विधान परिषद निवडणुकीत NDA ला १६ जागा; नागपुरात काँग्रेसचा विजय, भाजपला पराभवाची बोच

विविध राज्यांतील विधान परिषदांच्या द्वैवार्षिक निवडणुका नुकत्याच पार पडल्या. पदवीधर आणि शिक्षक मतदारसंघांतील एकूण २८ जागांसाठी मतदान झाले, त्यातल्या पाच जागा महाराष्ट्रातील होत्या. भारतीय जनता पक्षाने १३ जागा जिंकल्या आणि मित्रपक्षांना तीन जागा मिळाल्या. अशा प्रकारे NDA ने एकूण १६ जागांवर विजय मिळवला. काँग्रेसच्या हाती मात्र फक्त एकच जागा लागली, ती म्हणजे महाराष्ट्रातील नागपूर पदवीधर मतदारसंघाची.

मित्रपक्षांपैकी एकनाथ शिंदेंची शिवसेना, जनता दल युनायटेड (नीतीशकुमार) आणि जनता दल सेक्युलर (देवेगौडा) यांनी प्रत्येकी एक जागा घेतली. विरोधी इंडी आघाडीत समाजवादी पार्टीने उत्तर प्रदेशात पाच जागा मिळवल्या. लालूंच्या राजदला बिहारमध्ये एक जागा मिळाली, तर शरद पवारांच्या राकाँने महाराष्ट्रात दोन जागा घेतल्या. उत्तर प्रदेशातील ११ पैकी सहा जागा जिंकून भाजपाने संख्याबळ राखले, पण वाराणसी आणि लखनौमधील पराभव योगी, मोदी आणि शहा यांना बोचणारा आहे, असे लेखात म्हटले आहे. पाटण्यातही भाजपाचा पराभव झाला.

नागपुरात काँग्रेसचे अभिजीत वंजारी हे मावळते आमदार होते आणि त्यांनीच ही जागा राखली. २०२० मधील त्यांच्या विजयाआधी बहुतेक निवडणुकांत ही जागा भाजपाकडे होती. वंजारींना दुसऱ्या पसंतीच्या फेरीपर्यंत झगडावे लागले. पहिल्या फेरीत भाजपाचे सुधाकर कोहळे आघाडीवर होते. वंजारींना दोन्ही फेऱ्यांत मिळून ६७ हजार २३१ मते पडली, तर कोहळेंना ६३ हजार ९६० मते मिळाली. म्हणजे कोहळे सुमारे तीन हजारांच्या फरकाने हरले. वंजारीही कोटा पूर्ण न करताच विजयी घोषित झाले.

राष्ट्रवादी श.प. पक्षाचे नितेश कराळे हे तिसरे तगडे उमेदवार होते. आघाडीमुळे त्यांना पक्षाचे तिकीट मिळू शकले नाही, म्हणून त्यांनी बंड केले आणि सुमारे २६ हजार मते घेतली. त्यांची दुसऱ्या पसंतीची सुमारे दहा हजार मते मोजली गेली, त्यापैकी आठ हजार वंजारींना आणि दोन हजार भाजपाला मिळाली.

भाजपातील अंतर्गत कलहाचा फटका नागपूर आणि पुण्यात बसला, असे लेखात म्हटले आहे. नागपूरचे माजी आमदार अनिल सोले यांनी उमेदवारी मागितली होती. ती न मिळाल्याने त्यांनी अपक्ष म्हणून अर्ज भरला. फडणवीसांशी चर्चा झाल्यानंतर त्यांनी माघार घेतली, पण मुदतीत नाही, त्यामुळे ते मतपत्रिकेवर अपक्ष उमेदवार म्हणून दिसत होते. त्यांच्या समर्थकांपैकी सुमारे पंधरा हजार जणांनी मुद्दाम मतपत्रिका बाद केल्याचा संशय आहे. बाद मतपत्रिकांवर पहिल्या पसंतीचे मत नव्हते आणि थेट दुसऱ्या पसंतीचे मत होते. त्यातली किमान दहा हजार मते कोहळेंच्या नावापुढे दोन क्रमांक टाकलेली होती. ती मते कोहळेंकडे वळली असती, तर ते पहिल्याच फेरीत विजयी ठरले असते, असे लेखात म्हटले आहे.

कर्नाटकात काँग्रेसची सत्ता आहे, तरीही भाजपा आणि जदयुने चारही जागा जिंकल्या. या निवडणुका मतपत्रिकांवर होतात आणि निवडणूक यंत्रे वापरली जात नाहीत, याकडेही लेखात लक्ष वेधले आहे. काँग्रेसकडे आधी चार जागा होत्या, म्हणजे महाराष्ट्रातील दोन आणि कर्नाटकातील दोन. त्यातल्या तीन जागा त्यांनी गमावल्या. बिहारमध्ये पाच, कर्नाटकात चार आणि महाराष्ट्रात तीन अशा बारा जागा लढवून काँग्रेसला एकच जागा मिळाली, असेही नमूद आहे.

बिहारमध्ये भाजपाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष नितीन नबीन यांच्या लोकसभा मतदारसंघातील पाटणा शिक्षक मतदारसंघात पाच वेळा आमदार राहिलेले नवल यादव हरले आणि राजदचे कुमार जिंकले. प्रशांत किशोर यांच्या जन सुराजने दरभंगा शिक्षक मतदारसंघात विजय मिळवला. भाजपातून हकालपट्टी झालेले राहुल राज यांनी सरन शिक्षक मतदारसंघात अपक्ष म्हणून विजय मिळवला.

पुणे पदवीधरमध्ये अजितदादांचे सहकारी अरुण लाड आमदार होते. तिथे राष्ट्रवादी दादा गटाऐवजी भाजपाचे कौस्तुभ गावडे लढले आणि जिंकले. शिंदे सेनेने तिथे मैत्रीपूर्ण लढत दिली. अमरावतीत शिंदेंनी विद्यमान अपक्ष आमदाराला पक्षात घेऊन तिकीट दिले आणि किरण सरनाईक जिंकले, पण त्यांना भाजपाची साथ नव्हती. औरंगाबादेत शिंदे सेनेचे आमदार राष्ट्रवादी दादा गटाचे उमेदवार सतीश चव्हाण यांना उघडपणे विरोध करत राहिले आणि चव्हाण पडले.

लेखात असेही म्हटले आहे की, महायुतीत कटुता वाढते आहे. भाजपाचे प्रवक्ते आणि शिंदेंचे प्रवक्ते एकमेकांशी भांडत आहेत, तसेच मंत्रिमंडळातील निर्णयांवरूनही नाराजी आहे. मुख्यमंत्री देवेन्द्र फडणवीस शिक्षण आणि परिवहन खात्यांतील शिंदेंच्या मंत्र्यांच्या निर्णयांत बदल करत आहेत, असे त्यात नमूद आहे.