मानावं लागलं, तर भाजपने तीन जागा जिंकल्या. खर्चाच्या बाबतीत बघायचं झालं तर काँग्रेसने आपलं मुख्यालय आणि राज्य शाखा मिळून केरळमध्ये १०५.३४ कोटी रुपये खर्च केले, जो आकडा भाजपच्या ८२.६७ कोटी रुपयांपेक्षा जास्त होता. काँग्रेसच्या या खर्चात सर्वसाधारण प्रचारासाठी ७१.३० कोटी रुपये आणि उमेदवार व संबंधित खर्चासाठी ३४.०५ कोटी रुपयांचा समावेश होता. भाजपने केरळमध्ये सर्वसाधारण प्रचारावर ५४.९३ कोटी रुपये आणि उमेदवारांवर २७.७४ कोटी रुपये खर्च केले. केरळातला प्रमुख पक्ष असलेल्या सीपीआय (एम) च्या राज्य शाखेने २८.६० कोटी रुपये खर्च केल्याचं कळवलं, ज्यात सर्वसाधारण प्रचारावर २६.३० कोटी रुपये आणि उमेदवारांवर २.३१ कोटी रुपयांचा समावेश होता.

पाच राज्यांची एकत्रित आकडेवारी पाहिली, तर काँग्रेसने प्रचारावर १४३ कोटी रुपये आणि उमेदवारांवर १०५.५५ कोटी रुपये खर्च केले, त्यामुळे त्यांचा एकूण खर्च २४८.५५ कोटी रुपयांवर पोहोचला. सीपीआय (एम) चा एकत्रित खर्च ३९.०४ कोटी रुपये इतका राहिला. बंगाल आणि केरळ सोडून बाकीच्या राज्यांत भाजपने आसाममध्ये ९६.२७ कोटी रुपये, तामिळनाडूमध्ये ५१.५६ कोटी रुपये आणि पुदुचेरीमध्ये ११.९० कोटी रुपये खर्च केले.