अमेरिकन स्पॉट बिटकॉइन ईटीएफमध्ये तीन दिवसांत १ अब्ज डॉलरहून जास्त पैसा आला

अमेरिकेतील स्पॉट बिटकॉइन ईटीएफमध्ये १९ ते २१ ऑक्टोबर या तीन सत्रांत १ अब्ज डॉलरपेक्षा जास्त निव्वळ गुंतवणूक आली. फंडांना पुन्हा मागणी येत असल्याची चर्चा क्रिप्टो बाजारात सुरू आहे. मात्र त्यानंतर बिटकॉइनचा भाव खाली आला, म्हणजे फंडातला पैसा वाढणे आणि भाव सतत चढत राहणे हे नेहमी एकत्र घडतेच असे नाही.

Farside Investors च्या नोंदीनुसार १९ ऑक्टोबरला ५२६.७ दशलक्ष डॉलर, २० ऑक्टोबरला २३.२ दशलक्ष डॉलर आणि २१ ऑक्टोबरला ५२४.८ दशलक्ष डॉलर निव्वळ गुंतवणूक झाली. तिन्ही दिवसांची बेरीज १,०७४.७ दशलक्ष डॉलर, म्हणजे साधारण १.०७५ अब्ज डॉलर होते.

रोजचा आकडा सारखा वाढत गेलेला नाही, हे इथे लक्षात घ्यायला हवे. जवळपास सगळी रक्कम दोनच दिवसांत आली आणि त्यांच्यामध्ये एक खूपच लहान सकारात्मक सत्र होते. म्हणजे ही मागणी पुन्हा उसळल्याचे दाखवते, रोज वेग वाढत गेल्याचे नाही. हा आकडा ठराविक तारखांचा आहे; अमेरिकेचे आणखी एक सत्र संपले की बदलणारा तीन दिवसांचा चालता आकडा तो नाही.

२१ ऑक्टोबरला ब्लॅकरॉकच्या IBIT मध्ये २३५ दशलक्ष डॉलर आले, तर फिडेलिटीच्या FBTC मध्ये २१२.७ दशलक्ष डॉलर आले. दोन्ही मिळून ४४७.७ दशलक्ष डॉलर होतात, जे त्या दिवशीच्या एकूण निव्वळ गुंतवणुकीच्या साधारण ८५ टक्के आहेत. बाकीची रक्कम इतर फंडांकडे गेली. मोठा एकूण आकडा अनेक फंडांमध्ये पसरलेल्या मागणीमुळे असू शकतो किंवा थोड्या उत्पादनांत एकवटलेल्या व्यवहारांमुळेही; या सत्रात दोन आघाडीच्या फंडांनी बहुतेक वाटा उचलला.

मात्र यावरून प्रत्येक गुंतवणूकदार कोण आहे किंवा प्रत्येकाने पैसे का लावले हे कळत नाही. संस्थांची मागणी चर्चेचा भाग आहे, पण फक्त एकूण ईटीएफ आकड्यांवरून संस्थात्मक आणि किरकोळ गुंतवणूकदार वेगळे करता येत नाहीत.

फंडात आलेला पैसा म्हणजे बिटकॉइनच्या भावाच्या विश्लेषणाचा एकच भाग आहे. त्यात फंडांत शिरणारे निव्वळ भांडवल मोजले जाते, बिटकॉइनचे सगळे व्यवहार किंवा विक्रीचा सगळा दबाव नाही. उलाढाल हे वेगळे मोजमाप आहे, कारण आधीच अस्तित्वात असलेल्या युनिट्सचे जोरदार व्यवहार झाले तरी तितकेच नवे भांडवल फंडात येतेच असे नाही. उलाढाल, निव्वळ गुंतवणूक आणि व्यवस्थापनाखालील मालमत्ता हे तीन वेगळे निर्देशक मानले तर तुलना अधिक उपयोगी ठरते. फंडाची मालमत्ता मूळ होल्डिंग्जची किंमत वाढल्यानेही वाढू शकते, नव्या सबस्क्रिप्शनशिवाय.

२२ ऑक्टोबरला आशियाई सत्रात बिटकॉइन ८३,००० डॉलरच्या खाली गेला. फंडांची मागणी मजबूत असतानाही भाव खाली येऊ शकतो, हे यातून दिसते. बाजारात इतरत्र होणारी विक्री, कर्जावरील पोझिशन्समधील फेरबदल किंवा जोखीम घेण्याची बदललेली तयारी यामुळे फंडांची मागणी निष्प्रभ होऊ शकते. यांपैकी कोणत्या कारणाने हालचाल झाली हे फक्त गुंतवणुकीच्या आकड्यांवरून सांगता येत नाही.

भारतीय वाचकांसाठी आणखी एक गोष्ट आहे. BTC USD म्हणजे बिटकॉइनची डॉलरमधील किंमत, तर रुपयातील किंमत डॉलरचा भाव आणि USD/INR विनिमय दर या दोन्हींवर ठरते. एकात बदल झाला म्हणून दुसऱ्यात तितकाच टक्केवारी बदल होईलच असे नाही. वेळेचाही फरक आहे: बिटकॉइनचा भाव चोवीस तास मिळतो, पण अमेरिकन स्पॉट ईटीएफचे आकडे पूर्ण झालेल्या अमेरिकन सत्रांचे असतात.

पुढची कसोटी म्हणजे नवी गुंतवणूक सुरू राहते का आणि भावाला गती मिळते का. आणखी सकारात्मक सत्रे फंडांच्या मागणीचा पुरावा वाढवतील, तर भावातील टिकाऊ वाढ व्यापक खरेदीचा वेगळा पुरावा ठरेल. तीन सत्रांच्या बेरजेवरून यापैकी काहीही गृहीत धरता येणार नाही.